I SA/Wa 1662/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędziowie: WSA Dariusz Pirogowicz WSA Marek Wroczyński (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2014 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania oddala skargę. Syg. akt I SA/Wa 1662/13 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2013 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. po rozpatrzeniu odwołania K. J. od decyzji Wójta gminy R. nr [...] z dnia [...] marca 2013 roku orzekającej o odmowie uchylenia, wskutek przeprowadzenia postępowania wznowieniowego, decyzji własnej z dnia [...] lipca 2008 roku dotyczącej zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości – działki oznaczonej nr [...], położonej w miejscowości D., biorąc za podstawę art. 132 § 1 pkt 2, art. 105, art. 145 § 1 pkt 4, art. 148 § 1 i 2, art. 150 § 1 i art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2013 roku, poz. 267 dalej jako k.p.a.) w związku z art. 97 ust.1, art. 96 ust.1, art. 93 ust.1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami( DZ.U z 2010 roku, nr 102, poz. 651 ze zm. dalej jako ustawa o gospodarce nieruchomościami) uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta gminy R. i umorzyło postępowanie organu I Instancji. Podstawą rozstrzygnięcia organu odwoławczego były następujące ustalenia faktyczne i dokonana ocena prawna. Pismem z dnia 27 grudnia 2012 roku K. J. złożył do Wójta gminy R. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją tego organu z dnia [...] lipca 2008 roku w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości. Jako podstawę wznowieniową wskazano przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 roku Wójt gminy R. wznowił postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości. Następnie decyzją z dnia [...] marca 2013 roku Wójt gminy R. dokonał odmowy uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia [...] lipca 2008 roku zatwierdzającej podział nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Podstawą prawną decyzji był przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Organ I Instancji wywodził, iż podczas sporządzania umowy darowizny i ustanowienia służebności przed notariuszem w roku 2009 dokonywanej pomiędzy braćmi K. J. i H. J. stronom zostały okazane dokumenty. Wśród tych dokumentów okazano decyzję Wójta gminy R. z [...] lipca 2008 roku zatwierdzającą podział przedmiotowej nieruchomości. Organ nadto wskazał, że dokonany i zatwierdzony podział nieruchomości jest zgodny z obowiązującym planem i bez względu czy wniosek o podział został złożony, czy też nie został złożony przez właściciela nieruchomości K. J. to treść decyzji zatwierdzającej projekt podziału była taka sama. W odwołaniu od decyzji organu I Instancji zostały podniesione zarzuty naruszenia prawa procesowego oraz odwołujący kwestionował prawidłowość poczynionych ustaleń faktycznych w sprawie. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu odwołania zważył co następuje: Organ wskazał, że art. 147 k.p.a. przesądza, że wszczęcie postępowania wznowieniowego z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 145a następuje wyłącznie na żądanie strony w terminie jednego miesiąca Według przepisu art. 148 § 2 miesięczny termin wniesienia podania o wznowienie z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji. Wydanie postanowienia na podstawie art. 149 k.p.a. możliwe jest po niewątpliwym ustaleniu, iż strona złożyła stosowny wniosek w ustawowym terminie. Jeżeli strona nie dochowała powyższego warunku, to brak jest przesłanek do wydania przez organ postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania. W rozpoznawanej sprawie w ocenie organu odwoławczego doszło do błędnego wydania postanowienia o wszczęciu postępowania wznowieniowego. Organ wskazał, że skarżący już od [...] kwietnia 2009 roku, tj. od daty zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego wiedział , że została wydana decyzja z dnia [...] lipca 2008 roku w przedmiocie podziału nieruchomości – działki nr ew. [...]. Z postanowień § 2 umowy darowizny wynika, że notariusz okazał stronom umowy decyzję Wójta gminy R. z dnia [...] lipca 2008 roku zatwierdzającej podział nieruchomości stanowiącej działkę nr ew. [...] na działki [...] i [...]. Miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienia postępowania w związku z tym rozpoczął swój bieg w dniu [...] kwietnia 2009 roku. Wniosek o wznowienie postępowania złożony przez skarżącego w dniu 27 grudnia 2012 roku należało uznać za spóźniony. W konsekwencji w świetle wydania przez organ I Instancji postanowienia o wszczęciu postępowania, a następnie decyzji o odmowie uchylenia decyzji własnej analizie musiała zostać poddana kwestia przedmiotowości tego postępowania. Organ wskazał, że zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakieś przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W niniejszej sprawie wobec niezachowania przez K. J. terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, w sytuacji gdy organ błędnie wydał postanowienie o wznowieniu postępowania( przy braku możliwości odmowy wznowienia postępowania) należało umorzyć postępowanie. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł A. J. Zaskarżonej decyzji zarzucał: 1) obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść wydanej decyzji tj. art. 7, art. 77 § 1k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności pominięcie faktu, że K. J. dowiedział się o istnieniu adresowanej do niego decyzji z dnia [...] lipca 2008 roku Wójta gminy R. dopiero podczas rozprawy przed Sądem Rejonowym w P.; 2) obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść wydanej decyzji tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia, a w szczególności poprzez teoretyzowanie czy podczas zawierania aktu darowizny u notariusza K. J. mógł powziąć wiedzę o decyzji z dnia [...] lipca 2008 roku Wójta gminy R. podczas gdy brak jest jakichkolwiek dowodów na okoliczność, że tak w istocie było; 3) obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść wydanej decyzji tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia, a w szczególności poprzez pominięcie istotnej różnicy pomiędzy – nawet hipotetyczną wiedzą K. J. o istnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2008 roku, a powzięciu wiedzy o tym, że był jej bezpośrednim adresatem, że została wysłana pod niewłaściwy adres oraz odebrana przez osobę niebędącą domownikiem, przez co nie może być mowy o skutecznym doręczeniu zastępczym w rozumieniu art. 43 k.p.a.; 4) obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść wydanej decyzji tj. art. 148 § 2 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia, a w szczególności poprzez uznanie, że skarżący uchybił terminowi żądania wznowienia postępowania w sytuacji gdy nie było przedmiotem dowodu wcześniejsze powzięcie przez niego informacji o decyzji z dnia [...] lipca 2008 roku Wójta gminy R. W związku z tym skarżący wnosił o: 1) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( DZ.U nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej jako p.p.s.a.) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; 2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podnosił, że organ niewłaściwie ustalił, że uchybił on terminowi z art. 148 § 2 k.p.a. do złożenie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Wójta gminy R. z dnia [...] lipca 2008 roku. W ocenie skarżącego organ odwoławczy błędnie uznał, że o treści decyzji z [...] lipca 2008 roku dowiedział się w dacie podpisywania z bratem aktu darowizny w formie aktu notarialnego. Wskazywał, że nie sposób kwestionować, iż decyzja podziałowa nieruchomości była jedną z podstaw zawartej umowy, to jednak poza uwagą organu pozostała okoliczność, że postępowanie w tej sprawie toczyło się bez udziału skarżącego, przez co nie mógł on wiedzieć, że decyzja z dnia [...] lipca 2008 roku dotyczy bezpośrednio jego, oraz że została wydana z naruszeniem przepisów o uczestnictwie w postępowaniu strony. Dopiero na etapie postępowania sądowego okazało się, że decyzja podziałowa dotyczyła jego tj. on był jej adresatem chociaż wysłano ją na niewłaściwy adres oraz została odebrana przez osobę, która nie była domownikiem skarżącego. W ocenie skarżącego kluczowe jest, że przywołany akt notarialny nie rozstrzyga kto komu okazał decyzję z dnia [...] lipca 2008 roku. Z tego też względu nie można twierdzić, że skarżący powziął wiedzę odnośnie istnienia tej decyzji najpóźniej w dacie sporządzania aktu notarialnego. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji przeprowadza ocenę zgodności decyzji z prawem. W szczególności istotne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, iż okoliczności te nie zostały w zostały w sposób prawidłowy wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy( por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1981 roku, syg. akt S.A. 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7). Decyzja jest zgodna z prawem, jeżeli odpowiada przepisom postępowania administracyjnego, jak też uregulowaniom prawa materialnego( por. wyrok NSA z 7 października 2002 roku, syg. akt II SA 2554/04, LEX nr 77 220). Należy zauważyć, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania przebiega w dwóch etapach. W pierwszym etapie organ dokonuje wstępnej kontroli wniosku o wznowienie postępowania badając czy jest on oparty na wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a. przesłankach wznowienia oraz czy został on wzniesiony z zachowaniem terminów, o których mowa w przepisie art. 148 k.p.a. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej przez skarżącego z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.- strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, zgodnie z § 2 art. 148 k.p.a. biegnie od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji. Wydanie postanowienia na zasadzie art. 149 k.p.a. możliwe jest po niewątpliwym ustaleniu i przesądzeniu, że strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania w ustawowym terminie. Wykazanie okoliczności świadczących o dotrzymaniu terminu złożenia wniosku spoczywa na stronie ubiegającej się o wznowienie postępowania. Organ administracji publicznej zobowiązany jest z urzędu badać dochowanie terminu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania mimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa wobec uchybienia zasadzie trwałości decyzji ostatecznej( por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 1995 roku, syg. akt SA/Wa 1164/95) W konsekwencji, gdyby w toku wznowionego postępowania okazało się, że z uwagi na uchybienie terminu ustawowego nie podlegało ono wznowieniu, to orzekając organ odwoławczy władny jest zastosować przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylając wadliwą decyzję organu pierwszej instancji i umarzając postępowanie jako bezprzedmiotowe( por. wyrok NSA z dnia 6 października 2000 roku, syg. akt I SA 855/99, LEX nr 54136). Skarżący stawia zarzut zaskarżonej decyzji zarzucając błędną ocenę zgromadzonego materiału oraz brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem Sądu jako dowolne należałoby traktować ustalenia faktyczne nie znajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym, bądź znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art.80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonującej treści[ wyrok NSA z 7 kwietnia 2001 roku NSA, I SA 1768/99, LEX 54171]. Ustalenia faktyczne poczynione przez organ odwoławczy, iż skarżący uchybił terminowi z art. 148 § 2 k.p.a. w ocenie sądu należy uznać za prawidłowe, znajdujące pokrycie w zgromadzonym materiale dowodowym. Ocena zaś zgromadzonego materiału jest swobodna i nie nosi znamion dowolności. W dniu [...] kwietnia 2009 roku została sporządzona umowa darowizny której stroną był skarżący jako darczyńca. W § 1 aktu notarialnego zawarto oświadczenie skarżącego, iż jest on właścicielem gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodzą działki o numerach [...] i [...] – wydzielone z dotychczasowej działki nr [...]. W § 2 przywołanej umowy wynika, że notariusz sporządzający umowę okazał stronom decyzję Wójta gminy R. z dnia [...] lipca 2008 roku zatwierdzającą podział nieruchomości. Nadto notariusz przed podpisaniem aktu notarialnego odczytał stronom treść umowy. W tych okolicznościach za prawidłowe należy uznać wnioski, które wyciągnął organ, iż od dnia [...] kwietnia 2009 roku skarżący znał treść decyzji o której wznowienie wystąpił i od tej daty rozpoczął się bieg terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowaniu w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wnioski te w ocenie sądu są logiczne i zgodne z doświadczeniem życiowym oraz w żadnym stopniu przez skarżącego nie zostały poważone w skardze i nie wskazano na czym ich wadliwość miałaby polegać. Wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] lipca 2008 roku wpłynął z uchybieniem ustawowego – miesięcznego terminu od dnia gdy strona dowiedziała się o treści decyzji. Nie sposób zgodzić się ze skarżącym, że nie znał treści decyzji podziałowej w dacie sporządzania aktu notarialnego. Takie stanowisko pozostaje w sprzeczności z zapisami umowy darowizny w formie aktu notarialnego. Stawiany zarzut nie rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez pominięcie okoliczności, iż decyzja podziałowa z [...] lipca 2008 roku skarżącemu nie została skutecznie doręczona nie może mieć znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. Zarzut niebrania udziału przez skarżącego w postępowaniu o podział nieruchomości mógłby być rozważany w drugiej fazie postępowania wznowieniowego - oceny merytorycznej tego uchybienia i jego wpływu na treść zapadłego rozstrzygnięcia. Zasadne byłoby stawianie tego rodzaju zarzutu dopiero w sytuacji gdyby organ prawidłowo ustalił, iż wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie. W niniejszej sprawie, skoro organ odwoławczy uznał, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem ustawowego terminu, to istotną kwestią było poddanie kontroli prawidłowości ustaleń daty kiedy skarżący dowiedział się o treści decyzji podziałowej z [...] lipca 2008 roku. Z tego też względu organ odwoławczy biorąc pod uwagę fakt, że organ I Instancji błędnie wydał postanowienie o wznowieniu postępowania i merytorycznie na nowo rozpoznał sprawę w sprawie, uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie I instancji. Zarzuty wywiedzione w skardze w żadnym stopniu nie podważyły prawidłowych ustaleń i dokonanej oceny prawnej zaprezentowanej przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.