I SA/Wa 1645/10
WyrokWSA w Warszawie2011-03-21
Skład orzekający: Przemysław Żmich, Maria Tarnowska, Marta Kołtun-Kulik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Skarbu Państwa może zawiesić postępowanie administracyjne o wygaszenie trwałego zarządu nieruchomością z powodu braku prawomocnego podziału działki ewidencyjnej, czy też ma obowiązek rozpoznać wniosek o wygaszenie trwałego zarządu bez względu na tę okoliczność?Ratio decidendi
Minister Skarbu Państwa nie może zawiesić postępowania o wygaszenie trwałego zarządu nieruchomością z powodu braku prawomocnego podziału działki ewidencyjnej, gdyż nie istnieje zagadnienie wstępne wymagające uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ. Obowiązkiem Ministra jest rozpoznanie wniosku o wygaszenie trwałego zarządu i jego realizacja, niezależnie od stanu podziału nieruchomości.Stan faktyczny
Minister Skarbu Państwa zawiesił postępowanie administracyjne dotyczącym wygaszenia trwałego zarządu nieruchomością zabudowaną o określonej powierzchni, powołując się na brak prawomocnego podziału działki ewidencyjnej. Skarżąca K. wniosła o uchylenie tego postanowienia, argumentując, że Minister ma obowiązek rozpoznać wniosek o wygaszenie trwałego zarządu niezależnie od stanu podziału nieruchomości. Sprawa dotyczyła nieruchomości położonej w J., częściowo leśnej i częściowo zabudowanej, z trwałym zarządem ustanowionym na czas nieoznaczony.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia lipca 2010 r. oraz poprzedzające je postanowienie z marca 2010 r.; stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; zasądził od Ministra Skarbu Państwa na rzecz skarżącej kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Maria Tarnowska (spr.) WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2011 r. sprawy ze skargi K. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz skarżącej K. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I. Stan faktyczny
1. Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Dyrektora Generalnego K. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie wygaszenia trwałego zarządu K. do zabudowanej nieruchomości o powierzchni [...] ha położonej w J. gmina S. - utrzymał w mocy własne postanowienie.
2. W uzasadnieniu postanowienia Minister Skarbu Państwa podał, że nieruchomość położona w J., wykorzystywana na potrzeby K., obejmuje grunt leśny o powierzchni [...] ha, podlegający przepisom ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach oraz zabudowaną część o powierzchni [...] ha, podlegającą przepisom ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Pismem z dnia 2 października 2008 r. Dyrektor Generalny K. wystąpił z wnioskiem:
(1) na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 1998 r. nr [...] sprawie: ustanowienia nieodpłatnie trwałego zarządu K. na nieruchomości zabudowanej Skarbu Państwa położonej w J. w części ustanawiającej na rzecz K. trwały zarząd na czas nieoznaczony na części nieruchomości objętej decyzją Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...] września 1994 r. nr [...], zmienionej decyzją Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...] października 1994 r. nr [...] o wyłączeniu z zarządu Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe - Nadleśnictwo J. lasu o powierzchni [...] i przekazaniu w użytkowanie Urzędowi Rady Ministrów;
(2) na podstawie art. 47 ust. 1 w związku z art. 60 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) o wydanie decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu K. do pozostałej części nieruchomości nie objętej decyzją Ministra Ochrony Środowiska., Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, wynoszącej [...] ha i stanowiącej część nieruchomości zabudowanej Skarbu Państwa położonej w J., wobec stwierdzenia zbędności dla potrzeb K.
3. W uzasadnieniu postanowienia Minister Skarbu Państwa stwierdził, że nieruchomość w J. posiada powierzchnię [...] ha, z czego grunt leśny przekazany w użytkowanie przez Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w 1994 r. ówczesnemu Urzędowi Rady Ministrów wynosi [...] ha i jako taki podlega obecnie przepisom ustawy o lasach państwowych. Decyzja z 1994 r. przekazująca grunt leśny byłemu Urzędowi Rady Ministrów została uchylona decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2008 r., i przewidywała ona zwrot przez K. gruntów leśnych lasom państwowym w formie protokołu zdawczo-odbiorczego. Od dnia wydania tej decyzji K. nie przedłożyła takiego protokołu, jak również nie nastąpiło przekazanie tej części nieruchomości lasom państwowym.
Zgodnie z art. 60a ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami minister właściwy do spraw Skarbu Państwa gospodaruje pozostałą częścią nieruchomości o powierzchni [...] ha, która nadal znajduje się w trwałym zarządzie K. na podstawie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Na podstawie aktualnego wypisu z ewidencji gruntu z dnia 27 kwietnia 2010 r. nieruchomość położona w J. obejmuje [...].
Minister Skarbu Państwa stwierdził, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego, tj. z pism Urzędu Miasta i Gminy w S. z dnia [...] kwietnia 2010 r. i Starostwa Powiatowego w L. z dnia [...] kwietnia 2010 r. wynika, że brak jest dokumentu zatwierdzającego podział przedmiotowej nieruchomości, przewidzianego w art. 96 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Z ww. wypisu z rejestru gruntów wynika, że żadna z wyodrębnionych działek ani też suma kilku z nich nie tworzy części o powierzchni [...], gdyż nie można ustalić jaki jest przedmiot wniosku, jakie działki ewidencyjne lub ich części obejmuje. Brak decyzji zatwierdzającej podział działki ewidencyjnej nr [...] powoduje, że faktycznie minister właściwy do spraw Skarbu Państwa nie może realizować zadań przewidzianych w art. 60a ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto tak dokonany podział - zdaniem organu - uniemożliwia zwrot przez jednostkę organizacyjną [...] ha obszaru leśnego lasom państwowym.
Art. 96 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, ze podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji administracyjnej właściwego organu. Wykazana we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy informacja, że K. pismem z dnia 5 lutego 2010 r. poinformowała o dokonanym podziale działki, i że toczy się tylko postępowanie rozgraniczeniowe nie znajduje potwierdzenia w dokumentach. Należy dodać, że we wniosku K. z dnia 2 października 2008 r. o wygaszenie trwałego zarządu wnioskodawca pomija wyodrębnione działki ewidencyjne mimo, że zostały one ujawnione w ewidencji gruntów.
Na podstawie art. 60a ust. 1 minister właściwy do spraw Skarbu Państwa gospodaruje nieruchomościami podlegającymi przepisom ustawy o gospodarce nieruchomościami i wchodzącymi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa i tylko takie nieruchomości podlegają regulacji art. 60a ust. 2. Skoro nie można w istniejącej sytuacji określić, jaka część nieruchomości (w rozumieniu wyodrębnionych działek ewidencyjnych) wchodzi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, nie można wydać decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu K. do obszaru [....] ha, ponieważ nie określono jakie to działki ewidencyjne lub jakie to są części tych działek. Tym samym, brak jest możliwości podejmowania czynności faktycznych związanych z administrowaniem daną częścią nieruchomości w J., czy też przeznaczeniem do przekazania zbędnej części nieruchomości do zasobu prowadzonego przez starostę wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej.
W obecnym stanie prawnym i faktycznym, zdaniem organu, należy przyjąć, że K. administruje częścią nieruchomości, obejmującą teren leśny, podlegającą przepisom ustawy o lasach oraz sprawuje trwały zarząd w stosunku do części zabudowanej nieruchomości, podlegającej przepisom ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Wobec powyższego - zdaniem ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa - zasadne jest utrzymanie w mocy postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie wygaszenia trwałego zarządu wszczętego na wniosek Dyrektora Generalnego K. z dnia 2 października 2008 r. w odniesieniu do zabudowanej części nieruchomości o powierzchni [...] ha, do czasu zakończenia regulacji prawnych i faktycznych tj. prawomocnego podziału działki nr [...], protokolarnego przekazania lasom państwowym części nieruchomości o powierzchni [...] ha. Powyższe umożliwi określenie tej części nieruchomości, która pozostaje w trwałym zarządzie K. oraz dokonanie korekty wniosku o wydanie decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu.
II. Zarzuty zawarte w skardze i stanowisko organu
1. Skargę na postanowienie Ministra Skarbu Państwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła K.; zarzucając naruszenie art. art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że w ustalonym stanie faktycznym sprawy zachodzą okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowania, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy - wniosła o uchylenie zaskarżonego a także poprzedzającego postanowienia.
Strona skarżąca podała, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, w dniu [...] sierpnia 1998 r. wydał decyzję ustanawiającą nieodpłatnie trwały zarząd, na czas nieoznaczony, na rzecz K., na zabudowanej nieruchomości Skarbu Państwa, położonej w J., z przeznaczeniem na potrzeby statutowe K. Decyzja objęła swym zakresem nieruchomość, oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...].
Mając na uwadze, że część ww. nieruchomości stanowi las, który decyzją Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...] września 1994 r. zmienioną decyzją z dnia [...] października 1994 r. został wyłączony (o powierzchni [...] ha) z zarządu Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe - Nadleśnictwa J. i przekazany w użytkowanie Urzędowi Rady Ministrów oraz mając na uwadze, że cała nieruchomość stała się K. - dalej K. - zbędna.
Dyrektor Generalny K. wystąpił z wnioskiem w dniu 2 października 2008 r. do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 1998 r. (las o pow. [...] ha), oraz o wygaszenie trwałego zarządu K. w odniesieniu do pozostałej części nieruchomości nie objętej decyzją Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...] września 1994 r. (część nieruchomości zabudowanej, pow. [...] ha).
Ponadto, Dyrektor Generalny K. wystąpił z wnioskiem w dniu 2 października 2008 r. do Ministra Środowiska o uchylenie decyzji z dnia [...] września 1994 r. wobec ustania po stronie K. potrzeb, dla których został wyłączony z zarządu Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe - Nadleśnictwa J. - las o powierzchni [...] ha, oznaczony jako działka Nr [...] (część) i przekazany w użytkowanie Urzędowi Rady Ministrów na mocy ww. decyzji.
Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził nieważność decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 1998 r. w części dotyczącej ustanowienia trwałego zarządu K. na nieruchomości o powierzchni [...] ha, stanowiącej część nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...].
Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. Minister Środowiska uchylił własną decyzję z dnia [...] września 1994 r. wyłączającą z zarządu lasów państwowych las o pow. [...] ha i przekazującą go w użytkowanie Urzędowi Rady Ministrów, a tym samym K. utraciła tytuł do części działki nr [...], stanowiącej las o powierzchni [...] ha.
Jak podkreśliła strona skarżąca, odnośnie pozostałej części działki wniosek o wygaszenie trwałego zarządu nadal pozostaje nie rozpatrzony.
Pismem z dnia 10 grudnia 2009 r. Dyrektor Generalny K. zwrócił się do Ministra Skarbu Państwa z prośbą o przyspieszenie rozpatrzenia wniosku K. z dnia 2 października 2008 r., informując jednocześnie, że w pełni podtrzymuje zgłoszony wówczas Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji przedmiotowy wniosek w części dotyczącej wydania decyzji orzekającej wygaśnięcie trwałego zarządu K. w odniesieniu do wynoszącej [...] ha części zabudowanej nieruchomości Skarbu Państwa położonej w J. [...], wobec stwierdzenia jej zbędności dla potrzeb K.
Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. zawiesił postępowanie w sprawie wygaszenia trwałego zarządu K. na ww. nieruchomości uzasadniając to przeszkodą uniemożliwiającą rozpatrzenie wniosku K., którą jest trwające nadal postępowanie podziałowe nieruchomości. Zdaniem organu, bez geodezyjnego podziału działki nr [...] w odniesieniu do części obejmującej grunt zabudowany - brak jest możliwości zagospodarowania tej części jako zabudowanej nieruchomości w trybie art. 60a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Strona skarżąca zarzuciła, że Minister Skarbu Państwa na mocy art. 60a ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest obowiązany do wygaszenia trwałego zarządu w przypadku otrzymania wniosku o jego wygaszenie, a następnie na mocy przyznanych w art. 60a ust. 2 kompetencji jest uprawniony do gospodarowania nieruchomością, w tym do wykonywania czynności w postępowaniach sądowych i administracyjnych np. dotyczących podziału nieruchomości.
Zdaniem strony skarżącej, zgodnie z art. 60a ust. 6 ustawy, jeżeli nieruchomości oddane w trwały zarząd jednostkom organizacyjnym (w tym m.in. K.) stały się im zbędne, minister właściwy do spraw Skarbu Państwa, po uprzednim wydaniu decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu, rozstrzyga o sposobie zagospodarowania nieruchomości. W celu prawidłowej interpretacji powyższego przepisu (art. 60a ust. 6) należy porównać go do przepisu art. 47 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym właściwy organ (starosta) wydaje decyzję o wygaśnięciu trwałego zarządu, na wniosek jednostki organizacyjnej, po uzyskaniu możliwości zagospodarowania nieruchomości. Różnica w brzmieniu powyższych przepisów wyraźnie wskazuje, że wygaszenie trwałego zarządu przez Ministra Skarbu Państwa nie jest uzależnione od uprzedniego uzyskania możliwości zagospodarowania nieruchomością. Oznacza to, że na Ministrze Skarbu Państwa spoczywa bezwarunkowy obowiązek wygaszenia trwałego zarządu w przypadku zgłoszenia wniosku o jego wygaszenie, a następnie do zagospodarowania przejętej nieruchomości w granicach szeroko określonych kompetencji w art. 60a ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Strona skarżąca podniosła, że w sprawie brak jest okoliczności mającej znaczenie prawne (zagadnienia wstępnego), która może być rozstrzygnięta tylko przez inny organ niż Minister Skarbu Państwa, a od której zależałoby wydanie decyzji o wygaszeniu trwałego zarządu. Sąd podziela niniejsze stanowisko w zupełności.
Okolicznością (zagadnieniem wstępnym) wymagającą uprzedniego rozstrzygnięcia nie jest przekazanie Lasom Państwowym przez K. tej części nieruchomości, która stanowi las, a w stosunku do której stwierdzono nieważność decyzji ustanawiającej trwały zarząd, z uwagi na to, że jest to czynność o charakterze faktycznym, a nie prawnym.
Okolicznością taką nie jest też uprzednie dokonanie ewentualnego podziału przedmiotowej nieruchomości. Trwały zarząd na rzecz K. został ustanowiony na całej nieruchomości (decyzja z dnia [...] sierpnia 1998 r.). W związku ze stwierdzeniem nieważności powyższej decyzji w części obejmującej las, K. nadal przysługuje prawo trwałego zarządu w stosunku do pozostałej części nieruchomości, która to właśnie część jest przedmiotem wniosku K. o wygaszenie trwałego zarządu. Mając na uwadze, że powierzchnia całości działki nr [...] wynosi [...] ha, a decyzja z dnia [...] listopada 2008 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu dotyczyła powierzchni [...] ha, to pozostała część nieruchomości, do której K. posiada jeszcze prawo trwałego zarządu wynosi [....] ha. Dlatego też K. nie może we wniosku o wygaszenie trwałego zarządu podać innej powierzchni nieruchomości niż [...] ha nawet jeżeli obecnie wyodrębnione działki lub też suma kilku z nich nie tworzą powierzchni [...] ha.
Zdaniem strony skarżącej, nie można zgodzić się z organem, że nie jest możliwe wydanie decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu do obszaru [...] ha, ponieważ nie określono jakie to działki ewidencyjne lub jakie to są części tych działek. Przysługujące obecnie K. prawo trwałego zarządu dotyczy wyłącznie zabudowanej części nieruchomości - nieleśnej. Zatem w przypadku wygaszenia trwałego zarządu Minister Skarbu Państwa stanie się na podstawie art. 60a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami organem właściwym do gospodarowania wyłącznie zabudowaną część nieruchomości (nieleśną) - niezależnie od tego czy ta cześć nieruchomości pokrywa się z istniejącymi granicami wyodrębnionych działek ewidencyjnych w ramach działki nr [...]. Z tą też chwilą Minister Skarbu Państwa w ramach przysługujących mu kompetencji, będzie mógł ewentualne ustalić granice części nieruchomości zabudowanej, a w razie potrzeby wystąpić z wnioskiem o dokonanie ewentualnego podziału nieruchomości.
2. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
III. Uzasadnienie prawne
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
2. Zaskarżonym postanowieniem Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] marca 2010 r. o zawieszeniu postępowanie w sprawie wygaszenia trwałego zarządu K. do zabudowanej nieruchomości o powierzchni [...] ha położonej w J.
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżone jak również poprzedzające postanowienie narusza przepisy prawa.
Sąd uznaje za zasadne zarzuty skargi, a nie podziela stanowiska przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
3. Postępowanie z wniosku K. o wygaszenie trwałego zarządu zostało zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, zgodnie z którym, postępowanie administracyjne powinno zostać zawieszone przez organ administracji publicznej w przypadku, gdy rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zgodnie z poglądami doktryny (B. Adamiak, J. Borkowski, KPA Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2009), rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego to sytuacja, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Ocena zaś zagadnienia wstępnego należy do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowania w głównej sprawie. Treścią zagadnienia wstępnego może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo innej okoliczności mającej znaczenia prawne.
Przez zagadnienie wstępne należy rozumieć zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które pojawiło się w prowadzonej sprawie administracyjnej, i którego to zagadnienia nie może rozstrzygnąć organ prowadzący postępowanie, ze względu na brak właściwości, lecz inny organ lub sąd uprawniony do tego, a równocześnie rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest konieczne do wydania decyzji przez organ administracji. Oznacza to, że od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego o charakterze materialnym przez ustawowo uprawniony organ lub sąd, uzależnione jest rozpatrzenie danej sprawy i wydanie decyzji przez organ administracji. Zagadnienie to, a w zasadzie, jak wynika z art. 97 § 1 pkt 4 kpa, od rozstrzygnięcia tego zagadnienia wstępnego zależy "rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji", a zatem warunkuje merytoryczne rozstrzygnięcie danej sprawy administracyjnej.
Przyjąć jednakże należy, że przepis wymaga związku bezpośredniego, ponieważ przemawia za tym istota zawieszenia postępowania, czyli instytucji tamującej bieg postępowania i opóźniającej rozstrzygnięcie sprawy.
4. W niniejszej sprawie, jak słusznie zauważyła skarżąca K., nie ma zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa, czyli okoliczności mającej znaczenie prawne, które musiałoby zostać uprzednio rozstrzygnięte przez inny organ niż Minister Skarbu Państwa lub sąd, a od którego zależałoby wydanie decyzji o wygaszeniu trwałego zarządu.
Okolicznością taką - zagadnieniem wstępnym, wymagającą uprzedniego rozstrzygnięcia nie jest przekazanie Lasom Państwowym przez K. tej części nieruchomości, która stanowi las, a w stosunku do której stwierdzono nieważność decyzji ustanawiającej trwały zarząd, z uwagi na to, że jest to czynność o charakterze faktycznym, a nie prawnym.
Okolicznością taką nie jest też uprzednie dokonanie ewentualnego podziału przedmiotowej nieruchomości. Skoro bowiem trwały zarząd na rzecz K. został ustanowiony na nieruchomości o pow. [...] ha (cała nieruchomość) oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] - jak wynika z decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 1998 r., a w związku ze stwierdzeniem nieważności powyższej decyzji w części obejmującej las, K. nadal przysługuje prawo trwałego zarządu w stosunku do pozostałej części nieruchomości, która to właśnie część jest przedmiotem wniosku K. o wygaszenie trwałego zarządu.
Skoro powierzchnia całej działki nr [...] wynosiła [...] ha, a decyzja z dnia [...] listopada 2008 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu dotyczyła powierzchni [...] ha, to pozostała część nieruchomości, do której K. posiada nadal prawo trwałego zarządu wynosi [...] ha, to słusznie strona skarżąca stwierdziła, że we wniosku o wygaszenie trwałego zarządu nie może podać innej powierzchni nieruchomości niż [...] ha.
Dlatego też nie jest zasadne stanowisko Ministra Skarbu Państwa o konieczności utrzymania w mocy postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie wygaszenia trwałego zarządu wszczętego na wniosek Dyrektora Generalnego K. z dnia 2 października 2008 r. w odniesieniu do zabudowanej części nieruchomości o powierzchni [...] ha - do czasu zakończenia regulacji prawnych i faktycznych tj. prawomocnego podziału działki nr [...], protokolarnego przekazania lasom państwowym części nieruchomości o powierzchni [...] ha, ponieważ nie są to zagadnienia wstępne, od których zależałoby spełnienie jedynej w niniejszej sprawie przesłanki umożliwiającej wygaszenie trwałego zarządu – zbędności nieruchomości oddanej w trwały zarząd, o czym stanowi art. 60a ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W niniejszej sprawie o tym, czy nieruchomość jest zbędna decyduje jednostka organizacyjna, której nieruchomość została oddana w trwały zarząd, a nie organ, którego obowiązkiem w takiej sytuacji jest wygaszenie zarządu.
5. Podkreślić również należy, iż zgodnie z art. 60a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2782 z późn. zm.), Minister Skarbu Państwa gospodaruje z mocy prawa nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa przeznaczonymi m.in. na potrzeby K., i w ramach posiadanych kompetencji, określonych w art. 60a ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, wykonuje czynności faktyczne i prawne niezbędne do prawidłowego zarządu nieruchomością.
6. Prawidłowo strona skarżąca stwierdziła, że zgodnie z art. 60a ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeżeli nieruchomości oddane w trwały zarząd jednostkom organizacyjnym (w tym m.in. K.) stały się im zbędne, minister właściwy do spraw Skarbu Państwa, po uprzednim wydaniu decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu, rozstrzyga o sposobie zagospodarowania nieruchomości. W celu prawidłowej interpretacji art. 60a ust. 6, należy porównać go z art. 47 ust. 2 tej ustawy, zgodnie z którym właściwy organ - starosta, wydaje decyzję o wygaśnięciu trwałego zarządu, na wniosek jednostki organizacyjnej, po uzyskaniu możliwości zagospodarowania nieruchomości. Różnica w brzmieniu tych przepisów wyraźnie wskazuje, że wygaszenie trwałego zarządu przez Ministra Skarbu Państwa nie jest uzależnione od uprzedniego uzyskania możliwości zagospodarowania nieruchomością. Art. 60a ust. 6 jednoznacznie wskazuje, że na Ministrze Skarbu Państwa spoczywa bezwarunkowy obowiązek wygaszenia trwałego zarządu w przypadku zgłoszenia wniosku o jego wygaszenie, co miało miejsce w niniejszej sprawie w dniu 2 października 2008 r., a następnie do zagospodarowania przejętej nieruchomości w granicach swoich kompetencji, określonych w art. 60a ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
7. Dodatkowo należy podnieść, że trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez państwową lub samorządową jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. Wykaz kompetencji Ministra Skarbu Państwa w zakresie gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa na potrzeby jednostek organizacyjnych, określonych w art. 60a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma charakter zamknięty, co oznacza, że nie może on wykonywać innych czynności, niż te, które zostały wymienione w tym przepisie, czyli, Minister Skarbu Państwa nie może oddawać w użytkowanie wieczyste nieruchomości Skarbu Państwa, dokonywać zrzeczenia się nieruchomości, przenosić nieruchomości w drodze darowizny, z wyjątkiem sytuacji określonej w art. 59 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustalać opłat z tytułu użytkowania wieczystego lub trwałego zarządu, dokonywać czynności związanych z podziałem lub scalaniem i wywłaszczaniem nieruchomości (v. Nieruchomości Skarbu Państwa - Ryszard Pessel, Wydanie 2, LexisNexis, Warszawa 2010, s. 339-341).
8. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie miał na uwadze przedstawione wyżej stanowisko Sądu.
9. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło