I SA/Wa 1657/13

WyrokWSA w Warszawie2014-01-28

Skład orzekający: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Kto jest zobowiązany do wypłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną w granicach miasta na prawach powiatu, w sytuacji gdy specustawa drogowa odsyła do przepisów o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku nieruchomości przejętych pod drogi publiczne w granicach miasta na prawach powiatu, odszkodowanie powinno być wypłacone przez Prezydenta Miasta. Wynika to z przepisów specustawy drogowej (art. 22 ust. 1) oraz ustawy o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego (art. 3 ust. 3), które wskazują, że zadania związane z finansowaniem dróg w takich miastach obciążają budżety tych miast. Sąd podkreślił, że przepisy te wyłączają zastosowanie art. 132 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kwestii określenia podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Prezydenta Miasta G. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody orzekającą o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość przeznaczoną pod inwestycję drogową. Prezydent Miasta G. kwestionował ustalenie go jako podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania, argumentując, że powinien to być Marszałek Województwa lub Starosta. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Prezydenta Miasta G. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenie odszkodowania za nieruchomość oddala skargę. Decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta G., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...], orzekającą o ustaleniu odszkodowania w kwocie [...] zł, na rzecz Ministerstwa Obrony Narodowej – Rejonowego Zakładu Infrastruktury G. za nieruchomość oznaczoną jako działki nr [...] o pow. [...] ha, położoną na terenie Miasta G., obręb nr [...], przeznaczoną na połączenie Portu Lotniczego z Portem [...], odcinek [...] dla fragmentu od [...]. W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Nieruchomość oznaczona jako działka nr ewid [...] o pow. [...], położona w G., w obrębie nr [...], decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, została przeznaczona realizację inwestycji drogowej pn: “Połączenie Portu Lotniczego z Portem [...]. Zadanie II. Odcinek [...]" dla fragmentu od [...] w G. Z dniem w którym ww. decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność Województwa [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], orzekł o ustaleniu odszkodowania w kwocie [...] zł na rzecz Ministerstwa Obrony Narodowej - Rejonowego Zarządu Infrastruktury G. za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...]. o pow. [...]. ha, położoną na terenie gminy Miasta G. obręb nr [...]., przeznaczoną na połączenie Portu Lotniczego z Portem [...], odcinek [...] dla fragmentu od [...] w G., a także zobowiązał Prezydenta G. do wypłaty ustalonego odszkodowania jednorazowo w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna. Po rozpoznaniu odwołania Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wskazał, że w myśl art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2008 r., Nr 193, poz. 1194 ze zm.), dalej “specustawa", nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11 f ust. 1 pkt 6, stają się z mocy prawa własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych, z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Zgodnie z art. 18 ust. 1 specustawy wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ 1 instancji oraz według jej wartości w dniu wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Stosownie do ust. 3 omawianego przepisu odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, podlega waloryzacji na dzień wypłaty, według zasad obowiązujących w przypadku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. W myśl art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), dalej “ugn", podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135, wartość rynkowa nieruchomości. Zgodnie z art. 134 ust. 3 ugn wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według aktualnego sposobu jej użytkowania, jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, nie powoduje zwiększenia jej wartości. Natomiast stosownie do ust. 4 omawianego przepisu, jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości, wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według alternatywnego sposobu użytkowania wynikającego z tego przeznaczenia. Na podstawie art. 154 ust. 1 ugn wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. Stosownie do art. 154 ust. 2 ugn w przypadku braku planu miejscowego przeznaczenie nieruchomości ustala się na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W przypadku braku studium lub decyzji, o których mowa w ust. 2, uwzględnia się faktyczny sposób użytkowania nieruchomości (art. 154 ust. 3 ugn). W niniejszej sprawie podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Województwa [...] prawa własności nieruchomości położonej prawa w G., w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...], stanowi operat szacunkowy sporządzony w dniu [...] sierpnia 2012 r. przez rzeczoznawcę majątkowego H.J. Autor operatu szacunkowego ustalił, że wyceniana działka nr [...] o pow. [...], położona jest w pobliżu [...], przy głównym szlaku komunikacyjnym łączącym miasta G., S. i G. Sąsiedztwo nieruchomości stanowi zabudowa mieszkaniowa. W sąsiedztwie znajduje się teren dawnego garnizonu wojskowego, gdzie powstaje jeden z najnowocześniejszych kompleksów mieszkaniowo-usługowych. Działka stanowi integralną część garnizonu. Granice działki z innymi nieruchomościami są zatarte. Działka nieogrodzona. Na działce znajduje się [...] m2 wjazdu o nawierzchni asfaltowej oraz chodnik z płyt betonowych o pow. [...] m2. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ulicy [...] - odcinek dolny w mieście G. zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miasta G. z dnia [...] grudnia 2003 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...] z dnia [...] grudnia 2003 r.) przedmiotowa działka znajduje się na terenie ulicy dnie z [...] i projektowanej tzw. [...], drogi i ulice główne oraz ulice główne o ruchu przyspieszonym. Rzeczoznawca majątkowy przeanalizował rynek nieruchomości gruntowych przeznaczonych pod drogi, będących przedmiotem prawa własności, z terenu miasta G. z okresu od września 2010 r. do sierpnia 2012 r. Wyceniając grunt, zastosował podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej. Biegły zestawił wykaz transakcji nieruchomościami przeznaczonymi pod drogi publiczne przyjętymi do porównania. Nieruchomość o cenie minimalnej jest niezabudowana, położona w obrębie [...], pośród niezabudowanych działek, nieuzbrojona, o wąskim wydłużonym kształcie. Cena za 1 m2 wyniosła [...] zł. Nieruchomość o cenie maksymalnej jest niezabudowana, położona o obrębie [...], przy ul. [...]. Nieruchomość ta położona jest w zasięgu uzbrojenia, wśród terenów zagospodarowanych. Cena za 1 m2 wyniosła [...] zł. Biegły określił cechy, które mają najistotniejszy wpływ na wartość wycenianej nieruchomości, którymi są: lokalizacja ogólna - bardzo dobra (centrum miasta, centrum dzielnicy lub położenie przy głównych szlakach komunikacyjnych miasta) waga 35%, otoczenie i sąsiedztwo - bardzo dobre (okolica zagospodarowana, pełna infrastruktura miejska z bardzo dobrym dostępem do placówek handlowo - usługowych i kulturalnych) waga 25%, kształt działki i konfiguracja terenu - korzystna (działka w kształcie kwadratu lub prostokąta w prostych granicach, teren płaski, powierzchnia wyrównana) waga 20%, uzbrojenie terenu - częściowe (uzbrojenie w zasięgu, z możliwością uzbrojenia lub częściowe uzbrojenie na działce) waga 20%. Biegły obliczył wartość rynkową gruntu na kwotę [...] zł. Natomiast wartość odtworzeniową części składowych gruntu wycenił: na kwotę [...] zł chodnik z płyt betonowych oraz na kwotę [...] zł ulicę o nawierzchni asfaltowej. Łączna wartość naniesień została określona na kwotę [...] zł. Całkowita wartość nieruchomości położonej w G., w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, biegły oszacował na kwotę [...] zł. Oceniając poprawność operatu organ odwoławczy stwierdził, że został on sporządzony prawidłowo, w oparciu prawidłowy dobór transakcji zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r. nr 207, poz. 2109 ze zm.). Biegły określił wartość przedmiotowej nieruchomości w oparciu o treść § 36 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 września 2004 r., przyjmując do porównań transakcje gruntami o przeznaczeniu komunikacyjnym, czyli tożsamym jak wyceniane działki. Odnosząc się do zarzutów Prezydenta G., organ odwoławczy uznał je za nieuzasadnione. Minister wskazał, że zgodnie z treścią art. 22 ust. 1 specustawy o koszty nabycia nieruchomości pod drogi, w tym odszkodowania, finansowane są na podstawie przepisów o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego, przepisów o drogach publicznych oraz przepisów o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu [...]. W ocenie organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, iż użyte w powołanym przepisie sformułowanie "koszty nabycia pod drogę, w tym odszkodowania" obejmuje również obowiązek wypłaty odszkodowania z tytułu przejęcia nieruchomości pod drogę publiczną. Organ odwoławczy podkreślił, że specustawa jest ustawą szczególną (lex specialis) w stosunku do ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ reguluje ona zasady i warunki przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych, w tym lokalizację, nabywanie nieruchomości, jak i organy właściwe do orzekania w tych sprawach. Dlatego, zdaniem organu, wbrew twierdzeniom odwołującego obowiązku zastosowania w niniejszej sprawie art. 132 ust. 5 ugn nie można wywodzić z treści art. 12 ust. 5 specustawy. Minister wskazał, że stosownie do treści art. 12 ust. 5 specustawy do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w ust. 4a, stosuje się odpowiednio przepisy ugn, z zastrzeżeniem art. 18. Organ wskazał, że użycie przez ustawodawcę określenia "odpowiednio" wskazuje, iż jego wolą nie było stosowanie przepisów ugn w sposób bezpośredni, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia postępowania odszkodowawczego i z uwzględnieniem jego specyfiki. Kwestia finansowania inwestycji drogowych została rozstrzygnięta w art. 22 ust. 1 specustawy, a zatem nie zachodzi konieczność stosowania w tym zakresie przepisów ugn. Biorąc powyższe pod uwagę Minister stwierdził, że do wypłaty odszkodowania w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 132 ust. 5 ugn, gdyż jest on wyłączony przez uregulowanie szczególne zawarte w art. 22 ust. 1 specustawy. Ponadto zauważył, że stosownie do treści przepisu art. 1 ust. 2 specustawy odniesieniu do dróg innych niż zarządzane przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad uprawnienia, obowiązki i zadania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych Autostrad wynikające z ustawy wykonuje właściwy zarządca drogi. Natomiast stosownie do art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz.U. 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.), w granicach miast na prawach powiat zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta, do którego należy zatem w myśl art. 20 tej ustawy, m.in. pełnienie funkcji inwestora oraz nabywanie nieruchomości pod pasy drogowe dróg publicznych. Minister wskazał również na to, że zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 roku o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego (Dz.U. 2005 r. Nr 267, poz. 2251 ze zm.) w granicach miast na prawach powiatu zadania w zakresie finansowania, budowy, przebudowy, remontu: utrzymania, ochrony i zarządzania drogami publicznymi, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, finansowane są z budżetów tych miast. Mając powyższe ustalenia na uwadze Minister stwierdził, że odszkodowanie powinno być wypłacone przez Prezydenta G. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Prezydent G. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 22 ust. 1 specustawy w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 roku o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego (Dz. U. nr 267, poz. 2251 z 2005 r. ze zm.), skutkujące błędnym określeniem podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania za przejęcie nieruchomości pod drogi publiczne; 2) naruszenie prawa materialnego poprzez błędne niezastosowanie art. 12 ust. 5 specustawy w zw. z art. 132 ust. 5 ugn, skutkujące błędnym określeniem podmiotu zobowiązanego wypłaty odszkodowania za przejęcie nieruchomości pod drogi publiczne. Skarżący wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 roku w całości; 2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, według norm przepisanych; 3) wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 roku. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że wydane rozstrzygnięcia są wadliwe. Zaznaczył, że na gruncie ugn nabywanie nieruchomości zostało ograniczone wyłącznie do skutków dokonywanych czynności prawnych. Natomiast w niniejszej sprawie pozyskanie nieruchomości zostało dokonane przez władcze rozstrzygniecie (decyzja administracyjna), a nie w drodze czynności prawnej. Powyższe w ocenie skarżących oznacza, że nie może być mowy o stosowaniu art. 22 ust. 1 specustawy drogowej, który dotyczy tylko nabycia w drodze czynności cywilnoprawnej. Prezydent G. zakwestionował również stanowisko organów, które ustaliły, że jest on zobowiązany do wypłaty odszkodowania na mocy przepisu art. 3 ust. 3 ustawy o finansowaniu. Jego zdaniem przepis ten nie obejmuje zapłaty odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości, bo nie mieści się on w pojęciach "finansowanie, budowa, przebudowa, remont, utrzymanie, ochrona i zarządzanie drogami publicznymi". Natomiast odszkodowania, o których mowa w art. 22 ust. 1 specustawy są pojęciem węższym mieszczącym się w ramach pojęcia kosztów nabycia nieruchomości. Skarżący wskazał, że w dziale III ugn znajduje się przepis art. 132 ust. 5 ugn, który w sposób jednoznaczny reguluje kwestię podmiotu zobowiązanego do zapłaty odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, wskazując, że jest nim starosta działający w imieniu Skarbu Państwa. Skarżący wskazał, że skoro Województwo [...] uzyskało realną korzyść majątkową na skutek przeniesienia prawa własności przysługującego Skarbowi Państwa, to zobowiązanym do zapłaty stosownego odszkodowania powinien być Marszałek Województwa [...]. Tylko w takiej sytuacji doszłoby bowiem do wyrównania uszczerbku majątkowego, do którego doszło na skutek wywłaszczenia prawa własności. Skarżący uważa również, że nawet gdyby uznać, iż z art. 22 ust. 1 specustawy w związku z art. 3 ust. 3 ustawy o finansowaniu wynika, że finansowanie odszkodowań z tytułu wywłaszczeń dokonanych na potrzeby budowy dróg publicznych zlokalizowanych w miastach na prawach powiatu, jest obowiązkiem prezydentów takich miast, to nie oznacza to automatycznie, że ci prezydenci są podmiotami zobowiązanymi do wypłaty odszkodowań. Przepisy te nie posługują się pojęciem "zapłata odszkodowania" jak ma to miejsce w przypadku przepisu art. 132 ust. 5 ugn, ani nie wskazują podmiotów zobowiązanych do wypłaty odszkodowań. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, podtrzymując swoje stanowisko, wniósł o oddalenie skargi i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej Ppsa, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], orzekającą o ustaleniu odszkodowania w kwocie [...] zł, na rzecz Ministerstwa Obrony Narodowej – Rejonowego Zakładu Infrastruktury [...] za nieruchomość oznaczoną jako działki nr [...] o pow. [...], położoną na terenie Miasta G., obręb nr [...], przeznaczoną na połączenie Portu Lotniczego z Portem [...], odcinek ul. [...] dla fragmentu od [...]. Sąd zwraca uwagę, że podstawę do ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną działkę nr [...] stanowił operat szacunkowy, sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego H.J. w dniu [...] sierpnia 2012 r. Sąd podziela stanowisko organu, że powyższa wycena była wiarygodnym dowodem z opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 Kpa. Z opinii tej wynika, że została ona sporządzona w celu ustalenia odszkodowania za nieruchomości objęte decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.:"Połączenie Portu Lotniczego z Portem [...]. Zadanie II. Odcinek [...]" dla fragmentu od [...] w G. W opinii tej rzeczoznawca określił wartość rynkową gruntu przy zastosowaniu podejścia porównawczego i metody korygowania ceny średniej. Biegły działał zatem w ramach rozwiązań prawnych przewidzianych w przepisach art. 152 ust. 2 i 3 i art. 153 ust. 1 ugn. Z operatu wynika, że grunt oszacowano zgodnie z § 36 ust. 1 i ust 4 rozporządzenia, ponieważ na rynku lokalnym (w obszarze miasta G., w obrębie [...]) istniały transakcje nieruchomościami gruntowymi niezabudowanymi przeznaczonymi pod drogi publiczne. Stan nieruchomości przyjęto z daty wydania o zezwoleniu na re3alizację inwestycji drogowej ([...] stycznia 2011 r.), mając na uwadze przepis art. 18 ust. 1 ustawy. Jako przeznaczenie gruntu biegły przyjął przeznaczenie drogowe, ponieważ zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ulicy [...] – odcinek dolny w mieście G. zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miasta G. z dnia [...] grudnia 2003 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...] z dnia [...] grudnia 2003 r.) przedmiotowa działka znajduje się na terenie ulicy [...] i projektowanej tzw. [...], drogi i ulice główne oraz ulice główne o ruchu przyspieszonym. Takie działanie było zgodne z przepisem art. 154 ust. 2 ugn. Z operatu wynika, że biegły objął analizą rynek nieruchomości podobnych niezabudowanych, w mieście G., przeznaczonych pod drogi publiczne, wybierając do porównań 11 nieruchomości. Biegły wskazał, że średnia cena transakcyjna nabywanych nieruchomości porównawczych kształtowała się na poziomie [...] zł za 1m2. Biegły określił cechy rynkowe wpływające na wartość gruntu oraz wagi tych cech (lokalizacja ogólna – 35 %, otoczenie i sąsiedztwo – 25 %, kształt działki i konfiguracja terenu – 20%, uzbrojenie terenu – 20%). Przy wycenie wywłaszczanych nieruchomości biegły zastosował wskaźniki korygujące cechy rynkowe i ich wagi, co dało cenę rynkową 1 m2 działek wycenianych na poziomie [...] zł za 1m2. Zatem biegły działał w zgodzie z przepisami art. 153 ust. 1 i art. 154 ust. 1 ugn w zw. z § 4 ust. 4, § 36 ust. 1 i ust 4. Rzeczoznawca majątkowy, po obliczeniu współczynnika korygującego ustalili wartość prawa własności działki nr [...] o pow. [...] wraz z częściami składowymi na kwotę [...] zł. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że biegły sporządził operat szacunkowy zgodnie z przepisami ugn oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r., Nr 207, poz. 2109 ze zm.). Z treści skargi wynika, że skarżący zaskarżył rozstrzygnięcia organu administracji w przedmiocie ustalenia odszkodowania w całości, lecz koncentruje swoje zarzuty na stanowisku Ministra w zakresie wskazującym Prezydenta G. jako zobowiązanego do zapłaty odszkodowania. Zdaniem skarżącego, podmiotem zobowiązanym do wypłacenia odszkodowania powinien być Marszałek Województwa [...], gdyż przejęcie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło na rzecz Województwa [...]. Zgodnie z treścią art. 12 ust. 4 specustawy nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11 f ust. 1 pkt 6 specustawy drogowej stają się z mocy prawa: własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych, własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych - z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Art. 11f ust 1 pkt 6 specustawy stanowi, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Z treści takiego zapisu nie wynika więc, że wszystkie nieruchomości wskazane w liniach rozgraniczających inwestycji przechodzą automatycznie z mocy prawa na własność zarządcy drogi. Przechodzą tylko i wyłącznie te działki, które zostały wykazane przez wnioskodawcę jako niezbędne do przejęcia. Tak więc sam skarżący zdecydował o konieczności przejęcia działki w tym trybie. Wskazanie przedmiotowej działki, jako koniecznej do przejęcia z mocy prawa, musiało w konsekwencji doprowadzić do wydania decyzji odszkodowawczej. Wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ust. 2 specustawy w odniesieniu do dróg innych niż zarządzane przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad uprawnienia, obowiązki i zadania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wynikające z tej ustawy wykonuje właściwy zarządca drogi. Ponadto z przepisu art. 19 ust. 1 ustawy o drogach publicznych wynika, że zarządcą drogi jest organ administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, do którego właściwości należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony drogi. Natomiast z art. 19 ust 5 ustawy o drogach publicznych wynika, że w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta. Z kolei w myśl art. 20 pkt 3 i 17 ustawy o drogach publicznych do zarządcy drogi należy w szczególności pełnienie funkcji inwestora oraz nabywanie nieruchomości pod pasy drogowe dróg publicznych i gospodarowanie nimi w ramach posiadanego prawa do tych nieruchomości. Zauważyć należy również, że kwestie finansowania inwestycji drogowych rozstrzygnięte zostały w art. 22 ust. 1 specustawy. Przepis ten stanowi wyraźnie, że koszty nabycia nieruchomości pod drogi, w tym odszkodowania, finansowane są na podstawie przepisów o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego, przepisów o drogach publicznych oraz przepisów o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu [...]. Słuszność ma Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, że kwestia wypłaty odszkodowania uregulowana jest w sposób wyczerpujący w powołanej wyżej ustawie w tym znaczeniu, że zastosowanie w niniejszej sprawie przepisu art. 22 ust. 1 specustawy, powoduje, że automatycznie wyłączone zostaje stosowanie regulacji z art. 132 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W ocenie Sądu, prawidłowe jest również stanowisko organów orzekających w sprawie w tym sensie, że chociaż powołany przepis art. 22 ust. 1 specustawy nie określa podmiotu zobowiązanego do poniesienia kosztów nabycia nieruchomości pod drogi, w tym kosztów odszkodowania, to odsyła w tym zakresie m.in. do przepisów ustawy o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego. Przepis art. 3 ust 1 ustawy o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego stanowi, że zadania w zakresie budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg oraz zarządzania nimi finansowane są - w odniesieniu do dróg krajowych - przez ministra właściwego do spraw transportu za pośrednictwem Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad albo drogowych spółek specjalnego przeznaczenia, w odniesieniu do dróg wojewódzkich - przez samorząd województwa, odniesieniu do dróg powiatowych - przez samorząd powiatowy. W myśl natomiast art. 3 ust. 3 tej ustawy, w granicach miast na prawach powiatu zadania w zakresie finansowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania, ochrony i zarządzania drogami publicznymi, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, finansowane są budżetów tych miast. Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego przepisy ustawy o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego jednoznacznie określają podmioty zobowiązane do finansowania zadań związanych z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem, ochroną oraz zarządzeniem określoną kategorią dróg. A zgodnie z art. 22 ust. 1 specustawy reguły wynikające z powyższych przepisów stosuje się także do finansowania kosztów nabycia nieruchomości pod drogi. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że objęta zaskarżoną decyzją nieruchomość, przeznaczona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn: “Połączenie Portu Lotniczego z Portem [...], odcinek [...] dla fragmentu od [...] w G., położona jest w granicach Miasta G., które jest miastem na prawach powiatu. Oczywiste zatem jest, że stosownie do treści powołanych wyżej przepisów, tj. art. 3 ust. 3 ustawy o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego i art. 22 ust. 1 specustawy, odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość, przejętą pod rozbudowę drogi wojewódzkiej, powinno być wypłacone przez Prezydenta Miasta G. Skarżący błędnie uznał, że odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów ugn dokonane w art. 12 ust 5 specustawy dotyczy wskazanie podmiotu zobowiązanego do wypłacenia odszkodowania. Przeczy temu treść art. 22 ust 1 specustawy i art. 3 ust 3 ustawy o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 2 i art. 120 Ppsa, orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło