I SA/Wa 1665/19
WyrokWSA w Warszawie2019-12-18
Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Sobieralska, Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędzia WSA Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się bezczynności w wykonaniu wyroku zobowiązującego je do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego, uzasadniającej wymierzenie grzywny na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a.?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę na niewykonanie wyroku, uznając, że organ nie pozostawał w bezczynności z przyczyn od niego zależnych. Brak możliwości ustalenia następców prawnych zmarłej strony postępowania, w tym K. P., z powodu nieprzedłożenia przez skarżących postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia, uniemożliwił organowi zakończenie sprawy. Organ podejmował czynności w niewielkich odstępach czasu, a opóźnienie wynikało z przyczyn niezależnych od niego.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na niewykonanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyroku WSA z 12 marca 2015 r., który zobowiązywał organ do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego. Skarżący domagali się wymierzenia grzywny, zasądzenia sumy pieniężnej oraz stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Organ wniósł o oddalenie skargi, wskazując na przeszkody proceduralne związane ze śmiercią stron postępowania i koniecznością ustalenia spadkobierców.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 grudnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Sobieralska Sędziowie: Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) Sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu 18 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. C., J. C., K. C., M. C., Z. C. i Z. C. na niewykonanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 marca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 736/14 oddala skargę
Pismem z [...] lipca 2019 r. J. C., J. C., K. C., M. C., Z. C. i Z. C. (dalej jako skarżący) wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] (dalej jako organ/Kolegium) grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 marca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 736/14.
Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2008 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydenta [...] z dnia [...] marca 1950 r. nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że pomimo uprzednich pisemnych wezwań organ dotychczas nie wykonał ww. wyroku i nie wydał decyzji w sprawie.
Skarżący wnieśli o wymierzenie organowi grzywny, zasądzenie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto wniesiono o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że rozpatrzenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie było możliwe z uwagi na przesłanki uzasadniające zawieszenie postępowania, wynikające ze śmierci stron a następnie konieczność ustalania spadkobierców.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako ppsa). Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 marca 2015 r. zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpatrzenia wniosku skarżących w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem.
Z akt sprawy wynika, że prawomocny wyrok Sądu wraz z aktami sprawy został odebrany przez organ 3 czerwca 2015 r. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wydania orzeczenia w przedmiotowej sprawie, mimo pisemnego wezwania do wykonania wyroku organ nadal nie rozpatrzył wniosku skarżących.
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zawieszone postanowieniem organu z [...] kwietnia 2015 r., zmienionym następnie postanowieniem z [...] lipca 2015 r. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej jako kpa) - z uwagi na śmierć strony – S. P., do czasu ustalenia następców prawnych po ww. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1693/15 stwierdził nieważność powyższych postanowień z uwagi na skierowanie ich do osób zmarłych, organ otrzymał odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy 28 września 2016 r. Pismem z [...] października 2016 r. Kolegium zwróciło się do Archiwum Urzędu Stanu Cywilnego Miasta [...] o ustalenie daty zgonu zmarłych stron postępowania oraz o przesłanie odpisów zupełnych ich aktów zgonu. Odpowiedź organ otrzymał 25 listopada 2016 r. Przy pismach z [...] grudnia 2016 r. organ zwrócił się do osób które zgłosiły zgon o udzielenie informacji odnośnie spadkobierców zmarłych oraz ich adresów. Postanowieniem z [...] stycznia 2017 r. ponownie zawieszono postępowanie w sprawie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa do czasu ustalenia następstwa prawnego po zmarłych stronach postępowania: S. P., S. K., Z. D. i A. K., jednocześnie wzywając wnioskodawców do wystąpienia z wnioskami do właściwego miejscowo Sądu o stwierdzenie nabycia spadku, lub do notariusza o sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia – w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia postanowienia. Przy piśmie z [...] lutego 2018 r. pełnomocnik skarżących nadesłał postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po S. P., S. K., i A.K. oraz akt poświadczenia dziedziczenia po Z. D.. Pismem z [...] marca organ zwrócił się do pełnomocnika o wskazanie adresów zamieszkania spadkobierców ww. osób. Wyrokiem z 9 sierpnia 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 133/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Kolegium do podjęcia postępowania w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z akrami sprawy oraz stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżących z [...] lutego 2018r. o podjęcie postępowania, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Postanowieniem z [...] września 2018 r. organ podjął postępowanie, pomimo że odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został doręczony do organu dopiero 17 października 2018 r. 29 października 2018 r. pełnomocnik skarżących wskazał adresy spadkobierców S.P.. [...] grudnia 2018 r. organ zwrócił się do Archiwum Urzędu Stanu Cywilnego Miasta [...] o ustalenie daty zgonu kolejnych zmarłych stron postępowania: M. B., C. B. i K. P. oraz o przesłanie odpisów zupełnych ich aktów zgonu. Po otrzymaniu aktów zgonu przy piśmie z [...] stycznia 2019 r. organ zwrócił się do S. P. - osoby która zgłosiła zgon K. P. o informacje dotyczące spadkobierców. [...] marca 2019 r. Kolegium zwróciło się do pełnomocnika skarżących z zapytaniem o wskazanie spadkobierców ww. oraz o nadesłanie aktu poświadczenia dziedziczenia lub postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Przy piśmie z [...] marca 2019 r. pełnomocnik skarżących nadesłał adresy spadkobierców A. K.. Pismem z [...] czerwca 2019 r. organ ponownie zwrócił się do S. P. jak w piśmie z [...] stycznia 2019 r.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że z treści art. 154 § 1 ppsa wynikają dwie przesłanki które muszą być spełnione łącznie aby Sąd mógł wymierzyć organowi grzywnę za niewykonanie wyroku. Po pierwsze, organ musi pozostawać w stanie bezczynności po wyroku Sądu, zaś po drugie skarżący przed wniesieniem skargi musi wezwać organ na piśmie do wykonania wyroku Sądu. Druga przesłanka jest w niniejszej sprawie spełniona, jako że skarżący przy piśmie z [...] czerwca 2019 r. złożył do organu wezwanie do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 marca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 736/14.
Odnośnie przesłanki bezczynności należy zauważyć, że wymierzenie grzywny na podstawie art. 154 § 1 ppsa jest możliwe wtedy, gdy organ pozostaje w bezczynności z przyczyn zależnych od niego. W postępowaniu sądowym wywołanym skargą z art. 154 § 1 ppsa należy zatem ustalić, jak przebiegało postępowanie organu oraz dokonać jego oceny pod kątem tego, czy ustalone fakty wskazują na bezczynność organu, czy też ta bezczynność jest wynikiem innych okoliczności niezależnych od organu prowadzącego postępowanie. Ustalenia powyższe winny przy tym uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wniesienia skargi o wymierzenie grzywny (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 17 października 2019 r. sygn. akt I SA/Po 405/19).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie można zarzucić organowi bezczynności po wyroku. Niewątpliwym jest, że zgodnie z art. 10 kpa w toczącym się postępowaniu administracyjnym muszą brać udział wszystkie strony tego postępowania, w tym następcy prawni zmarłych stron, zaś pominięcie strony jest zgodnie z art. 145 §1 pkt 4 kpa przesłanką do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. W niniejszej sprawie nie zostali dotychczas ustaleni następcy prawni zmarłej K. P., która była stroną postępowania, co uniemożliwia zakończenie sprawy. Organ prawidłowo wywiódł, że podstawą do uznania konkretnych osób za spadkobierców i następców prawnych może być jedynie postanowienie sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt notarialny poświadczenia dziedziczenia, zaś organ nie ma uprawnień do tego aby ustalić krąg spadkobierców we własnym zakresie, jak również do tego aby zainicjować w tym zakresie postępowanie przed sądem powszechnym bądź wystąpić o sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia. Do ustalenia następców prawnych zmarłej strony nie jest wystarczający fakt, że w elektronicznym systemie rejestrów spadkowych widnieje informacja o tym, że akt poświadczenia dziedziczenia został sporządzony, jak również to, że zmarła była wdową. Po otrzymaniu aktu zgonu K. P. kolegium łącznie trzykrotnie bezskutecznie zwracało się do osoby zgłaszającej zgon oraz do pełnomocnika skarżących o nadesłanie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku bądź aktu poświadczenia dziedziczenia po ww.
Przebieg postępowania przed organem wskazuje, że czynności w sprawie były podejmowane w niewielkich odstępach czasu, zaś sprawa nie została rozpatrzona w terminie wyznaczonym przez Sąd ponieważ organ z przyczyn niezależnych od siebie nie dysponuje bez swojej winy dokumentami pozwalającymi na ustalenie w sposób prawidłowy kręgu stron postępowania.
Dlatego na podstawie art. 151 ppsa Sąd skargę oddalił. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło