I SA/Wa 1653/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi M. J. i J. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2005r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. J. i J. O., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2004r. Nr [...] odmawiającą przyznania M. J. i J. O. odszkodowania za część nieruchomości położonej w W., przy ul.[...] [...] oznaczonej nr. hip. [...] (organ odwoławczy mylnie wskazał nr [...]) o pow. [...] m2. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że przedmiotowa nieruchomość ozn. nr hip. [...] o pow. [...] m2, została przejęta na rzecz Gminy W. w trybie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] października 1958r. Nr [...], utrzymanym w mocy decyzją Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] listopada 1958r. Nr [...] , odmówiono dawnemu właścicielowi S. M. przyznania prawa własności czasowej do części gruntu o pow. [...] m2. Następnie orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] kwietnia 1959r. Nr [...] odmówiono spadkobiercom dawnego właściciela przyznania prawa własności czasowej do części gruntu przedmiotowej nieruchomości o pow. [...] m2. Część omawianej nieruchomości o pow. [...] m2, decyzją Prezydenta W. z dnia [...] listopada 1997r. Nr [...], oddana została w Użytkowanie wieczyste spadkobiercom byłego właściciela. Przedmiotem postępowania odszkodowawczego była więc pozostała część dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...], o pow. [...] m2. Przy czym, przyznanie odszkodowania jest możliwe wyłącznie po wyjaśnieniu, czy istnieją prawne podstawy takiego rozstrzygnięcia oraz w razie spełnienia warunków przewidzianych w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r., Nr 46, poz. 543 ze zm.). Organ podniósł, iż przedmiotowa część nieruchomości, za którą strony domagają się odszkodowania, nie istniała przed dniem wejścia w życie powołanego dekretu z dnia 26 października 1945r., gdyż stanowiła część nieruchomości hipotecznej nr [...] o pow. [...] m2 , zabudowanej domem mieszkalnym. Zatem bezprzedmiotowym było prowadzenie postępowania w kwestii wyjaśnienia, czy będąca przedmiotem rozstrzygnięcia działka, mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. Natomiast warunkiem przyznania odszkodowania za dom jednorodzinny, było jego przejęcie na własność Skarbu Państwa po dniu 5 kwietnia 1958r. W toku przeprowadzonego postępowania ustalono, że budynek mieszkalny, który znajdował się na przedmiotowej nieruchomości, nie był domem jednorodzinnym, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 maja 1957r. o wyłączeniu spod publicznej gospodarki lokalami domów jednorodzinnych oraz lokali w domach spółdzielni mieszkaniowej (Dz. U. Nr 31, poz. 131 ze zm.). Tym samym nie został spełniony jeden z podstawowych warunków, o których mowa w art. 215 ust. 2 cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami, uzasadniający przyznanie odszkodowania. Na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2005r. M. J. i J. O. (następcy prawni dawnego właściciela nieruchomości w.) wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc m. in., że budynek mieszkalny znajdujący się na przedmiotowej nieruchomości został całkowicie wyremontowany po zakończeniu wojny ze środków własnych byłych właścicieli. Gmina obowiązana była uwzględnić wniosek następcy prawnego właściciela do przyznania odszkodowania, na zasadzie art. 8 i 9 cyt. dekretu z dnia 26 października 1945r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Sąd ten nie orzeka co do istoty sprawy, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym, procesowym oraz przepisami kompetencyjnymi. Kontrola sądowo-administracyjna decyzji organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa, a podniesione przez skarżących zarzuty nie są uzasadnione. Kwestia dotycząca przyznania odszkodowania za dom jednorodzinny i działkę budowlaną, przejętych w trybie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, powoływany dalej jako dekret z 1945r.), uregulowana jest obecnie w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm., powoływana dalej jako ugn.), w szczególności w art. 215 ust. 2 tej ustawy. W myśl tego przepisu zasady zawarte w ugn., dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958r. oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu z 1945r. mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958r. Zatem przyznanie odszkodowania za dom jednorodzinny w trybie art. 215 ust. 2 ugn., uzależniono od łącznego spełnienia trzech następujących przesłanek: nieruchomość zabudowana domem jednorodzinnym podlegała przepisom dekretu z 1945r., tj. była położona na obszarze m. st. Warszawy; przejście nieruchomości na własność Skarbu Państwa nastąpiło po dniu 5 kwietnia 1958r., tj. po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, na podstawie ostatecznej decyzji odmawiającej uprawnień do korzystania z grutnu; po tej dacie nastąpiła utrata faktycznego władztwa nad rzeczą. Przy czym odszkodowanie przysługuje wyłącznie za dom jednorodzinny, natomiast grunt pod takim domem przeszedł na własność Państwa bez odszkodowania. Omawiany przepis wyraźnie wskazuje, że odszkodowanie może zostać przyznane jedynie za jedną działkę, która mogła zostać przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, oraz za jeden dom jednorodzinny. Dlatego bez znaczenia jest, czy nieruchomość składała się z dwóch, czy więcej działek, które łącznie stanowiły jedną zorganizowaną całość gospodarczą. Zasadnym jest rozstrzygnięcie obu organów, iż bez znaczenia pozostaje kwestia, czy będąca przedmiotem rozstrzygnięcia odszkodowawczego działka o pow. [...] m2 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, bowiem nie istniała ona przed dniem wejścia w życie dekretu z 1945r., gdyż stanowiła część nieruchomości hipotecznej nr [...] o pow. [...] m2 . Uzasadnione jest również twierdzenie, iż budynek mieszkalny, który znajdował się na przedmiotowej nieruchomości, nie był domem jednorodzinnym. Z materiału dowodowego, w szczególności z rejestracji nieruchomości dokonanej przez Zarząd Miejski W. z dnia [...] października 1948r., wynika, że na omawianym gruncie znajdował się budynek mieszkalny 3 kondygnacyjny, o łącznej powierzchni użytkowej 144 m2 . Stosownie do przepisu art. 3 ust. 1 i art. 4 ustawy z dnia 28 maja 1957r. o wyłączeniu spod publicznej gospodarki lokalami domów jednorodzinnych oraz lokali w domach spółdzielni mieszkaniowej (Dz. U. Nr 31, poz. 131 ze zm.), domem jednorodzinnym jest dom albo samodzielna część domu bliźniaczego lub szeregowego o łącznej powierzchni użytkowej lokali mieszkalnych nie przekraczającej 110 m2 . W związku z powyższym nie został spełniony jeden z ustawowych warunków, wskazanych w art. 215 ust. 2 ugn., uzasadniający przyznanie skarżącym odszkodowania za dom jednorodzinny. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.