I SA/Wa 1647/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2009 r. sprawy ze skargi S.K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku S. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2008 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1994 r. , nr [...] uchylającej decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] marca 1994 roku, nr [...] w pkt l orzekającą o odmowie zwrotu działki nr [...] o pow. [...] ha, położonej w K. przy ul. [...] i w tym zakresie umarzającą postępowanie organu I instancji w sprawie zwrotu nieruchomości oraz utrzymującą w mocy pkt 2 decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] marca 1994 r. o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha - utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2008 r. Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Umową sprzedaży z dnia 16 czerwca 1972 r., zawartą w formie aktu notarialnego w Państwowym Biurze Notarialnym w K. Rep.[...] H. K. i S. K. sprzedali Skarbowi Państwa - Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu [...] w [...] nieruchomość stanowiącą działkę nr [...] o pow. [...] ha, objętą księgą wieczystą "[...]", położoną w K. przy ulicy [...]. Organ administracji publicznej ustalił, że sprzedaż działki nastąpiła w związku z przeznaczeniem tego gruntu pod rozbudowę zajezdni, stosownie do decyzji o szczegółowej lokalizacji tej inwestycji. Umowa sprzedaży zawarta została w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. 1961 r. Nr 18, poz. 94 ze zm.). Pismem z dnia 17 września 1990 r. S. K. jako poprzedni właściciel przedmiotowej działki oraz jako następca prawny H. K. oraz W. K., Z. K. i J. K. jako następcy prawni H. K., wystąpili z żądaniem zwrotu zbytej nieruchomości twierdząc, że grunt ten stał się zbędny nabywcy na cel, dla którego został zakupiony. Minister Infrastruktury wskazał, że Kierownik Urzędu Rejonowego w K. decyzją z dnia [...] października 1992 r., nr [...] odmówił zwrotu działek nr [...] i [...] o pow. [...] ha, położonych w K. przy ulicy [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1992 r., nr [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w K. w części odmawiającej zwrotu działki nr [...] o pow. [...] ha, w pozostałym zaś zakresie, tj. w części dotyczącej działki nr [...] o pow. [...] ha, uchylił zaskarżoną decyzję i w tym zakresie umorzył postępowanie. Na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1992 r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył S. K. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyrokiem dnia 10 września 1993 r., sygn. akt SA.Kr.384/93 uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1992 r., nr [...] oraz decyzję organu I instancji. Kierownik Urzędu Rejonowego w K. decyzją z dnia [...] marca 1994 r., nr [...] ponownie odmówił zwrotu działki nr [...] i umorzył postępowanie w części dotyczącej zwrotu działki nr [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 1994 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w części orzekającej o odmowie zwrotu działki nr [...] położonej w K. przy ul. [...] i w tym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części. S. K. zaskarżył powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyrokiem z dnia 18 października 1995 r., sygn. akt SA.Kr.1589/94 oddalił skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 1994 roku, nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Pismem z dnia 27 sierpnia 2007 r. S. K. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1994 r., nr [...] uchylającej decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] marca 1994 r., w pkt l orzekającą o odmowie zwrotu działki nr [...] o pow. [...] ha położonej w K. przy ul. [...] i w tym zakresie umarzającą postępowaniu organu I instancji w sprawie zwrotu nieruchomości oraz utrzymującą w mocy pkt 2 decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] marca 1994 roku o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Skarżący wskazał, że decyzja obarczona jest wadą kwalifikowaną określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, bowiem Przedsiębiorstwo [...] nie posiadało decyzji lokalizacyjnej dotyczącej wywłaszczonej nieruchomości i zajęło nieruchomość bezprawnie. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] marca 2008 r., nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1994 r., nr [...]. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniósł, iż w niniejszej sprawie rozstrzygające znaczenie ma okoliczność, że sprawa zwrotu przedmiotowej nieruchomości była rozpoznawana przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, który wyrokiem z dnia 18 października 1995 r., sygn. akt SA.Kr.1589/94 oddalił skargę S. K. na decyzję Wojewody [...] z [...] maja 1994 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Minister Infrastruktury wskazał, że zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., wiąże w sprawie zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny, jak i organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Minister Infrastruktury podniósł, że na podstawie art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, które je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Prawomocny wyrok oddalający skargę oznacza, iż kontrolowana przez sąd decyzja nie jest prawnie wadliwa, a zatem wobec związania tym wyrokiem ograniczona jest możliwość weryfikacji takiej decyzji w nadzwyczajnym trybie postępowania. Organ podkreślił, że stwierdzenie nieważności decyzji w trybie art. 156 § l kpa, rozpoznawanej już wcześniej przez sąd, w odniesieniu do której zapadł wyrok oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem, stanowiłoby w istocie w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego niedopuszczalną ingerencję w prawomocne orzeczenie sądu. Minister Infrastruktury podniósł, że Sąd nie będąc związany granicami skargi z urzędu ustala, czy występują okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności wymienione w art. 156 § 1 kpa. Minister Infrastruktury wskazał, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności bierze się pod uwagę stan faktyczny i prawny z dnia wydania badanej decyzji, a zatem żadna z przyczyn nieważności nie może powstać po wydaniu decyzji przez organ administracyjny, a z akt sprawy nie wynika, aby zaistniały nowe okoliczności nie znane sądowi administracyjnemu w dacie wydania wyroku, które mogłyby wyłączyć ocenę prawną sądu i stanowić przesłankę do stwierdzenia nieważności kwestionowanych przez Sąd decyzji. Pismem z dnia 2 kwietnia 2008 r. S. K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku S. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ w uzasadnieniu wskazanej decyzji w całości podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2008 r., nr [...]. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2008 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł S. K. Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona z rażącym naruszeniem prawa, gdyż Przedsiębiorstwo [...] w [...] nie posiadało prawomocnej decyzji o lokalizacji szczegółowej. Minister Infrastruktury w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (orzeczenia administracyjnego) jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji administracyjnej (orzeczenia administracyjnego) obarczonej ciężkimi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. Skarga jest niezasadna. Rozpoznając niniejszą skargę podnieść należy na wstępie, iż sprawa zwrotu przedmiotowej nieruchomości była rozpoznawana przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, który wyrokiem z dnia 18 października 1995 r., sygn. akt SA.Kr.1589/94 oddalił skargę S. K. na decyzję Wojewody [...] z [...] maja 1994 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Stosownie do art. 99 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., wiąże w sprawie zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny, jak i organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie uzasadniając orzeczenie wskazał, że obecnie działce nr [...] o powierzchni [...] mtr. kw. odpowiada działka ewidencyjna nr [...], o powierzchni [...] mtr. kw., natomiast działka nr [...] o powierzchni [...] o powierzchni [...] mtr. kw. nie była objętą umową sprzedaży z dnia 16 czerwca 1972 r., zawartą w formie aktu notarialnego w Państwowym Biurze Notarialnym w K. Rep.[...]. Naczelny Sąd Administracyjny ustalił, że postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] lipca 1992 r. sygn. akt [...] ogłoszona została upadłość Przedsiębiorstwa [...] w [...], oraz, że w skład masy upadłości wchodzi prawo wieczystego użytkowania działki nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że wejście w skład masy upadłości tej działki wyłącza możliwość i dopuszczalność orzekania przez organy administracji państwowej o jej zwrocie. Oddalenie zatem przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyrokiem z dnia 18 października 1995 r., sygn. akt SA.Kr.1589/94 skargi S. K. na decyzję Wojewody [...] z [...] maja 1994 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu. Stwierdzenie nieważności decyzji będącej już wcześniej przedmiotem rozpoznania przez Sąd oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem, byłoby w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego, niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie Sądu. Związanie wynikające z tego przepisu przestaje obowiązywać jedynie w przypadku zmiany stanu prawnego lub zmiany stanu faktycznego. W omawianej sprawie pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, jest nadal wiążący zarówno dla organu jak i dla sądu rozpoznającego sprawę obecnie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.