I SA/Wa 1652/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart sędzia WSA Daniela Kozłowska asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi Polskiego Związku [...] w K. na postanowienie Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniosku 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego Polskiego Związku [...] w K. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Budownictwa postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził niedopuszczalność wniosku Polskiego Związku [...] o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urzędu Spraw Wewnętrznych w K. z dnia [...] grudnia 1970 r. nr [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] września 1971 r. nr [...]. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ podał, że decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] Minister Budownictwa stwierdził nieważność decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w K. z dnia [...] grudnia 1970 r. nr [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] września 1971 r. nr [...] dotyczących wywłaszczenia nieruchomości położonej w D. oznaczonej pgr. [...] zapisanej w księdze wieczystej Państwowego Biura Notarialnego w S. [...] o pow. [...] m2, z przeznaczeniem pod ogrody działkowe. Wnioskiem z dnia 26 czerwca 2007 r. Polski Związek [...], zastępowany przez radcę prawnego M. N., wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] maja 2007 r., wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do złożenia ww. wniosku, wobec uchybienia terminowi bez winy strony. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż w przedmiotowej sprawie zaistniały nieodwracalne skutki prawne. Minister Budownictwa, w wyniku rozpatrzenia wniosku Polskiego Związku [...], wskazał, że niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych może wystąpić w sytuacji wniesienia odwołania wniosku przez podmiot nie mający legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia albo złożenia go przez osobę nie mającą zdolności do czynności prawnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2001 r. sygn. akt I SA 335/00, LEX nr 55745). Organ wyjaśnił, że ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów oraz odpisu z KW nr [...] wynika, że wywłaszczona nieruchomość stanowi aktualnie działkę nr [...], której właścicielem jest Gmina D., zaś zarządcą jest Polski Związek [...]. Wskazując na treść art. 28 k.p.a. organ wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie Polskiemu Związkowi [...] przesłano decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] jedynie do wiadomości, bowiem jest jedynie zarządcą przedmiotowej nieruchomości. Przedstawiając powyższe Minister Budownictwa stwierdził, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wniesiony przez osobę, która nie posiada legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia, a zatem, na podstawie art. 134 k.p.a. organ stwierdził niedopuszczalność wniosku Polskiego Związku [...] o ponowne rozpoznanie sprawy. Powyższe postanowienie z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] stało się przedmiotem skargi Polskiego Związku [...], w której zarzucono naruszenie przepisów prawa, w szczególności art. 134 k.p.a. oraz art. 28 k.p.a. poprzez orzeczenie o niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na skutek błędnego przyjęcia, że skarżący Związek nie jest stroną postępowania, mimo tego, że decyzja Ministra Budownictwa z dnia [...] maja 2007 r. dotyczy gruntu, do którego skarżącemu przysługuje tytuł prawny. Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności postanowienia albo o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Minister Budownictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Do akt sprawy wpłynęło też pismo uczestnika postępowania J.R. działającego w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik D. S., A. R.j, B. S., W. R., Z. R. i T.D., w którym wniesiono o oddalenie skargi Polskiego Związku [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, zaś kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniania pod tym kątem musiała być uwzględniona. Przesłanką stwierdzenia niedopuszczalności wniosku Polskiego Związku [...] było uznanie, że wnioskodawca nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Na tle stosowania art. 127 § 1 k.p.a. w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane były dwa stanowiska. Zgodnie z jednym z nich organ odwoławczy ustalenia przymiotu strony może dokonać bez rozpoznania odwołania i w razie uznania, że odwołujący się nie jest stroną postępowania administracyjnego stwierdza postanowieniem niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. Według drugiej koncepcji również w sytuacji, gdy w sprawie zachodzi wątpliwość, czy odwołujący się jest stroną postępowania organ winien rozpoznać odwołanie i w razie stwierdzenia braku przymiotu strony u osoby wnoszącej odwołanie umorzyć postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Wątpliwość prawną odnośnie powyższej kwestii rozstrzygnął skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, podejmując w dniu 5 lipca 1999 r. uchwałę o treści: "stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a." (sygn. akt OPS 16/98). Podzielając przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy powyższe stanowisko wskazać należy, że nie ulega wątpliwości, że legitymację strony do wniesienia odwołania należy oceniać według przepisów art. 28, 29 i 30 k.p.a. Odwołanie wniesione na podstawie przekonania podmiotu, że decyzja organu pierwszej instancji dotyczy jego praw i obowiązków winno podlegać ocenie na podstawie zasad przewidzianych dla postępowania odwoławczego, również w zakresie ustalenia interesu prawnego odwołującego się. Jeżeli subiektywne twierdzenie wnoszącego odwołanie, iż decyzja organu pierwszej instancji dotyczy jego praw i obowiązków, nie zostanie w sposób przewidziany dla postępowania odwoławczego pozytywnie zweryfikowane, należy wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Ustalenie takiej przesłanki stwarza obowiązek zakończenia postępowania w drugiej instancji w ten sposób, ponieważ nie ma podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Nie ma natomiast powodów, by traktować interes prawny strony jako sui generis zagadnienie wstępne (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 1999 r. sygn. akt I SA 1544/98). Ponadto z adnotacji pod treścią uzasadnienia decyzji wynika, że decyzję otrzymał Polski Związek [...] w K. "do wiadomości", to jednak wskazać należy, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują takiej formy doręczenia decyzji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1596/04). W świetle powyższego należało uznać, że w rozpoznawanej sprawie Minister Budownictwa, wydając postanowienie stwierdzające niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy z tego powodu, że wnioskodawca nie jest stroną postępowania, naruszył przepisy postępowania, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 134 k.p.a. nie może bowiem stanowić - zgodnie z podanymi wcześniej argumentami - podstawy do rozstrzygnięcia, iż wnioskujący o ponowne rozpoznanie sprawy nie jest stroną postępowania administracyjnego. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia w całości. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.