I SA/Wa 1656/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Jolanta Dargas (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] Minister Infrastruktury odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2010 r. W uzasadnieniu postanowienia Minister Infrastruktury podał, iż decyzją z dnia [...] listopada Nr [...] orzekł o zastosowaniu wobec pośrednika w obrocie nieruchomościami P. K. kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia licencji zawodowej na okres [...] miesięcy. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a także wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy P. K. złożył w dniu 10 marca 2011 r. Minister Infrastruktury stwierdził, że zgodnie z dyspozycją art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 kpa). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (art. 58 § 3 kpa). Stosownie do art. 59 § 2 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia tego wniosku. Minister wskazał, iż z akt sprawy wynika, że decyzja z dnia [...] listopada 2010 r. została wysłana na adres, którym P. K. posługiwał się w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego na adres [...] ul. [...]. Przesyłka wróciła z adnotacją, że adresat nie podjął awizowanej przesyłki. Termin pozostawienia przesyłki w Urzędzie Pocztowym [...] upłynął w dniu 17 grudnia 2010 r. W związku z powyższym organ uznał, że doszło do prawidłowego doręczenia decyzji z dniem 17 grudnia 2010 r. W dniu 3 marca 2011 r. z aktami sprawy zapoznał się P. K., następnie w dniu [...] marca 2011 r. czynności tej dokonał pełnomocnik strony. W dniu 10 marca 2011 r. został złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu P. K. podniósł, że w dniu [...] marca 2011 r. powziął informację o wydaniu decyzji o zastosowaniu wobec niego kary dyscyplinarnej. Zaskarżonej decyzji nie odebrał, gdyż Poczta Polska mimo, że była do tego zobowiązana, nie przekierowała korespondencji na nowy adres prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Wszystkie pozostałe pisma w toku postępowania zostały doręczone prawidłowo poza ostatnim, czyli zaskarżoną decyzją. Minister podniósł, iż rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy należy zbadać, czy P. K. spełnił warunki wymienione w art. 58 § 1 i 2 kpa, które muszą być spełnione łącznie. Minister uznał, że skarżący spełnił jedną przesłankę, bowiem wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu został złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister stwierdził, że o ile istnieją wątpliwości co do spełnienia przez stronę warunku polegającego na wniesieniu prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, o tyle przesłanka dotycząca uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony definitywnie nie została spełniona. Strona stwierdziła bowiem, że uchybienie nastąpiło nie z jej winy, lecz z winy Poczty Polskiej, która nie przekierowała korespondencji na inny adres wskazany przez P. K. Minister zaznaczył, że Poczta Polska odpowiadając na pismo Ministerstwa Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2011 r. wyjaśniła, że załączone żądanie dosyłania przesyłek i przekazów pocztowych nie obejmuje dosyłania przesyłek nadanych na zasadach specjalnych w postępowaniu administracyjnym. Ponadto załączona kserokopia żądania wskazuje na jego ważność od dnia zgłoszenia tj. [...] czerwca 2009 r. przez okres trzech miesięcy. Urząd Pocztowy [...] odpowiedzialny za doręczenie korespondencji pod wskazanym na przesyłce adresem nie stwierdził zgłoszenia przedłużenia terminu jego obowiązywania. W związku z powyższym Minister Infrastruktury uznał, iż uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie nastąpiło bez winy pośrednika w obrocie nieruchomościami, co w konsekwencji prowadzi do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Skargę na postanowienie Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł P. K. zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1 kpa poprzez przyjęcie, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżący nie składał osobiście żądania dosyłania przesyłek i przekazów pocztowych w Urzędzie Pocztowym [...], a uczynił to jego pełnomocnik G. P. dysponujący ogólnym pełnomocnictwem do działania. Skarżącemu nie było znane, że żądanie nie dotyczy przesyłek w postępowaniu administracyjnym i że jest ono aktualne jedynie przez 3 miesiące. Skarżący nie dysponował kopią żądania i nie został powiadomiony przez pełnomocnika o warunkach dosyłania przesyłek pocztowych. Skarżący zaznaczył, iż gdyby nawet osobiście składał żądanie, to nie mogłoby ono dotyczyć przesyłek sądowych. Decyzja administracyjna zaś nie została wydana w postępowaniu sądowym lecz administracyjnym. Ponadto skarżący podniósł, iż w 2009 r. jak i w latach poprzednich prowadził zakrojoną działalność gospodarczą i niemożliwym pozostawało, aby wszystkich kontrahentów, sądy i organy administracji powiadomić o zmianie adresu, stąd skorzystanie z trybu dosyłania przesyłek pocztowych na zmieniony adres wydawało się najlepszym rozwiązaniem. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Przedmiotem skargi jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podstawą do takiego rozstrzygnięcia Ministra Infrastruktury było stwierdzenie przez ten organ, że skarżący nie spełnił przesłanek, o których mowa w art. 58 § 1 i 2 kpa, a mianowicie nie uprawdopodobnił, iż uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zauważyć należy, że przywrócenie uchybionego terminu jest uwarunkowane spełnieniem wszystkich przesłanek, o których mowa w art. 58 § 1 i 2 kpa. Strona musi zatem wnieść prośbę o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy oraz dopełnić czynności, dla której określony był termin, jednocześnie z wniesieniem prośby. Podnieść należy, że strona ma obowiązek uprawdopodobnić, a nie udowodnić swój brak winy. Uprawdopodobnienie jest więc środkiem zastępczym, słabszym niż dowód, nie dającym pewność, lecz jedynie wiarygodność (prawdopodobieństwo) stwierdzenia o danym fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie rzeczywiście miało miejsce. Zakres uprawdopodobnienia, o którym mowa w art. 58 § 1 kpa obejmuje zdarzenie, które spowodowało brak winy po stronie zainteresowanego. W orzecznictwie sądowym i literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy można zatem mówić w sytuacjach niezależnych od zainteresowanego, w których nie miał on wpływu na zdarzenia, określane często jako losowe. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Mając charakter wyjątkowy, przywrócenie terminu nie jest możliwe w sytuacji, gdy strona dopuściła się choćby jednego lekkiego niedbalstwa. Ocena winna się odbywać z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy. Należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie czynności w terminie, ale i okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczanie się w dotrzymaniu terminu. Tymczasem w okolicznościach niniejszej sprawy prośba o przywrócenie terminu została oparta na stwierdzeniu, że P. K. w dniu [...] marca 2011 r. powziął informację o wydaniu decyzji o zastosowaniu wobec niego kary dyscyplinarnej. Decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. nie odebrał, gdyż Poczta Polska mimo, że była do tego zobowiązana, nie przekierowała korespondencji na nowy adres prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił, aby zaistniały okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania przez niego czynności w przewidywanym terminie tj. niemożność wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2010 r., którą zastosowano wobec skarżącego karę dyscyplinarną. Według przepisów kodeksu postępowania administracyjnego regulujących zasady i tryb zaskarżania orzeczeń podejmowanych przez organy w toku postępowania administracyjnego zasadą jest, że odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji strona wnosi w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja została jej doręczona, a w przypadku jej ogłoszenia od dnia ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 kpa). Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednocześnie strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania od decyzji (art. 127 § 3 kpa). Jeżeli w zakreślonym terminie strona nie złoży odwołania lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzja uzyskuje przymiot ostateczności i korzysta z ochrony wynikającej z zasady trwałości decyzji ostatecznej. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia – pomimo jego lakonicznej treści można wywieść, iż Minister Infrastruktury odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ponieważ stwierdził, że nie uprawdopodobnił on braku winy w uchybieniu terminu. W ocenie organu wina strony wynika z faktu, że nie zawiadomiła ona organu administracji publicznej o zmianie swojego adresu, a żądanie dosyłania przesyłek i przekazów pocztowych, na które powołuje się skarżący i które miało spowodować, że przesyłka zawierająca decyzję z dnia [...] listopada 2010 r. powinna być przesłana na inny adres niż wskazany przez nadawcę, obejmowało okres maksymalnie 3 miesięcy (złożone w dniu [...] czerwca 2009 r.). Z akt sprawy wynika, że decyzja z dnia [...] listopada 2010 r. została przesłana na adres skarżącego, którym posługiwał się w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego tj. [...]. Przesyłka wróciła z adnotacją, że adresat nie podjął awizowanej przesyłki. Termin pozostawienia przesyłki w Urzędzie [...] upłynął w dniu [...] grudnia 2010 r. Minister uznał, że doszło do prawidłowego doręczenia decyzji z dniem [...] grudnia 2010 r. W ocenie sądu organ prawidłowo zastosował domniemanie skutecznego doręczenia pisma stronie. Jak wynika bowiem z treści art. 41 kpa w toku postępowania, strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu (§ 1). W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (§ 2). Jak wynika z akt sprawy organ pouczył skarżącego o treści art. 41 kpa w zawiadomieniu z dnia 7 września 2009 r. o wszczęciu postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej wobec skarżącego jako pośrednika w obrocie nieruchomościami. Pomimo pouczenia i wynikającego z treści art. 41 § 1 kpa obowiązku zawiadomienia organu administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu, skarżący tego obowiązku nie dopełnił. Jak podniósł w skardze do Sądu skorzystanie z trybu dosyłania przesyłek pocztowych na zmieniony adres wydawało mu się najlepszym rozwiązaniem. Jak się jednak okazało bardzo ryzykownym. Argumenty podnoszone przez skarżącego, że składając żądanie dosyłania przesyłek na Poczcie Polskiej działał przez pełnomocnika i nie miał świadomości ważności takiego żądania jedynie przez 3 miesiące, nie może usprawiedliwić działań skarżącego i prowadzić w konsekwencji do przyjęcia, iż nie złożył on wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w ustawowym terminie bez swej winy. Przesłanką zasadności wniosku o przywrócenie terminu jest zachowanie przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Nawet niewielkie niedbalstwo, jak zaznaczono wcześniej wyklucza możliwość uwzględnienia żądania. Zajęcie odmiennego stanowiska wprowadziłoby do stosunków procesowych niedopuszczalny element dowolności. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.