I SA/Wa 1645/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie przekazania skargi zgodnie z właściwością 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego W. B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku W. K. o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymało w mocy postanowienie z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w sprawie przekazania skargi na działanie Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w B. Radzie Miasta i Gminy B. do rozpatrzenia zgodnie z właściwością. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. W dniu 18 maja 2009 r. W. K. wniósł pismo zawierające skargę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na działanie Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w B. oraz, jako załączniki, pięć podań o przyznanie zasiłku celowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., działając na podstawie art. 65 § 1, art. 19 w związku z art. 231 i 229 ust. 3 k.p.a., postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] przekazało skargę powyższą Radzie Miasta i Gminy B. W. K. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy żądając rozpoznania przez Kolegium. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w sprawie przekazania skargi na działanie Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w B. Radzie Miasta i Gminy B. do rozpatrzenia zgodnie z właściwością. W. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie. Pismem z dnia 13 października 2008 r. skarżący uzupełnił skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, powołując się na argumenty przytoczone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Wskazać należy, że pojęcie skargi (art. 227 k.p.a.) jest w polskim postępowaniu administracyjnym bardzo uniwersalne. Z uwagi na jej szeroki przedmiot może się zdarzyć, że skarga wniesiona zostanie w sytuacji, która może być przedmiotem postępowania jurysdykcyjnego. Ustawodawca przyjmuje w takiej sytuacji generalną zasadę pierwszeństwa postępowania jurysdykcyjnego przed skargowym i transformacji skargi w odpowiedni środek postępowania jurysdykcyjnego. Jeżeli z wniesionej skargi wynika, że odnosi się ona do sprawy załatwianej w drodze decyzji administracyjnej, wówczas skarga taka traktowana jest jako wniosek o wszczęcie postępowania. Postępowanie skargowe będzie miało zatem charakter subsydiarny wobec postępowania jurysdykcyjnego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 1983 r. sygn. akt II SA 593/83, publ. ONSA 1983, nr 2, poz. 55). Artykuł 233 k.p.a. wyłącza załatwianie pism obywateli w ramach instytucji skarg i wniosków, jeśli dotyczą one spraw indywidualnych i pochodzą od strony; pismo takie wszczyna postępowanie administracyjne z dniem doręczenia organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.). Jeśli natomiast skarga w sprawie indywidualnej, załatwianej decyzją administracyjną, została wniesiona do organu niewłaściwego w sprawie, podlega przekazaniu do organu właściwego w trybie określonym w art. 65 i 66 k.p.a. Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd stanął na stanowisku, że z treści znajdujących się w aktach: "skargi" skarżącego z dnia 10 października 2008 r., pisma uzupełniającego skargę z dnia 13 października 2008 r. jak i pisma z dnia 2 grudnia 2008 r. skierowanego do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie sposób jednoznacznie ustalić zakresu żądań skarżącego ani dokonać oceny, czy dotyczą one toczących się postępowań administracyjnych (jeśli tak, to jakich), czy też konkretnych wydanych wcześniej orzeczeń administracyjnych, czy też dotyczą one jedynie prawidłowości działań organów publicznych. Zgodnie z treścią art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Przepis ten zobowiązuje organ administracji do dbałości o interes strony i ustalenia w porozumieniu ze stroną, jakie są jej intencje co do nadania biegu złożonemu podaniu (wnioskowi, skardze). W tej sytuacji uzasadnione było w rozpatrywanej sprawie podjęcie przez organ postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do ustalenia, w jakim zakresie żądania skarżącego zawarte w piśmie z dnia 18 maja 2008 r. mogą być zbadane w trybie postępowania administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy, organ doszedł do przekonania, że pismo z dnia 18 maja 2008 r. stanowi skargę na działanie wymienionych w nim organów publicznych. Po zapoznaniu się z treścią pism skarżącego, w tym skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skład orzekający przychyla się do opinii organu w tej kwestii. Jednakże zgodnie z treścią art. 231 k.p.a., jeżeli organ, który otrzymał skargę, nie jest właściwy do jej rozpatrzenia, obowiązany jest niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni, przekazać ją właściwemu organowi, zawiadamiając równocześnie o tym skarżącego, albo wskazać mu właściwy organ. Przepis ten nie przewiduje formy postanowienia dla przekazania skargi, odmiennie niż art. 65 k.p.a., który jednakże może mieć zastosowanie jedynie w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym indywidualnej sprawy rozstrzyganej na drodze orzeczenia administracyjnego. Zdaniem sądu w rozpatrywanej sprawie, jeśli organ wszczął postępowanie wyjaśniające, po czym ustalił, że jest ono bezprzedmiotowe, powinien był w trybie art. 105 § 1 k.p.a. wydać postanowienie o jego umorzeniu, przekazując jednocześnie pismo skarżącego do organu właściwego do jego rozpatrzenia w trybie skargowym. Oddalając jednak skargę, Sąd podzielił stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 sierpnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 773/08, iż należy wziąć pod uwagę specyfikę rozpatrywanej sprawy oraz dać pierwszeństwo wartościom chronionym w art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.). Sądowi jest z urzędu wiadomo, że skarżący jest pod stałą opieką ośrodka pomocy społecznej i korzysta z różnych form pomocy państwa dla osób, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej i materialnej. Skarżący bardzo często korzysta z przysługującej mu drogi odwoławczej od orzeczeń, które uznaje za niekorzystne dla siebie, ze skargami do sądu administracyjnego włącznie. Odręczne pisma skarżącego są bardzo trudno czytelne, nie ulega jednak wątpliwości, że skarżący podchodzi do wszystkich toczących się postępowań niezwykle emocjonalnie, utwierdzając się w poczuciu, że jest ciągle krzywdzony przez nieprawidłowe postępowanie różnych organów publicznych. Skarżący odmawia przy tym przyjęcia jakiejkolwiek pomocy ośrodka pomocy społecznej w celu precyzyjnego spisania jego żądań w formie protokołu i ignoruje wszelkie prośby o nadesłanie czytelnych pism, co w znacznym stopniu utrudnia prawidłowe prowadzenie postępowania na każdym jego etapie. Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie, niezależnie od przytoczonych powyżej zastrzeżeń formalno-prawnych, skutkuje jednakże zakończeniem postępowania przed organem administracji publicznej (Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W.), a w jego następstwie sprawa pisma skarżącego z dnia 18 maja 2008 r. została przekazana do organu właściwego, który przyjął je do rozpatrzenia. W aktach sprawy nie ma dokumentów, które świadczyłyby, że Rada Miasta i Gminy B. zakwestionowała zasadność takiego przekazania. W tej sytuacji Sąd doszedł do wniosku, że w chwili obecnej wycofanie z obiegu prawnego postanowienia jedynie z przyczyn formalnych, które zdaniem Sądu nie mogły wpłynąć na ostateczny sposób załatwienia sprawy, byłoby działaniem na szkodę skarżącego, jako że spowodowałoby jedynie przedłużanie postępowania administracyjnego, które nie jest właściwą drogą wyjaśnienia podnoszonych przez skarżącego problemów, a jedynie potęguje u skarżącego negatywne emocje. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy.