I SA/Wa 1651/23
WyrokWSA w Warszawie2023-11-16
Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Małgorzata Boniecka - Płaczkowska, Bożena Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent m.st. Warszawy dopuścił się bezczynności w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 774/15, i czy ta bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniając tym samym wymierzenie grzywny, stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, przyznanie sumy pieniężnej oraz zasądzenie kosztów postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent m.st. Warszawy dopuścił się bezczynności w wykonaniu prawomocnego wyroku Sądu z 2016 r., pomimo wielokrotnych wezwań i poprzednich postępowań w przedmiocie niewykonania wyroku. Bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadniało wymierzenie grzywny, stwierdzenie rażącego naruszenia prawa oraz przyznanie sumy pieniężnej na rzecz skarżących, a także zasądzenie kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na Prezydenta m.st. Warszawy z powodu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2016 r., który zobowiązywał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie. Wcześniejsze wyroki z 2017 r. i 2019 r. wymierzały Prezydentowi grzywny za bezczynność. Pomimo kolejnych wezwań i upływu terminów, organ nadal nie rozpoznał wniosku, a nawet zawiesił postępowanie po wniesieniu obecnej skargi. Prezydent w odpowiedzi wniósł o oddalenie skargi, wskazując na zawieszenie postępowania z powodu nierozpoznanych wniosków o prawo użytkowania nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w wysokości 4000 zł, stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznał od organu na rzecz skarżących sumę pieniężną po 1000 zł na rzecz każdego z nich, oraz zasądził od organu na rzecz skarżących solidarnie kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Lenart sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska (spr.) sędzia WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 listopada 2023 r. sprawy ze skargi W. Z., E. W., Z. T., K. A. i M. B. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 774/15 1. wymierza Prezydentowi m. st. Warszawy grzywnę w wysokości 4000 (cztery tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta m. st. Warszawy na rzecz W. Z., E. W., Z. T., K. A. i M. B. sumę pieniężną w kwocie po 1000 (tysiąc) złotych na rzecz każdego z nich; 4. zasądza od Prezydenta m. st. Warszawy na rzecz W. Z., E. W., Z. T., K. A. i M. B. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W. Z., E. W., Z. T., K. A. i M. B. wnieśli skargę w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 774/15. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku z [...] grudnia 2014 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] (obecnie [...]), ozn. nr hip. [...] w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W złożonej skardze skarżący wnieśli o wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa, stwierdzenie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznanie na rzecz każdego skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów w kocie po [...] zł. Wnieśli także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu skargi wskazali, że wyrokiem z 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 774/15 Sąd zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku z [...] grudnia 2014 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] (obecnie [...]), ozn. nr hip. [...] w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Następnie wyrokiem z 8 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 37/19 tutejszy Sąd wymierzył Prezydentowi grzywnę w kwocie [...] zł w związku z niewykonaniem wyroku oraz stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Skarżący zaznaczyli, że pismem z [...] czerwca 2023 r. wezwali Prezydenta do wykonania wyroku z 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 774/15. Jednakże pomimo upływu zakreślonych terminów organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie.
W ocenie skarżących bezczynność Prezydenta ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nie zaistniały bowiem żadne przeszkody uniemożliwiające wykonanie wyroku. Podkreślili, że grzywna ma mieć charakter represyjny i aby odnosiła skutek musi być dla organu dolegliwa.
Z uwagi na to, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 kwietnia 2016 r. jest ignorowany przez organ władzy publicznej, to zdaniem skarżących, uzasadnione jest zasądzenie na ich rzecz sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 ppsa. Z okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności zupełnej bezczynności organu, braku jakichkolwiek działań pomimo wyroku Sądu nakazującego rozstrzygniecie wniosku oraz potwierdzającego, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, organ nadal pozostaje bierny. Zwłoka organu w niniejszej sprawie ma charakter szczególnie widoczny i zawiniony. Skarżący podnieśli, że istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia dodatkowej sankcji organ nadal sprawy nie załatwi. Ta dodatkowa sankcja o charakterze dyscyplinująco - represyjnym może spowodować, że organ wyda rozstrzygnięcie oraz dodatkowo będzie stanowiła rekompensatę niedogodności skarżących związanych z długotrwałością postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że postępowanie w przedmiocie przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość zostało zawieszone postanowieniem Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2023 r., nr [...] ze względu na fakt, iż w aktach sprawy znajdują się nierozpoznane do chwili obecnej wnioski o przyznanie prawa użytkowania do nieruchomości. Prezydent podniósł, że jak przyjmuje się w orzecznictwie, prowadzenie postępowania na podstawie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest możliwe tylko w sytuacji, w której były właściciel nieruchomości [...] lub jego następcy prawni nie uzyskali lub nie mogą już uzyskać prawa użytkowania wieczystego do gruntu na podstawie art. 7 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Organ nie sprzeciwił się rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje :
Skarga jest zasadna.
Skarga została złożona w trybie art. 154 ppsa. Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Stosownie do art. 154 § 6 ppsa grzywnę, o której mowa w § 1 wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 zd. 2 ppsa).
Uwzględniając skargę Sąd, stosownie do treści art. 154 § 7 ppsa, może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 774/15 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] grudnia 2014 r. o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta wraz z prawomocnym wyrokiem wpłynęły do organu [...] sierpnia 2016 r. (data stempla wpływu akt do organu) i od tej daty rozpoczął bieg termin wyznaczony wyrokiem, w jakim sprawa powinna być rozpoznana. W konsekwencji termin ten upłynął [...] listopada 2016 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu Prezydent [...] nie rozpoznał wniosku. Z powodu niewykonania wyroku z 19 kwietnia 2016 r. tutejszy Sąd wyrokami z: 28 września 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 688/17 i 8 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 37/19 wymierzył Prezydentowi grzywny w kwotach odpowiednio [...] zł i [...] zł oraz w obydwu wyrokach stwierdził, że organ pozostaje w rażącej bezczynności w wykonaniu wyroku z 19 kwietnia 2016 r.
Po otrzymaniu wyroku z 8 maja 2019 r. wymierzającym grzywnę, co miało miejsce [...] czerwca 2019 r., organ aż do maja 2021 r. nie podejmował żadnych czynności w sprawie. Pismem z [...] maja 2021 r. zwrócił się do Archiwum Państwowego o nadesłanie dokumentów. Kolejną czynność podjął dopiero [...] lipca 2023 r. zlecając wykonanie opracowania geodezyjnego.
Po wpłynięciu skargi organ postanowieniem z [...] sierpnia 2023 r. zawiesił postępowanie w sprawie. Zważyć przy tym należy, że wnioski o zwrot nieruchomości złożone zostały [...] listopada 1990 r. i [...] stycznia 1995 r. Organ miał więc dużo czasu na ich rozpoznania.
Zgodnie z art. 154 § 3 ppsa, wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1 nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. To samo dotyczy zawieszenia postępowania po wniesieniu skargi.
Zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 ppsa i wymierzenie organowi grzywny. W realiach niniejszej sprawy Sąd uznał, że grzywna w wysokości [...] zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ppsa.
Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z 19 kwietnia 2016 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wyznaczony w powyższym wyroku termin załatwienia sprawy został przez organ znacznie przekroczony. Świadczy to o lekceważeniu wyroków Sądu i unikaniu podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie.
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności Sąd uznał za zasadne przyznanie na rzecz skarżących sumy pieniężnej w kwocie po [...] zł. W ocenie Sądu przyznanie przedmiotowej kwoty uzasadnia rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy. Kwota ta stanowi także swego rodzaju zadośćuczynienie za zaniechania organu w toku prowadzonego postępowania. Przyznana suma pieniężna w powiązaniu z wymierzoną organowi grzywną powinna skłonić organ do zaniechania dalszego naruszania prawa.
Jak wyżej zaznaczono wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (art. 154 § 3 ppsa).
| |
Ze wszystkich powyższych przyczyn Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w zw. z art. 154 § 6 ppsa orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 7 w zw. z art. 154 § 6 ppsa orzekł jak w pkt 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa (pkt 4 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym uzasadnione było treścią art. 119 pkt 2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło