I SA/Wa 1657/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: sędzia WSA Anna Falkiewicz - Kluj sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [....] odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta [....] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Wskazanym orzeczeniem Prezydent [...] orzekł o odmowie oddania w użytkowanie wieczyste części gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...][...]. A. S. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższego rozstrzygnięcia wskazując, że złożenie tego środka zaskarżenia uniemożliwiło mu zmaganie się z chorobą oraz kilkakrotne pobyty w szpitalu. Postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wskazało, że zachowanie terminu jest jednym z warunków skuteczności wniesienia odwołania. A. S. decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. otrzymał dnia [...] czerwca 2015r., co potwierdził własnoręcznym podpisem na znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji upływał [...] lipca 2015 r., a odwołanie od decyzji do organu pierwszej instancji wpłynęło dnia [...] maja 2019 r. łącznie z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Organ stwierdził, że uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki: 1. strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2. wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3. jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (w tym wypadku złożenie wniosku o ustalenie, że zmiana opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu jest nieuzasadniona), 4. strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Przy czym niespełnienie choćby jednej z nich przesądza o niedopuszczalności przywrócenia terminu. Kolegium wskazało, że jedną z przesłanek przywrócenia terminu jest dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Termin do wniesienia tego wniosku zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody i licząc od tego dnia wynosi siedem dni. A. S. nie wykazał jednak, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem tego terminu. Ponadto wnioskodawca powołał się na zły stan zdrowia oraz pobyty w szpitalu. Z akt sprawy wynika, że pobyty w szpitalu miały miejsce w następujących dniach: [...] maja 2016 r. – [...] maja 2016 r., [...] lipca 2016 r. – [...] lipca 2016 r., [...] września 2016 r. – [...] września 2016 r., [...] marca 2017 r. – [...] kwietnia 2017 r. i [...] grudnia 2018 r. – [...] grudnia 2018 r. Decyzja została doręczona A. S. dnia [...] czerwca 2015 r., a pierwszy pobyt w szpitalu trwał od dnia [...] maja 2016 r. do [...] maja 2016 r., Kolegium stwierdziło więc, że argument pobytu w szpitalu nie może być uznany jako usprawiedliwienie niemożności złożenia odwołania, tym bardziej, że odwołanie nie jest środkiem szczególnie sformalizowanym i nie wymaga sporządzenia szczegółowego uzasadnienia. A. S. mógł upoważnić inną osobę (niekoniecznie profesjonalnego pełnomocnika) do sporządzenia odwołania w jego imieniu, bądź jego wysłania. Ponadto nie wskazał żadnych dowodów na swoją chorobę od dnia otrzymania decyzji – [...] czerwca 2015 r. do dnia pierwszego pobytu w szpitalu – [...] maja 2016 r. Wobec tego osoba ta nie wykazała, iż dołożyła wymaganej w takiej sytuacji staranności w przezwyciężeniu zaistniałej przeszkody, a okoliczności, na które się powołuje nie uprawdopodobniają, by nie mógł w wyznaczonym terminie złożyć środka odwoławczego. Ze skargą na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wystąpił A. S. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 58 kpa, przez błędne przyjęcie, iż skarżący nie wykazał, że dołożył wymaganej staranności w przezwyciężeniu zaistniałej przeszkody oraz, że uchybił terminowi 7 dni do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, co w rezultacie prowadziło do bezzasadnego odmówienia przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta [...] z [...] czerwca 2015 r. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wskazał, że do wniosku załączono dokumentację wskazującą na pobyt w szpitalu począwszy od dnia [...] maja 2016 r. nie oznacza, że wcześniej stan zdrowia A. S. pozwalał mu na normalne funkcjonowanie. Stan zdrowia tej osoby był bardzo ciężki. Zmagał się on z poważnymi problemami [...], w następstwie czego przeszedł [...]. Ze względu na ciężką sytuację życiową oraz podeszły wiek A. S. nie był w stanie złożyć odwołania w przewidzianym do tego terminie. Nie upoważnił także innej osoby do złożenia odwołania, gdyż problemy zdrowotne całkowicie przewartościowały jego życie. Skarżący podniósł, że zachowany został 7 - dniowy termin na złożenie wniosku, liczony od momentu ustania przyczyny uniemożliwiającej jego wcześniejsze złożenie, gdyż jak tylko był na siłach, aby dostarczyć niezbędną dokumentację medyczną, załączoną do wniosku, wniosek ten wraz z odwołaniem od decyzji został niezwłocznie sporządzony i wysłany do organu upoważnionego do jego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję (postanowienie) z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji (postanowienia). Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. dalej ppsa.). Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Postanowieniem tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło A. S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta [...] z [...] czerwca 2015 r., nr [...]. Zgodnie z treścią art. 58 kpa organy administracji publicznej mogą orzec o przywróceniu uchybionego terminu na wniosek strony, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu oraz zainteresowany dopełni czynności, dla której termin był określony, jedocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa, brak winy w dokonaniu czynności procesowej ma miejsce wtedy, gdy istnieje obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu i gdy strona nie może usunąć tej przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się zatem z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, w tym przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, niezależnej od woli skarżącego i niedającej się przezwyciężyć. W niniejszej sprawie wnioskujący o przywrócenie uchybionego terminu wskazał, że po odebraniu przez skarżącego decyzji organu I instancji jego problemy zdrowotne oraz zaawansowany wiek uniemożliwiły mu złożenie odwołania w terminie. W tym miejscu należy wskazać, że z orzecznictwa wynika, iż do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (zob. postanowienie NSA z dnia 10 września 2010 r., II OZ 849/10). Jak z tego wynika fakt choroby nie stanowi samodzielnej przesłanki przywrócenia terminu, w tym sensie, że schorzenie musi stanowić przeszkodę w podjęciu czynności procesowej, której przy dołożeniu należytej staranności nie dało się usunąć (por. postanowienia NSA: z dnia 25 listopada 2011 r., II FZ 643/11 i z dnia 24 lutego 2012 r., II FZ 858/11). Konieczne jest zatem uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu choroby, ale także wpływu stanu zdrowia strony na niemożność działania. Przy czym nagle występująca choroba stanowi przesłankę przywrócenia terminu, jeżeli przedstawione zostanie zaświadczenie, że stan zdrowia w danym momencie uniemożliwiał prowadzenie spraw i dokonywanie czynności (postanowienie NSA z 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FZ 111/08). Należy podkreślić, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że samo zwolnienie lekarskie, ani zaświadczenie lekarskie nie stanowi potwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. Niekoniecznie muszą one bowiem oznaczać niemożność dokonania w sposób prawidłowy konkretnej czynności procesowej. Jakkolwiek stan chorobowy, czy ogólnie mówiąc przebywanie na zwolnieniu lekarskim, mogą w określonych okolicznościach faktycznych uzasadniać przywrócenie terminu procesowego, to powyższe przesłanki oceniane są zawsze indywidualnie, tj. z uwzględnieniem całokształtu okoliczności sprawy. Oceniając zachowanie skarżącego i biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, nie można uznać, że w niniejszej sprawie wystąpiła przeszkoda, której skarżący nie mógł w żaden sposób usunąć, ani której nie mógł zapobiec, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący zaskarżoną decyzję odebrał osobiście [...] czerwca 2015 r. Natomiast w szpitalu przebywał w okresach: [...] maja 2016 r. – [...] maja 2016 r., [...] lipca 2016 r. – [...] lipca 2016 r., [...] września 2016 r. – [...] września 2016 r., [...] marca 2017 r. – [...] marca 2017 r., [...] marca 2017 r. – [...] kwietnia 2017 r. i [...] grudnia 2018 r. – [...] grudnia 2018 r. Powyższe stanowi, że pierwszy pobyt skarżącego miał miejsce po upływie niecałych 11 miesięcy od daty odbioru orzeczenia Prezydenta [...]. Przy czym do daty złożenia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu ([...] maja 2019 r.) pobyt skarżącego w szpitalu wyniósł w sumie 22 dni. Ponadto z załączonej karty informacyjnej leczenia szpitalnego z [...] maja 2016 r. wynika, że skarżący przeszedł [...][...] [...] maja 2016 r. a do tego czasu nie leczył się z powodu innych schorzeń. Na skutek zastosowanego leczenia został wypisany w stanie ogólnym dobrym, bez bólów w [...][...] i bez [...]. Natomiast z kolejnej karty informacyjnej leczenia szpitalnego z [...] lipca 2016 r. wynika, iż po tej (planowej) hospitalizacji został "bez dolegliwości, w stanie ogólnym dobrym z poniższymi zaleceniami zostaje wypisany do domu". Zdaniem sądu pogorszenie się stanu zdrowia skarżącego związane z jego wiekiem i dolegliwościami [...], które jednak miało miejsce po tak długim czasie od odbioru zaskarżonej decyzji nie stanowi uprawdopodobnienia faktu, że wnioskodawca nie mógł wnieść odwołania od tego orzeczenia we wskazanym w ustawie, czternastodniowym terminie. Bez względu na to, jak złe było to samopoczucie, to jest to kwestia ocenna. Sam późniejszy, tak odległy w czasie pobyt w szpitalu nie pozwala więc uznać twierdzeń skarżącego. Konstatację tę potwierdza też treść powołanych kart informacyjnych leczenia szpitalnego. Nie można bowiem na ich podstawie uznać za uprawdopodobnione okoliczności podnoszone przez skarżącego. Ponadto z przedstawionych przez skarżącego dokumentów wynika, że w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania został on poddany hospitalizacji, lecz jedynie w okresie ponad dwudziestu dni, podczas gdy z odwołaniem i wnioskiem o przywrócenie terminu wystąpił po kilku latach. Organ zatem prawidłowo ocenił wniosek skarżącego, stwierdzając, że nie uprawdopodobnił, iż zachował należytą staranność w prowadzeniu swoich spraw, a niedochowanie terminu nastąpiło wskutek nadzwyczajnych okoliczności, których nie mógł przewidzieć i jakie są przez niego niezawinione. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że w motywach rozstrzygnięcia organ stwierdził, że skarżący nie wypełnił przesłanek pozwalających na przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ponieważ wnosząc o przywrócenie tego terminu nie wykazał, że zachował ustawowy 7 - dniowy od ustania przyczyny uchybienia terminu. W ocenie sądu wniosek o przywrócenie terminu okazał się ewidentnie spóźniony, co wynika z akt sprawy. Tylko więc z tej przyczyny brak było podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Innymi słowy brak było podstaw do merytorycznego rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu, tj. badania, czy zostały spełnione pozostałe przesłanki przewidziane w przepisach art. 58 § 1 i 2 kpa., skoro właściwy organ obowiązany jest przywrócić termin procesowy, który został naruszony przez zainteresowanego, jeżeli spełnione są wszystkie przesłanki przewidziane w ww. przepisach. Zatem jeśli nie została zrealizowana przesłanka dotycząca złożenia stosownego wniosku o przywrócenie terminu w przewidzianym dla tej czynności terminie, to znaczy, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu nawet wówczas, gdy zostały spełnione pozostałe przesłanki. W konsekwencji organ nie miał obowiązku odnoszenia się w sposób szczegółowy do okoliczności winy skarżącego, czy też jej braku. Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd uznał, że organ prawidłowo zastosował przepisy prawa, jak też uzasadnił swoje rozstrzygniecie, rozważając całokształt materiału dowodowego. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w wyroku. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ppsa.