I SA/Wa 1646/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi N. D. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu wniosku N. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy objętej postanowieniem Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2002 r., nr [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Wojewody [...] z dnia [...] marca 1949 r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości pod nazwą "[...]", stanowiącej współwłasność J. L. i C. M. W uzasadnieniu organ, którego postanowienie zaskarżono przedstawił następujący stan faktyczny sprawy. Orzeczeniem z dnia [...] marca 1949 r. nr [...] Wojewoda [...] orzekł o wywłaszczeniu nieruchomości pod nazwą "[...]", stanowiącej współwłasność J. L. i C. M. Wnioskiem z dnia 7 czerwca 1996 r. N. D. jako spadkobierca po J. L. wystąpiła do Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionego orzeczenia. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie, do czasu przedłożenia postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po C. M. Wnioskiem z dnia 2 czerwca 2005 r. N. D. wystąpiła do Ministra Infrastruktury o ponowne rozpatrzenie sprawy objętej postanowieniem Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania. Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu podniósł, że postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2002 r. doręczono N. D. w dniu 18 kwietnia 2002 r. (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru). Zatem siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął w dniu 25 kwietnia 2002 r., natomiast na kopercie widnieje data stempla, potwierdzająca, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony w Stokholmie w dniu 17 czerwca 2005 r. W dniu 23 sierpnia 2005 r. N. D. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2005 r., żądając uznania złożenia wniosku w terminie oraz przeprowadzenia postępowania spadkowego po C. M. W obszernym uzasadnieniu wskazała na trudności związane z uzyskaniem postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po C. M. Podniosła również, że w Ministerstwie Infrastruktury za pośrednictwem faksu złożyła pismo, w którym kwestionowała postanowienie o zawieszeniu postępowania, wnosząc jednocześnie o odroczenie sprawy, do czasu uzyskania postanowienia spadkowego. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Na wstępie trzeba przypomnieć, że od dnia 1 stycznia 2004 r. na podstawie art. 13 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wszystkie sprawy sądowoadministracyjne wszczęte po tym dniu rozpoznają wojewódzkie sądy administracyjne. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zaś środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych (art. 15 § 1 pkt 1 tej ustawy). Poza tym zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Sąd administracyjny nie jest zatem uprawniony do przeprowadzenia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. Sprawy tego rodzaju rozpatrywane są przez sądy powszechne, w postępowaniu cywilnym. Odnosząc się natomiast do przedmiotu niniejszej sprawy należy wskazać, że tryb postępowania odwoławczego oraz uprawnienia i obowiązki organu odwoławczego regulują przepisy art. 127 – art. 140 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz 1071 ze zm. – zwana dalej KPA). Organ odwoławczy prowadząc postępowanie w drugiej instancji obowiązany jest stosować przepisy ogólne zawarte w dziale I rozdziale 2 Kodeksu (zasady ogólne) oraz odpowiednio również przepisy o postępowaniu przed organem pierwszej instancji (art. 140 KPA). Dokonując czynności procesowych organ odwoławczy – zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 7 KPA - obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 KPA), także w aspekcie dokładnego ustalenia, czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wniesione w terminie 7 dni od dnia doręczenia stronie postanowienia organu naczelnego (art. 141 § 2 w związku z art. 144 i art. 127 § 3 KPA). Wyjaśnienie powyższej okoliczności ma bardzo istotne znaczenie dla sprawy, ponieważ w przypadku złożenia przez stronę środka zaskarżenia z uchybieniem terminu organ nie jest uprawniony do merytorycznego rozpoznania zażalenia, lecz obowiązany jest – w trybie art. 134 KPA - stwierdzić w formie postanowienia uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika natomiast, że pismem z dnia 7 czerwca 1996 r. N. D. wystąpiła do Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa o uchylenie w trybie nadzoru decyzji wywłaszczeniowej Wojewody [...] z dnia [...] marca 1949 r., nr [...]. W postępowaniu nadzorczym ustanowiła pełnomocnika w osobie E.K. (pełnomocnictwo w aktach sprawy) oraz pełnomocnika w osobie K. C. (pełnomocnictwo z dnia 18 listopada 1999 r. w aktach sprawy). W dniu 2 kwietnia 2002 r. skarżąca poinformowała Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, że osobą uprawnioną do doręczeń jest I.R., adres do korespondencji: W. ul. [...] [...] m [...]. Organ ten postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2002 r. zawiesił postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 1949 r. W dniu 17 kwietnia 2002 r. N. D. złożyła w siedzibie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast pismo, w którym wskazała, iż nie widzi podstaw prawnych do przeprowadzenia postępowania spadkowego po C. M. Postanowienie o zawieszeniu postępowania zostało doręczone N. D. w dniu 18 kwietnia 2002 r. na wskazany przez nią w piśmie z dnia 29 marca 2002 r. adres do doręczeń. Pismem z dnia 25 kwietnia 2002 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zwrócił się do N. D. o udzielenie informacji, czy pismo nadesłane za pośrednictwem faksu w dniu 17 kwietnia 2002 r. należy traktować jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. W piśmie z dnia 13 maja 2005 r. skierowanym do organu za pośrednictwem faksu, tego samego dnia, N. D. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2002 r. skarżąca wystąpiła do Ministra Infrastruktury także w piśmie z dnia 2 czerwca 2005 r. Przedstawiony wyżej stan faktyczny sprawy wskazuje więc, że Minister Infrastruktury - z pominięciem obowiązku wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie - przyjął, iż N. D. tylko w piśmie z dnia 2 czerwca 2005 r. zawarła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2002 r. Organ ten przy rozpoznawaniu sprawy w postępowaniu odwoławczym pominął składane przez skarżącą pisma: z dnia 17 kwietnia 2002 r. oraz z dnia 13 maja 2005 r. Poza tym organ naczelny nie dokonał oceny skuteczności doręczenia N. D. postanowienia Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2002 r. Organ odwoławczy nie wyjaśnił bowiem, czy doręczenie odpisu wskazanego wyżej postanowienia na adres I. R. ma skutek prawny, w sytuacji gdy w aktach sprawy znajdowały się pełnomocnictwa dla E. K. i K. C., któremu N. D dopiero w dniu 1 grudnia 2003 r. wypowiedziała pełnomocnictwo, o czym tego samego dnia zawiadomiła Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Przedstawione wyżej ustalenia faktyczne prowadzą do wniosku, że Minister Infrastruktury nie dokonał pełnej oceny zachowania przez skarżącą 7 – dniowego terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Należało więc uznać, że Minister Infrastruktury wydał na podstawie art. 134 KPA rozstrzygnięcie, bez uprzedniego wyjaśnienia formalnej przesłanki dopuszczalności środka zaskarżenia, przez co naruszył przepisy art. 7 i art. 77 § 1 KPA, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.