I SA/Wa 1644/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Tomasz Szmydt Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi S. [...] w T. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz S. [...] w T. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Skarbu Państwa, decyzją z [...] lipca 2012 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2011 r. nr [...] umarzającą postępowanie z wniosku S. w T. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] czerwca 2002 r. nr [...] dotyczącej potwierdzenia nabycia przez Samorząd Województwa [...] nieruchomości położonej w T., przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Z ustaleń organu wynika, że S. w T. wnioskiem z dnia 19 sierpnia 2005 r. zwróciła się do Wojewody [...] o wznowienie postępowania zakończonego przedmiotową decyzją Wojewody [...] z [...] czerwca 2002 r. Jako podstawę wznowienia wnioskodawca powołał art. 145 par. 1 pkt 4 kpa podnosząc, że jest użytkownikiem wieczystym skomunalizowanej tą decyzją nieruchomości. Wojewoda [...] nie podzielił tego stanowiska i decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. odmówił wznowienia postępowania na postawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Od powyższej decyzji odwołała się S. w T. nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji. Minister skarbu Państwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] zwracając uwagę, iż organ powinien dokonać analizy wpisów w księgach wieczystych spornej nieruchomości, zbadać treść aktu notarialnego z dnia [...] marca 1985 r. oraz przeprowadzić rozprawę administracyjną w celu przedstawienia przez osoby biorące w niej udział materiałów dowodowych i oświadczeń, jak również ustosunkowania się do dowodów zebranych w sprawie. Uwzględniając powyższe wytyczne Wojewoda [...] przeprowadził postępowanie w wyniku, którego decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. umorzył w całości postępowanie prowadzone z wniosku S. w T. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] dnia [...] czerwca 2002 r. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, iż brak jest przesłanek do uznania S. w T. za stronę postępowania komunalizacyjnego, a co za tym idzie wznowienie postępowania jest niedopuszczalne. Od powyższej decyzji odwołała się S. w T.. Rozpatrując powyższe odwołanie Minister Skarbu Państwa stwierdził, iż Wojewoda [...] rozpatrując ponownie sprawę dokonał wszechstronnej analizy materiału dowodowego, jak również podjął szereg czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego i prawnego w sprawie. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że decyzją Naczelnika Miasta T. z dnia [...] stycznia 1980 r. została przekazana część gruntu [...], (bez spornego terenu będącego przedmiotem postępowania) w użytkowanie wieczyste S. w T.. Znajduje to odzwierciedlenie w akcie notarialnym z dnia [...] marca 1985 r. o oddanie terenu w użytkowanie wieczyste. Sporna nieruchomość oznaczona obecnie jako działka nr [...] (dawniej działka nr [...]) decyzją Naczelnika Miasta T. z dnia [...] marca 1980 r. została przekazana Wojewódzkiej [...] w Z.. Nie dokonano aktualizacji w księdze wieczystej [...] i jednocześnie założoną nową księgę wieczystą nr [...], gdzie wpisano działkę [...] bez wpisania działki [...]. Następnie decyzją Naczelnika Miasta T. z dnia [...] czerwca 1983 r. przejęto na rzecz Skarbu Państwa teren oznaczony na mapie nr [...]. Decyzją z dnia [...] czerwca 1985 r. zmieniono decyzję Naczelnika Miasta T. z dnia [...] czerwca 1983 r., w sprawie ustanowienia użytkowania wieczystego na mapie nr [...] o pow. [...] m2 przekazującego na rzecz Zakładu [...] w L. w taki sposób, że teren obecnie oznaczony jest nr [...] o pow. [...] m2. Decyzją Naczelnika Miasta T. z dnia [...] października 1986 r. przejęto na rzecz Skarbu Państwa teren oznaczony na mapie nr [...] o pow. [...] m2. Z działki nr [...] została wydzielona działka nr [...] o pow. [...] m2, która decyzją Naczelnika Miasta T. z dnia [...] stycznia 1987 r. została przekazana w zarząd Wojewódzkiego Zarządu [...] w Z.. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż aktem notarialnym z dnia [...] marca 1985 r. przekazano na rzecz S. w T. w użytkowanie działkę nr [...], natomiast nie została przekazana działka nr [...]. nie można zatem uznać, iż sporna działka nr [...] została przekazana w użytkowanie wieczyste S. w T., bowiem, jak wynika z przedstawionego wyżej stanu faktycznego i prawnego nieruchomości wchodziła w skład dawnej działki nr [...]. Skoro zatem działka nr [...] nie znajdowała się w użytkowaniu wieczystym S. w T. to nie posiada ona interesu prawnego do występowania w postępowaniu komunalizacyjnym, a co za tym idzie nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Skoro bowiem, jak wynika z zebranego materiału dowodowego, sporna nieruchomość była własnością skarbu Państwa i nie znajdowała się w użytkowaniu wieczystym S. w T., nie posiada ona interesu prawnego do występowania w charakterze strony w postępowaniu komunalizacyjnym. A zatem S. nie może powoływać się na fakt, że nie brała udziału w postępowaniu komunalizacyjnym, bowiem uprawnienie to nie przysługiwało jej od samego początku. A zatem decyzja z dnia [...] grudnia 2011 r. umarzająca w całości postępowanie prowadzone z wniosku S. w T. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] czerwca 2002 r., w ocenie organu odwoławczego, nie narusza obowiązujących przepisów prawa. W skardze na decyzję Ministra Skarbu Państwa S. w T. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że na spornej działce, znajdującej się w centrum osiedla mieszkaniowego była urządzona droga dojazdowa oraz parking dla mieszkańców. Działka została zwrócona rodzinie M.. Skarżąca była wpisana w księdze wieczystej jako użytkownik wieczysty, a Sąd Rejonowy w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, wyrokiem sygn. akt [...], oddalił powództwo Skarbu Państwa. Sporna działka miała kilkakrotnie zmienianą numerację. Wszystkie podniesione w skardze okoliczności uzasadniają, zdaniem skarżącej, wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z [...] czerwca 2002 r. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona lecz z innych powodów niż wskazano w jej treści. Postępowanie w rozpoznawanej sprawie toczyło się w jednym z nadzwyczajnych trybów jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego. O wznowienie postępowania wystąpiła S. w T. wskazując jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Postępowanie wznowieniowe odbywa się w dwóch etapach. Pierwszy etap polega na wstępnym rozpatrzeniu wniosku strony zawartego w podaniu o wznowienie postępowania. W ramach tego etapu organ ogranicza się do badania, czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez podmiot będący stroną, czy podanie zostało wniesione w terminie o jakim mowa w art. 148 § 1 i 2 kpa oraz, czy w podaniu wskazano przyczyny wznowienia określone w art. 145 § 1 kpa. Gdy wszystkie powyższe przesłanki są spełnione to organ wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 kpa). Postanowienie to jest niezaskarżalne, a jego rola procesowa jest bardzo doniosła, gdyż otwiera następny etap postępowania, tj. postępowanie wyjaśniająco – rozpoznawcze (art. 149 § 2 kpa). Natomiast, gdy na wstępnym etapie organ stwierdza, że nie wszystkie przesłanki jakie podlegają badaniu w tej fazie postępowania występują to wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa), na które służy zażalenie (art. 149 § 4 kpa). Wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania zamyka drogę do prowadzenia tego postępowania. W rozpoznawanej sprawie wniesiono o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją. Wojewody [...] z [...] czerwca 2002 r., którą skomunalizowano działkę nr [...] w T. na rzecz Województwa [...]. Wniosek o wznowienie postępowania datowany jest 19 sierpnia 2005 r. Wojewoda [...] decyzją z [...] grudnia 2005 r. odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją komunalizacyjną z [...] czerwca 2002 r. Decyzja ta została uchylona przez Ministra Skarbu Państwa decyzją z [...] sierpnia 2006 r., którą również przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skutek decyzji Ministra Skarbu Państwa jest taki, że sprawa znalazła się we wstępnym etapie postępowania ponownie, a organ I instancji obowiązany był poczynić ustalenia do jakich obowiązany jest na tym etapie postępowania i, w zależności od wyników tych ustaleń, wydać postanowienie o wznowieniu postępowania, bądź też postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Organ jednak tego nie uczynił i przystąpił od razu do drugiego etapu tego postępowania mimo, że w jego toku uczestnik – Województwo [...] w piśmie skierowanym do Wojewody [...] wnosił o wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania (pismo z dnia 28 września 2011 r., nr [...]). Postępowanie zostało przez organ I instancji zakończone decyzją o umorzeniu postępowania o wznowienie na podstawie art. 105 § 1 kpa. Z uzasadnienia decyzji wynika, że w ocenie organu po stronie S. w T. brak jest przymiotu strony, nie mogła się więc domagać wszczęcia postępowania, ale skoro postępowanie jest już w toku, a brak jest interesu prawnego po stronie wnioskodawcy to należy uznać, że postępowanie jest bezprzedmiotowe. Decyzja ta została utrzymana w mocy zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Ministra Skarbu Państwa. Rozstrzygnięcie organów należy uznać za błędne albowiem umorzenie postępowania o wznowienie następuje tylko wtedy, gdy organ wszczął postępowanie w sprawie wznowienia wydając postanowienie o wznowieniu pomimo braku dopuszczalności wznowienia (wyrok NSA z 16 stycznia 2008 r. I OSK 1978/06, Legalis). Natomiast w rozpoznawanej sprawie postanowienie o wznowieniu postępowania nie zostało wydane. Przepis art. 149 § 1 kpa wyraźnie wymaga wydania postanowienia o wszczęciu postępowania. Brak takiego postanowienia oznacza, że nie wznowiono postępowania i wobec tego nie można uznać, jak to uczynił organ, że postępowanie jest w toku i jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu. Brak wstępnego zbadania wniosku o wznowienie nie pozwala ocenić, czy w ogóle postępowanie winno być wznowione, czy też winno zostać wydane postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, a we wcześniejszym stanie prawnym, tj. przed zmianą brzmienia art. 149 § 3 kpa ustawą z 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przez Sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18 z 2011 r.) – decyzja o odmowie wznowienia postępowania. Decyzja organu I instancji zapadła więc z naruszeniem art. 105 § 1 kpa, art. 149 § 1 i § 2 kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia jego uchylenie. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy wadliwą decyzję także wydał decyzję naruszająca prawo, co także uzasadnia jej uchylenie. Ponownie rozpoznając sprawę organ wstępnie rozpatrzy wniosek o wznowienie postępowania i w zależności od ustaleń wyda postanowienie o wznowieniu postępowania albo postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Przede wszystkim organ ustali, czy podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w terminie określonym w art. 148 § 2 kpa, gdyż tylko złożenie podania w terminie jest prawnie skuteczne. Dotychczas kwestia terminu w ogóle przez organy nie była brana pod uwagę przy rozpoznawaniu sprawy. W podaniu o wznowienie strona także nie wskazuje, czy dochowała terminu. Zachowanie terminu musi być przez stronę udowodnione. Złożenie podania o wznowienie po terminie określonym w art. 148 § 2 kpa ma ten skutek, że postępowanie nie może być wznowione i wyłącznie może być wydane, w tej sytuacji, postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, zgodnie z art. 149 § 3 kpa. Z powyższych względów ocena, czy postępowanie zakończone ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] czerwca 2002 r. winno być wznowione, co podnosi skarżący w skardze, nie jest możliwa na obecnym etapie. Z tych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.