I SA/Wa 1656/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 25 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia 1. odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia; 2. wstrzymać wykonanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] M. K. pismem z dnia 23 sierpnia 2018 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] stwierdzającej nieodpłatne nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem [...] maja 1990 r. własności udziału we współwłasności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w Gminie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Skarżący wystąpił jednocześnie z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz w/w decyzji Wojewody [...] podnosząc, że wykonanie decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki. Gmina [...] może wpisać się jako współwłaściciel do księgi wieczystej, a następnie zbyć swój udział na rzecz innego podmiotu. Dojdzie wówczas do istotnej zmiany w sferze prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Skarżący wskazał ponadto, że Gmina może dokonać zmiany w ewidencji gruntów. W aktach sprawy znajduje się bowiem projekt podziału przedmiotowej nieruchomości, który został złożony do Starostwa Powiatowego w [...], co również może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Dodatkowo Gmina może w inny sposób rozporządzać swoim udziałem, co będzie prowadziło do ograniczenia prawa własności skarżącego. Wykonanie decyzji Wojewody będzie ponadto prowadziło do niemożności wykonania programu użytkowego rewitalizacji zabytkowego zespołu dworsko – parkowego, zatwierdzonego przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, a Konserwator może nałożyć na skarżącego karę za niewykonanie programu. Skarżący zaznaczył ponadto, że ewentualna budowa drogi przez Gminę na nieruchomości może prowadzić do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków, np. na skutek zniszczenia zabytkowego dworu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania aktu lub czynności określony został w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) i ma on charakter zamknięty. Stosownie do treści tego przepisu po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z treści powołanego przepisu wynika, że konieczną przesłanką wstrzymania wykonania aktu jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wykazania tych okoliczności spoczywa na stronie skarżącej. Przy czym podkreślić trzeba, że orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter fakultatywny, o czym świadczy użyty w powyższym przepisie zwrot "sąd może". Oznacza to, że Sąd może, lecz nie musi wstrzymać wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nawet, jeżeli stwierdzi, iż w danej sprawie występują przesłanki określone w art. 61 § 3 powołanej ustawy. Istotne też jest, że na tym etapie postępowania Sąd nie dokonuje oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wstrzymanie wykonania decyzji ma zatem charakter wyjątkowy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który w skutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia starty na życiu i zdrowiu. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony ponadto został pogląd, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Wobec tego nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a więc nie każdy wymaga wykonania. Nie kwalifikują się do wykonania te spośród aktów prawnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. W rzeczywistości więc wykonanie aktu administracji dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania oraz aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki. Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, stwierdzić należy, że jest on bezzasadny bowiem dotyczy aktu nienadającego się ze swej istoty do wykonania. Postanowienie takie nie wymaga żadnej czynności, którą strona mogłaby lub musiała wykonać dobrowolnie bądź w drodze egzekucji administracyjnej, aby doprowadzić do stanu, który jest zgodny z rozstrzygnięciem w nim zawartym. Nie przyznaje ono także stronie żadnych uprawnień ani nie nakłada na nią żadnych obowiązków. Konsekwencją niewykonalności zaskarżonego postanowienia jest niemożność wywołania przez nie niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody oraz powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Sądu ponadto skarżący nie przedstawił argumentów, które przemawiałyby za istnieniem okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. stwierdzającej nieodpłatne nabycie przez Gminę [...] własności nieruchomości szczegółowo opisanej w decyzji stwierdzić trzeba, że wniosek we wskazanym zakresie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu skarżący wykazał przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podniesione w uzasadnieniu wniosku okoliczności są zasadne. Zgodzić się trzeba z twierdzeniami skarżącego, że decyzja o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa przez Gminę prawa własności nieruchomości powoduje zmianę stosunków w sferze prawa własności tej nieruchomości. Gmina jako nowy właściciel może zatem podjąć działania zmierzające do realizacji przysługującego jej prawa własności. Może też wszcząć postępowanie wieczystoksięgowe celem ujawnienia jej jako właściciela nieruchomości, czy też doprowadzić do zbycia nieruchomości. Niewstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji oznaczać zatem może realną możliwość rozporządzenia (dalszego obrotu) nieruchomością, co może doprowadzić do sytuacji, w której skutki będą trudne do odwrócenia. W sprawie zaistniały zatem przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 61 § 3 i § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.