I SA/Wa 1653/04
WyrokWSA w Warszawie2005-10-26
Skład orzekający: Cezary Pryca, Jolanta Zdanowicz, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzyskanie przez policjanta, który przeszedł na emeryturę, lokalu mieszkalnego w miejscowości innej niż miejscowość pełnienia służby lub miejscowość pobliska, uzasadnia żądanie opróżnienia zajmowanego lokalu służbowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, stwierdzając, że przepisy prawa nie przewidują możliwości żądania opróżnienia lokalu służbowego przez policjanta, który przeszedł na emeryturę, jedynie na podstawie uzyskania innego lokalu mieszkalnego w miejscowości, która nie jest ani miejscowością pełnienia służby, ani miejscowością pobliską. Organy administracji nieprawidłowo zastosowały przepisy, nie badając dokładnie stanu faktycznego i okoliczności sprawy, w tym faktu, że skarżący nie był już współwłaścicielem nieruchomości w momencie wydawania decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Komendanta Głównego Policji utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji wzywającą M. M., emerytowanego policjanta, do opuszczenia i opróżnienia lokalu mieszkalnego. Organ uznał, że policjant uzyskał odpowiedni dom w miejscowości S., która nie jest miejscowością pobliską K., gdzie zajmował lokal służbowy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, wskazując m.in., że dom wymagał remontu, został darowany synowi przed wydaniem decyzji, a organy nie wyjaśniły stanu faktycznego i nie zbadały, czy w domu tym miał centrum aktywności życiowej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., a także stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Cezary Pryca Sędziowie WSA - Jolanta Zdanowicz (spr.) asesor WSA - Mirosław Gdesz Protokolant - Marta Ways po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2005 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji w W. z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Komendanta Policji w K. z dnia [...] maja 2004 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
I SA/Wa 1653/04
UZASADNIENIE
Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r., po rozpatrzeniu odwołania zainteresowanego, utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] maja 2004 r. wzywającą zainteresowanego do opuszczenia i opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w K..
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał następujący stan faktyczny i prawny:
M. M., obecnie osoba uprawniona do policyjnych świadczeń emerytalnych, w organach Policji pełnił służbę od [...] grudnia 1972 r. do [...] sierpnia 2002 r.
W okresie pełnienia służby, na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] maja 1993 r. Komendanta Rejonowego Policji K. zainteresowany otrzymał przydział lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w K..
Na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] maja 1991 r. M. M. wraz z żoną Z. M. stał się współwłaścicielem zabudowanej domem mieszkalnym nieruchomości, położonej przy ul. [...] w S.. Treścią wyrażoną w wymienionym wyżej akcie czynności prawnej była darowizna przedmiotowej nieruchomości z zastrzeżeniem ustanowienia służebności osobistej (polegającej na prawie zamieszkiwania w domu) na rzecz darczyńcy (który zmarł w 1998 r.).
Informację o nabyciu przez stronę powyższej nieruchomości organ pierwszej instancji powziął dopiero w dniu [...] lutego 2003 r. Organ pierwszej instancji wszczął postępowanie w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego o czym poinformował zainteresowanego pismem z dnia 21 sierpnia 2003 r.
Rozpatrując odwołanie od decyzji pierwszej instancji orzekającej o opróżnieniu przedmiotowego lokalu, organ odwoławczy w oparciu o zapis ustawy o Policji oraz § 7 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1469), podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, bowiem jeżeli policjant lub jego małżonek uzyskał w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, odpowiedni dom lub lokal mieszkalny, zasadne jest orzeczenie opróżnienia zajmowanego przez niego służbowego mieszkania. Zainteresowany jako uprawniony do świadczeń emerytalno-rentowych, uzyskał lokal (dom) czyniąc z niego centrum życia, a zatem lokal służbowy zbędny już dla jego potrzeb, może być przeznaczony na zakwaterowanie innego policjanta. Organ podkreślił też, że oczywistym jest, iż w odniesieniu do emerytów i rencistów policyjnych mogących po zakończeniu służby pozostawać w przydzielonym lokalu nadal, że nie nabywają oni żadnych szczególnych praw względem tych lokali.
Skargę na powyższą decyzję wniósł zainteresowany wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji i zarzucając naruszenie przepisów art. 7, 10, 77, 107 kpa, a także § 7 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r.
Zainteresowany podniósł, iż nabyty w drodze darowizny dom wymagał remontu, więc nie mogąc wykonywać żadnych prac fizycznych, skarżący [...] lutego 2004 r. darował tę nieruchomość synowi. Postępowanie administracyjne wszczęto w 2003 r., kiedy skarżący nie pełnił już służby, a zatem przepis art. 7 rozporządzenia nie miał zastosowania, natomiast organ administracji nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego i okoliczności istotnych dla sprawy. Niezasadnie też przyjęto, iż w domu tym zainteresowany miał centrum aktywności życiowej, bowiem nigdy w tym domu nie mieszkał, ani sam, ani jego rodzina. Już w dacie orzekania przez organ skarżący nie był współwłaścicielem domu w S., a organy faktu tego nie badały, a nadto po zebraniu całego materiału organ drugiej instancji nie zawiadomił skarżącego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
W przedmiotowej sprawie skarga zasługiwała na uwzględnienie, a brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego mógł mieć wpływ na wynik postępowania.
Stosownie do treści art. 88 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r., Nr 7, poz. 58) policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2001 r., Nr 131, poz. 1469) w § 7 ust. 1 pkt 5 przewiduje opróżnienie lokalu mieszkalnego w przypadku uzyskania przez policjanta lub jego małżonka w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej innego lokalu mieszkalnego (domu) o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej co najmniej przysługującym policjantowi i członkom jego rodziny normom zaludnienia. Powyższe przepisy nie przewidują sytuacji, aby uzyskany inny lokal mieszkalny w miejscowości odległej mógł stanowić podstawę do żądania opróżnienia lokalu przez policjanta. Jednakże taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.
Jak wynika bowiem z decyzji organu drugiej instancji miejscowość S., gdzie znajdowała się darowana skarżącemu nieruchomość, nie jest miejscowością pobliską względem K., w którym skarżącemu w 1993 r. przydzielono lokal mieszkalny.
Z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji wynika, że lokalu mieszkalnego nie przydziela się policjantowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny.
W związku z powyższym zapisem ustawowym, organ przydzielając lokal policjantowi winien brać pod uwagę, czy zainteresowany ma lokal mieszkalny, bądź dom w miejscowości pełnienia służby, bądź w miejscowości pobliskiej.
W przedmiotowej sprawie zainteresowany w 1993 r. uzyskał decyzją przydział kwatery, będąc już współwłaścicielem darowanej nieruchomości. Pamiętać jednak trzeba, że S. nie są miejscowością pobliską, co aktualnie w swojej decyzji przyznał organ odwoławczy. Jednakże obecnie organ przyjął, że w odniesieniu do emerytów nie można mówić o konieczności zapewnienia dyspozycyjności i dlatego, gdy osoba uprawniona uzyska dom w jakiejkolwiek miejscowości, to zasadne jest opróżnienie lokalu służbowego, jako zbędnego dla jego potrzeb.
Aczkolwiek zgodzić się należy ze stwierdzeniem, iż w przypadku emeryta nie wchodzi w grę zapewnienie dyspozycyjności, to jednak nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem, iż uzyskanie innego lokalu w jakiejkolwiek miejscowości uzasadnia opróżnienie lokalu służbowego, bowiem nie wynika to z przepisu.
Powoływane przez organ zapisy ustawy i rozporządzenia o ich stosowaniu odpowiednio do lokali mieszkalnych zajmowanych przez osoby posiadające uprawnienia emerytalne, nie stanowią o ich stosowaniu w kontekście całokształtu mieszkaniowych uregulowań resortowych, jak to przyjął organ. Mają być one stosowane odpowiednio do emeryta, a zatem muszą być spełnione przesłanki zawarte w § 7 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 17 października 2001 r., aby można wszcząć postępowanie o poróżnienie lokalu.
Organy obu instancji pominęły kwestię, że w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja z dnia [...] maja 1993 r. o przydziale skarżącemu lokalu mieszkalnego i że decyzję tę wydano w oparciu o obowiązujące zasady przydziału lokalu funkcjonariuszowi.
Zatem obecnie organ winien rozważyć, czy można od skarżącego żądać opróżnienia tego lokalu w świetle całokształtu materiału sprawy i przy uwzględnieniu okoliczności, iż przepisy nie przewidują, aby uzyskanie lokalu w jakiejkolwiek miejscowości stanowiło podstawę do żądania opróżnienia lokalu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił obie decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) z zastosowaniem art. 152 powyższej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło