I SA/Wa 1661/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Gabriela Nowak (spr.) WSA Monika Sawa po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. G. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 października 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 505/16 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 5 000 (pięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej W. G. sumę pieniężną w wysokości 2 000 (dwa tysiące) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej W. G. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W.G. (dalej jako "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] (dalej jako "Prezydent" lub "organ") wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 października 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 505/16, mocą którego Sąd uwzględnił jej skargę na bezczynność Prezydenta i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z [...] sierpnia 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], stanowiącej dz. nr [...], ozn. hip. [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu skargi wskazała, że mimo upływu terminu do wydania decyzji, skierowanego do organu wezwania do wykonania wyroku i wymierzenia już dwukrotnie organowi grzywny w związku z niewykonaniem tego wyroku, organ nadal pozostaje w bezczynności. Wobec powyższego wniesiono o wymierzenie organowi grzywny; przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości [...] zł, określonej w art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (wówczas Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu wniosku o zasądzenie sumy pieniężnej skarżąca wskazała, że przyznana suma będzie stanowić dla niej zadośćuczynienie za krzywdę jakiej doznała w związku z wadliwie działającą administracją publiczną i zaniechaniami organu w toku prowadzonego postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i zauważył, że postanowieniem z [...] lipca 2019 r. zawiesił przedmiotowe postępowanie, zaś Wojewoda [...] postanowienie to utrzymał w mocy postanowieniem z [...] kwietnia 2020 r. Do dnia dzisiejszego nie zostały zwrócone do organu akta sprawy. Skarżąca w piśmie procesowym z [...] października 2021 r. podtrzymała wniesioną skargę i wskazała, że postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania nie jest zawieszone, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 grudnia 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 1208/20 uchylił zarówno postanowienie Wojewody [...] z [...] kwietnia 2020 r., jak i poprzedzające je postanowienie Prezydenta z [...] lipca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329), powoływanej dalej jako "p.p.s.a." w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że wyrokiem z 7 października 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 505/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Jak wynika z analizy akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z 7 października 2016 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały Prezydentowi w dniu 4 stycznia 2017 r. (data prezentaty organu). Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął zatem w dniu 4 kwietnia 2017 r. Tymczasem do dnia rozpoznania przez Sąd niniejszej skargi w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi grzywny, tj. do 1 marca 2022 r., organ nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem. Z analizy akt administracyjnych wynika ponadto, że w sprawie spełniony został również drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym art. 154 § 1 p.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo skarżącej z [...] czerwca 2021 r., którym wezwała Prezydenta do wykonania wyroku z 7 października 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 505/16. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. i wymierzenie Prezydentowi grzywny. Stosownie natomiast do treści art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z 7 października 2016 r., okoliczność, że jest to już trzecia skarga na niewykonanie ww. wyroku (wyrokiem z 16 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1316/17 wymierzono organowi grzywnę w wysokości 1000 zł, zaś wyrokiem z 10 stycznia 2019 r. sygn. akt 1506/18 wymierzono grzywnę 3000 zł i przyznano skarżącej sumę pieniężną w wysokości 2000 zł) oraz fakt, że organ do dnia wyrokowania nie rozpoznał wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 5000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta za niewykonanie ww. wyroku. Rozpoznając sprawę, Sąd stwierdza jednocześnie, stosownie do treści art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a., czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa, bowiem organ po otrzymaniu w dniu 4 stycznia 2017 r. odpisu prawomocnego wyroku z 7 października 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 505/16, podjął zaledwie jedną czynność, tj. w dniu 1 sierpnia 2018 r. (trzy lata po otrzymaniu wniosku o odszkodowanie) wezwał pełnomocnika skarżącej do wskazania pełnego kręgu stron postępowania wraz z adresami korespondencyjnymi (miało to przy tym miejsce już po wniesieniu przez skarżącą drugiej skargi w przedmiocie niewykonania ww. wyroku). Następnie postanowieniem z [...] lipca 2019 r. organ zawiesił przedmiotowe postępowanie. Choć postanowienie to w dniu [...] kwietnia 2020 r. zostało utrzymane w mocy przez Wojewodę [...], to jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 grudnia 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 1208/20 uchylił zarówno postanowienie Wojewody [...] z [...] kwietnia 2020 r., jak i poprzedzające je postanowienie Prezydenta z [...] lipca 2019 r. Od tej daty ponownie rozpoczęły bieg terminy załatwienia sprawy, jednak w aktach sprawy nie sposób doszukać się czynności organu wskazujących na gromadzenie materiału dowodowego. W konsekwencji nie sposób przyjąć, że organ działał w niniejszej sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że bezczynność organu po wydaniu ww. wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze za zasadne uznać należało również przyznanie skarżącej od organu sumy pieniężnej w wysokości [...] zł. W ocenie Sądu, przyznanie tej kwoty uzasadniać mogą jedynie szczególne okoliczności sprawy, tj. wyjątkowo rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy, jak też obawa, że bez przyznania tych kwot wyrok Sądu nadal nie zostanie wykonany. Kwota ta stanowi również swego rodzaju zadośćuczynienie za zaniechania organu w toku prowadzonego postępowania. Taka sytuacja wystąpiła właśnie w niniejszej sprawie, w której organ, mimo zobowiązania go przez Sąd do wydania decyzji i wymierzenia już dwukrotnie grzywny w związku z niewykonaniem tego wyroku, nadal nie zakończył postępowania zainicjowanego wnioskiem z [...] sierpnia 2015 r., a przede wszystkim nie czynił niemal żadnych działań w sprawie, zmierzających do jak najszybszego jej zakończenia. Ustalając wysokość sumy pieniężnej Sąd miał na względzie, że od 15 lipca 2019 r. do 16 grudnia 2020 r. (kiedy to Sąd uchylił postanowienie Prezydenta z [...] lipca 2019 r.) niniejsze postępowanie było zawieszone, a zatem bieg terminów załatwienia sprawy był wstrzymany. Organ w tym czasie nie dysponował również aktami sprawy, które to przekazał do Wojewody [...] z zażaleniem na postanowienie z [...] lipca 2019 r., a następnie do Sądu ze skargą na postanowienie Wojewody [...] z [...] kwietnia 2020 r. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 § 1, § 2, § 6 i § 7 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1, 2 i 3 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie [...] zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości [...] zł. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu, gdy strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.