I SA/Wa 165/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędziowie asesor WSA Sławomir Antoniuk asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant referendarz sądowy Aneta Trochim- Tuchorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi I. C. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] w przedmiocie nabycia przez gminę nieruchomości zajętej pod drogę publiczną 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu i Budownictwa na rzecz I. C. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 165/05 UZASADNIENIE Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania I. C. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nabycia przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonej w W., zajętej pod część ulicy [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] m² w obrębie ewidencyjnym [...] i działka nr [...] o powierzchni [...] m² w obrębie ewidencyjnym [...], utrzymał w mocy tę decyzję. W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy: Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepis wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm. ), decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. przez Gminę W. własności wyżej wymienionej nieruchomości. Od powyższej decyzji odwołanie do Ministra Infrastruktury złożyła I. C., kwestionując rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego. Rozpatrując odwołanie stwierdzono, że zgodnie z art. 73 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie powołanego art. 73 ust. 1 uzależnione jest zatem od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek: zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego oraz braku przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość, stanowiąca w dniu 31 grudnia 1998 r. własność osoby fizycznej, została zajęta pod część ulicy [...], która na podstawie uchwały Rady Narodowej miasta W. z dnia [...] maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie miasta W. i województwa [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz. Urz. Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 1988 r., nr [...], poz. [...]), została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich. Zgodnie natomiast z art. 103 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy z dnia 13 października 1998 r. dotychczasowe drogi gminne i lokalne miejskie stają się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogami gminnymi. W niniejszej sprawie za szczególnie istotną uznano kwestię udokumentowania władztwa publicznego istniejącego w dniu 31 grudnia 1998 r. Podkreślono, że do spełnienia omawianej przesłanki nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości, a jedynie wykazanie faktycznego władania nią. Przepis art. 73 ust. 1 ma bowiem charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż przedmiotowa przesłanka nie została spełniona. Protokół z wizji dokonanej w dniu [...] sierpnia 2004 r. potwierdza, że na przedmiotowej nieruchomości ulica [...] posiada nawierzchnię gruntową nieutwardzoną. Droga jest zmiennej szerokości i brak jest oświetlenia. Również z pisma Urzędu Miasta W. - Wydziału Infrastruktury dla Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 2004 r. nie wynikają jakiekolwiek fakty mogące świadczyć o publicznym władztwie nad przedmiotową nieruchomością. Wobec powyższego uznano zasadność rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. Na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2004 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła I. C.. Domagając się jej uchylenia skarżąca zarzuciła, że decyzją tą utrzymano w mocy sprzeczną z art. 73 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. decyzję pierwszoinstancyjną. W skardze podniesiono, że skoro ulica [...] jest drogą gminną, a zatem publiczną, to zgodnie z powołanym przepisem winny zostać uregulowane sprawy własności dotyczące tej ulicy. Argumenty podniesione w decyzji Wojewody są zdaniem skarżącej kuriozalne, a decyzję tę wydano w oparciu o przepisy, z których większość nie ma związku ze sprawą. Minister Infrastruktury rozpatrując sprawę nie odniósł się do żadnego z zarzutów zawartych w odwołaniu. Minister Infrastruktury w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z powodów, które nie były w niej wskazane. Podnieść jednak należy, że sąd oceniające zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem winien wziąć pod rozwagę z urzędu wszelkie stwierdzone uchybienia i w razie występowania w sprawie przesłanek określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) obowiązany jest uwzględnić skargę. Obowiązek ten wynika z art. 134 § 1 powołanej ustawy, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Organy rozpatrujące sprawę zakończoną zaskarżoną decyzją prawidłowo wskazały przesłanki niezbędne w świetle przepisu art. 73 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. do nabycia własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego. W postępowaniu przeprowadzonym w sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości, że działki nim objęte stanowiły w dniu 31 grudnia 1998 r. własność I. C. oraz, że zajęte były pod część ulicy [...], która zaliczona była stosowną uchwałą do kategorii dróg lokalnych miejskich. Organy rozpatrujące sprawę na wniosek Gminy W. z dnia [...] września 2002 r. przyjęły, że nie została w sprawie spełniona przesłanka pozostawania nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu ówczesnej Gminy W.. W świetle materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy przekazanych przez organ wraz z odpowiedzią na skargę, na podstawie których zgodnie z art. 133 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd wydaje wyrok, ocenę tę uznać należało za przedwczesną. Organy nie zebrały należycie materiału dowodowego, ocenę swą oparły na informacji przekazanej przez Urząd Miasta W. zawartej w piśmie Wydziału Infrastruktury dla Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 2004 r. W aktach sprawy znajduje się także protokół z wizji przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2004 r., z którego wynika, że czynności tej dokonali Zastępca Dyrektora Wydziału Rozwoju Regionalnego i Inspektor Wojewódzki. Art. 79 § 1 kpa stanowi, że strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem, w sprawie niniejszej brak jest powiadomienia skarżącej o terminie oględzin. Poprzestanie na takim materiale dowodowym powodowało konieczność stwierdzenia, że obydwie decyzje, w których rozpatrzono wniosek złożony w trybie art. 73 ust. 1 powołanej ustawy zapadły z naruszeniem art. 7, art. 10, art. 77 § 1, art. 79 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, a uchybienie to mogło mieć niewątpliwie istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym orzekaniu organy winny we własnym zakresie zebrać i rozpatrzyć całokształt materiału dowodowego, z zachowaniem reguł postępowania wynikających z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Szczegółowego wyjaśnienia i rozważenia wymagają twierdzenia I. C., mające wskazywać, że w dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomość znajdowała się we władaniu Gminy W., stanowisko organu w tym względzie winno być wyczerpująco uzasadnione. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 i art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.