I SA/Wa 1663/06
WyrokWSA w Warszawie2007-01-29
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Daniela Kozłowska, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej, przyznając zasiłek celowy, działa w ramach uznania administracyjnego, nawet jeśli dochód rodziny przekracza ustalone kryterium?Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej działa w ramach uznania administracyjnego przy przyznawaniu specjalnego zasiłku celowego, nawet gdy dochód rodziny przekracza ustalone kryterium. Oznacza to, że samo spełnienie kryteriów ustawowych nie gwarantuje przyznania świadczenia, a organ może, ale nie musi go przyznać, biorąc pod uwagę zarówno sytuację wnioskodawcy, jak i własne możliwości finansowe. W przypadku ograniczeń budżetowych, odmowa przyznania świadczenia w żądanej wysokości nie stanowi naruszenia prawa.Stan faktyczny
Skarżąca T. G., inwalidka samotnie wychowująca syna, wnioskowała o przyznanie specjalnego zasiłku celowego na dożywianie syna w okresie wakacyjnym. Organ pierwszej instancji przyznał zasiłek w niższej kwocie niż wnioskowana, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując na uznaniowy charakter świadczenia i ograniczone środki finansowe. Skarżąca zarzuciła dowolność rozstrzygnięcia i naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Daniela Kozłowska /spr./ Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant st. sekretarz sądowy Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1.oddala skargę, 2.przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata W. G. prowadzącego Kancelarię Adwokacką w W. przy ulicy [...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22% VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie przyznania T. G. zasiłku celowego specjalnego w wysokości [...] zł na dożywianie syna w miesiącu sierpniu 2006 r.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że T. G. w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji podniosła. że wnioskiem z dnia [...] czerwca 2006 r. wystąpiła o przyznanie zasiłku celowego specjalnego w wysokości [...] zł na dożywianie syna w miesiącu sierpniu 2006 r. podając również, że syn potrzebuje także w czasie wakacji kupić bilet za kwotę [...] zł. Syn jest sportowcem, czynnie korzysta z pływalni i w związku z tym powinien odżywiać się lepiej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2006 r. podzielając słuszność stanowiska organu pierwszej instancji. Wskazano na uznaniowy charakter decyzji o przyznaniu pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego oraz konieczność uwzględnienia potrzeb innych rodzin korzystających z pomocy społecznej i możliwości finansowych Ośrodka Pomocy Społecznej. Organ odwoławczy wskazał, że zasiłek na dożywianie syna skarżącej przyznano uwzględniając fakt rezygnacji z talonów do baru dla syna a ponieważ wartość talonów w sierpniu 2006 r. wynosi 232,50 zł. w zamian został przyznany zasiłek celowy na dożywianie syna skarżącej wysokości [...] zł. Ponadto Kolegium podkreśliło, że w jego ocenie, organ orzekający w pierwszej instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Wydając kwestionowaną decyzję organ pierwszej instancji kierował się uznaniem opartym na realizowanych zadaniach i posiadanych funduszach na cele pomocowe. Ośrodki pomocy społecznej zachowują znaczny zakres swobody zarówno w ocenie warunków bytowych osób ubiegających się o pomoc społeczną jak i w ocenie okoliczności sprawy, a także korzystają ze swobody w wyborze właściwego rozstrzygnięcia. Nie każdy potrzebujący może oczekiwać świadczenia w żądanej wysokości ze względu na ograniczone fundusze, jakimi dysponują ośrodki pomocy społecznej. W świetle okoliczności sprawy nie można stwierdzić, aby organ pomocy społecznej przyznając skarżącej specjalny zasiłek celowy w rozmiarze adekwatnym do jego możliwości finansowych naruszył prawo.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. G. podniosła, że jest inwalidką utrzymującą się ze stałej renty w wysokości [...] zł i samotnie wychowuje niepełnoletniego syna. Miesiąc sierpień jako wakacyjny był trudny aby zapewnić synowi całodzienne wyżywienie przy kwocie [...] zł, gdy jeden obiad kosztuje 14 zł. Skarżąca podała też, że jest zadłużona, co obciąża jej moc zaradzenia problemom, które powstały we wrześniu 2005 r.
Skarga została uzupełniona pismem procesowym pełnomocnika skarżącej, który wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i podniósł m.in., że organ wydajćy decyzję w żaden sposób nie wykazał, że ograniczenie kwoty zasiłku z [...] zł do kwoty [...] zł było spowodowane koniecznością właściwego gospodarowania środkami przyznanymi do jego dyspozycji. Rozstrzygnięcie jest całkowicie dowolne i niemożliwe poddać je kontroli merytorycznej. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom z art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności nie zawiera precyzyjnego ustosunkowania się do wniosków skarżącej wskazanych przez nią zwiększonych potrzeb finansowych spowodowanych długotrwałą chorobą oraz koniecznością ponoszenia wydatków na wychowanie małoletniego syna.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji publicznej orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Poza sporem jest, że dochód rodziny skarżącej wynosi [...] zł, czyli przekracza kryterium dochodowe określone w art.8 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz.U. Nr 64, poz.593 ze zm.). Stosownie bowiem do tego przepisu – Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, zastrzeżeniem art. 40, 41,78 i 91 przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł. Skarżąca ma na utrzymaniu małoletniego syna, stanowią dwuosobową rodzinę, a zatem kryterium dochodowe w przypadku tej rodziny wynosi 632 zł. W sytuacji przekroczenia kryterium dochodowego na osobę w rodzinie ustawodawca przewidział możliwość przyznania, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe: 1) specjalnego zasiłku celowego w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi, 2) zasiłku okresowego, celowego lub pomocy rzeczowej, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową ( art.41 ustawy o pomocy społecznej). Użyty w powyższym przepisie zwrot " może być przyznany" wskazuje, że decyzja organu pomocy społecznej przyznająca zasiłek podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego a to oznacza, że samo spełnianie kryteriów ustawowych nie oznacza przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia, ponieważ organ może, ale nie musi przyznać świadczenie. Uznanie administracyjne obejmuje zarówno ocenę warunków uzasadniających przyznanie pomocy, jak również decyzję odnośnie jej wysokości. Jeśli organ oceniając z jednej strony sytuację materialną i osobistą osoby wnioskującej o zasiłek, a z drugiej strony własne możliwości finansowe uznał, że nie istnieje możliwość przyznania zasiłku, to takiej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Swoboda działania organu nie zwalnia go oczywiście z obowiązku, jak najstaranniejszego działania i przeprowadzenia postępowania zgodnie z wymogami kpa. Badając sprawę pod tym kątem organ odwoławczy stwierdził, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie przekroczono granic uznania administracyjnego. Tę ocenę podziela również Sąd orzekający w sprawie. Jak bowiem zasadnie wskazał organ odwoławczy przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej nie jest prawnym obowiązkiem organów administracji i nie rodzi dla strony roszczenia o przyznanie świadczenia a dla ośrodka pomocy społecznej obowiązku jego przyznania. Nie każdy potrzebujący może w każdym czasie uzyskać spełnienie pełnych oczekiwań, ze względu na ograniczone środki, jakimi dysponuje ośrodek pomocy społecznej. Organy pomocy społecznej muszą mieć bowiem na uwadze również potrzeby innych osób korzystających z pomocy ośrodka. W tej kwestii z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, że w samym miesiącu czerwcu 2006 r., tj. w ostatnim miesiącu poprzedzającym wniosek skarżącej, Ośrodek udzielił pomocy finansowej z zadań własnych gminy 2404 rodzinom a średnia wysokość udzielonej pomocy wynosiła 213,39 zł. Przyznana skarżącej kwota jest wyższa niż średnia wysokość pomocy udzielana przez Ośrodek innym rodzinom, czyli podana przez organ pierwszej instancji kwota 213,39 zł. Ponadto z akt administracyjnych wynika, że skarżąca co miesięcznie otrzymywała pomoc w różnej formie. Organ przyznając pomoc na dożywianie syna w wysokości [...] zł. uwzględnił fakt rezygnacji przez skarżącą z talonów do baru i w to miejsce przyznał pomoc finansową na dożywianie syna. Skarżąca żądała przyznania na ten cel kwoty [...] zł., lecz biorąc pod uwagę, że przyznana została jej pomoc również na inne cele określone przez nią we wniosku z dnia [...] czerwca 2006 r. a łączna wysokość przyznanej pomocy przekracza średnią wysokość pomocy udzielanej innym rodzinom korzystającym z pomocy Ośrodka zaś pełne zaspokojenie wszystkich potrzeb skarżącej przekracza możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej, to prawidłowa jest ocena dokonana przez organ odwoławczy, że zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu przekroczenia granic uznania administracyjnego, ani naruszenia przez zaskarżoną decyzję art. 107 § 3 k.p.a.
W świetle powyższego, w ocenie Sądu, nie można postawić organom orzekającym w sprawie zarzutu dowolności w podejmowaniu decyzji. W przedmiotowej sprawie decyzje wydane zostały w oparciu o obowiązujące przepisy, nie przekroczono granic uznania administracyjnego, a o odmowie przyznania specjalnego zasiłku celowego w żądanej wysokości zadecydowały możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej. W ocenie Sądu organy obu instancji dokonały ustaleń wszystkich okoliczności, od jakich w świetle ustawy o pomocy społecznej uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego i oceny tej dokonały prawidłowo uznając, że nie jest możliwe przyznanie skarżącej pełnej pomocy, jakiej żądała we wniosku.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło