I SA/Wa 1646/13
PostanowienieWSA w Warszawie2014-01-10
Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę na decyzję w przedmiocie obowiązku zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację majątkową wnioskodawcy i zwolnienie z kosztów sądowych z mocy ustawy?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że łączny dochód czteroosobowej rodziny wnioskodawcy, po uwzględnieniu kosztów bieżącego utrzymania, nie pozwala na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Wnioskodawca był zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., co dodatkowo przemawiało za przyznaniem pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Wnioskodawca Z. S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą obowiązku zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 października 2013 r. oddalił tę skargę. Następnie Z. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Wniosek ten został początkowo odrzucony postanowieniem referendarza, ale po wniesieniu sprzeciwu sprawa została rozpoznana ponownie przez sąd.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...].Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...].
Wyrokiem z dnia 10 października 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1646/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego.
Wnioskiem z dnia 25 listopada 2013 r. złożonym na urzędowym formularzu (PPF) Z. S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
Powyższy wniosek rozpoznany został odmownie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt. I SA/Wa 1646/13.
W dniu 27 grudnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw Z. S. od przedmiotowego postanowienia z dnia 5 grudnia 2013 r., wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwójką dzieci. Źródłem utrzymania rodziny jest miesięczny dochód brutto w wysokości [...] zł i składa się na niego wynagrodzenie skarżącego i jego żony. Ponadto wnioskodawca ujawnił, że posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni [...] m2.
W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący stwierdził, że po dokonaniu opłat niezbędnych do życia nie stać go na adwokata, który miałby sporządzić skargę kasacyjną od krzywdzącego wyroku oddalającego jego skargę na decyzję Kolegium niezgodną z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) powoływana dalej jako: "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1-3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
W tym miejscu stwierdzić należy, że pomimo iż skarżący w formularzu PPF pozostawili rubrykę nr 4 niewypełnioną, to zakres żądania wnioskodawcy (ustanowienie adwokata) wynikał w sposób niebudzący wątpliwości z treści wniesionego sprzeciwu, jak również okoliczności, że wnioskodawca zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., zgodnie z którym strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Dokonując oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy w świetle przedstawionych przez niego okoliczności stwierdzić należało, że istnieją podstawy do uwzględnienia wniosku to znaczy do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Skoro łączny dochód czteroosobowej rodziny skarżącego stanowi kwota [...] zł (brutto), to przy uwzględnieniu konieczności zabezpieczenia z niej środków niezbędnych dla pokrycia kosztów bieżącego utrzymania, nie sposób uznać by był on w stanie opłacić jeszcze - bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - usługi profesjonalnego pełnomocnika.
Mając powyższe na uwadze i działając na zasadzie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło