I SA/Wa 1644/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska sędzia NSA Ewa Dzbeńska NSA Anna Lech (spr.) Protokolant Bożena Dąbkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2005 r. sprawy ze skargi T. T., E. T. i S T na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego zwrotu nieruchomości i rozliczeń z nią związanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2004 r., 2. stwierdza że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz T. T., E. T. i S.T. łącznie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego I SA/Wa 1644/04 UZASADNIENIE Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...] o odmowie wznowienia postępowanie zakończonego decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1997 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow.[...] m². W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury przedstawił następujący stan sprawy: decyzją z dnia [...] października 1997 r., nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w S. orzekł o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, położonej w S. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m² oraz o umorzeniu postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania. Od tej decyzji odwołanie do Wojewody [...] wniosły T. T. i E. T. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 1997 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] października 1997 r. W dniu 4 czerwca 2001 r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek T. T., E. T. i S. T. dotyczący "ostatecznego załatwienia sprawy dotyczącej wywłaszczenia ich z działki budowlanej w latach 1967-1973 r.". Powyższy wniosek potraktowany został jako wniosek o wznowienie postępowania z uwagi na fakt, iż kwestia zwrotu przedmiotowej nieruchomości została rozstrzygnięta ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1997 r. Decyzją z dnia [...] lipca 2001 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1997 r. wskazując, iż strony nie powołały żadnych przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 kpa stanowiących podstawę wznowienia postępowania. Od tej decyzji odwołanie do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wnieśli T. T., E. T. i S. T. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] listopada 2001 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2001 r. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli T. T., E. T. i S. T. Wyrokiem z dnia 29 września 2003 r., sygn. akt I SA 21/02 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2001 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2001 r. wskazując, iż S. T. będąc współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości nie brał udziału w postępowaniu zarówno organu pierwszej jak i drugiej instancji, a zatem w sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. Wojewoda [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1997 r. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli T. T., E. T. i S. T. Minister Infrastruktury stwierdził, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Jednakże zgodnie z art. 148 § 2 kpa termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W załączonym do akt sprawy oświadczeniu z dnia [...] stycznia 2004 r. S. T. stwierdził: "nie pamiętam kiedy dowiedziałem się o niekorzystnych decyzjach administracyjnych (...). Mogło to być na początku 2001 r., ale na 100 % nie jestem tego pewien". Organ wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, iż za początek roku uznać należy miesiąc styczeń, a zatem termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania upłynął w dniu 28 lutego 2001 r. Strony odwołujące się podniosły, iż za początek roku w potocznym rozumieniu należy uznać miesiące od stycznia do kwietnia, a zatem, zdaniem stron, termin do złożenia wniosku został zachowany. Minister Infrastruktury uznał, że powyższy zarzut nie jest zasadny. Twierdzenie strony, iż o decyzji dowiedziała się na początku roku nie pozwala na precyzyjne ustalenie zachowania terminu określonego w art. 148 § 2 kpa. Jednakże interpretując pojęcie "początek roku" w potocznym rozumieniu przyjąć można, iż oznacza ono pierwszy kwartał roku. Tak więc, nawet przy przyjęciu interpretacji zwrotu "początek roku" w rozumieniu odwołujących się, jednomiesięczny termin do wniesienia wniosku w niniejszej sprawie nie został zachowany. Skoro strona podnosi, iż dowiedziała się o decyzji na początku roku, za który przyjmuje miesiąc od stycznia do kwietnia, to gdyby nawet fakt ten nastąpił w dniu 30 kwietnia 2001 r., to termin do wniesienia wniosku upłynął w dniu 31 maja 2001 r. Tymczasem z akt sprawy wynika, iż wniosek o wznowienie postępowania wpłynął do [...] Urzędu Wojewódzkiego w dniu 4 czerwca 2001 r. W aktach sprawy brak jest koperty potwierdzającej datę nadania wniosku w placówce pocztowej, a zatem uznać należy, iż został on złożony bezpośrednio w Kancelarii Głównej [...] Urzędu Wojewódzkiego. Również Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 września 2003 r., jako datę wniosku o wznowienie postępowania podaje dzień 4 czerwca 2001 r. Na decyzję Ministra Infrastruktury złożyli skargę T. T., E. T. i S. T. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że organy nie wykonały zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 26 września 2003 r., sygn. akt I SA 21/02. Nadto wskazali, że w zaskarżonej decyzji błędnie przyjęto, że wniosek o wszczęcie postępowania złożony został po terminie, z czym skarżący nie mogą się zgodzić. Podtrzymali zarzut, że postępowanie w sprawie toczyło się bez czynnego udziału wszystkich stron. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta dokonywana jest pod względem zgodności z prawem podejmowanych przez administrację aktów i czynności. Nadto należy podnieść, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. W uzasadnieniu wyroku z dnia 26 września 2003 r., sygn. akt I SA 21/02 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w postępowaniu o zwrot nieruchomości zakończonym ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1997 r. - utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] października 1997 r. nie brały udziału wszystkie strony postępowania, a jedynie dwie współwłaścicielki wywłaszczonej nieruchomości. W sprawie toczącej się o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości również muszą brać udział wszystkie strony postępowania. Zasada ogólna postępowania administracyjnego wyrażona w art. 10 § 1 kpa stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Z orzeczenia o wywłaszczeniu i odszkodowaniu z dnia [...] lipca 1973 r. wynika, że wywłaszczona nieruchomość była współwłasnością następujących osób: A. M. w 9/27 częściach, J. S. w 9/27 częściach, C. T. w 6/27 częściach. S. T. w 6/27 częściach, T. T. w 1/27 części i E. T. w 1/27 części. Zatem wszystkie te osoby lub ich spadkobiercy są stronami postępowania w sprawie. Z akt nie wynika, aby organ ustalił te strony i zapewnił im udział w postępowaniu o wznowienie postępowaniu. Naruszenie przez organ przepisów dotyczących zapewnienia stronie udziału w postępowaniu stanowi podstawę do wznowienia postępowania w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1997 r. i powoduje konieczność uchylenia przez sąd zaskarżonych decyzji. Z tych względów sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 152 oraz art. 200 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.