I SA/Wa 1668/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 127 § 2 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania A. M., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], w której orzeczono o obowiązku zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, wypłaconych w oparciu o decyzję z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], w wysokości [...] zł wraz z należnymi odsetkami. Powyższe rozstrzygięcie zostało wydane w następujacym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Prezydent [...] decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], orzekł o obowiązku zwrotu przez A. M. świadczeń z funduszu alimentacyjnego, wypłaconych w oparciu o decyzję z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w wysokości [...] zł wraz z należnymi odsetkami ([...] zł na dzień wydania decyzji), wypłaconych na rzecz A. M. (po [...] zł złotych miesięcznie). Uzasadniając swoje stanowisko organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 192 poz. 1378 z późn. zm.) dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej łącznie z ustawowymi odsetkami. Od decyzji tej A. M. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W, wskazując na trudną sytuację materialną. Wyjaśnił, że przebywa w Zakładzie Karnym w B. od [...] lipca 2009 r., z powodu brak miejsc pracy nie pracuje. W związku z czym nie jest w stanie spłacić tak dużej kwoty. W toku postępowania odwoławczego organ w pierwszej kolejności dokonał analizy przepisów ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawninym do alimentów (Dz. U. Nr 192, poz. 1378 ze zm.) dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi włąściwemu wierzyciela należnosci w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej łącznie z ustawowymi odsetkami. Po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty. Kolegium zauważyło, że decyzja wydana w trybie powołanych przepisów nie ma charakteru uznaniowego, a organ ma obowiązek ją wydać niezależnie od sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika alimentacyjnego. Organ wskazał również na treść przepisu art. 30 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimnetów. Uwzględniając te ustalenia Kolegium uznało, że odwołujący się może wystąpić z wnioskiem o umorzenie należności, odroczenie terminu płatności albo rozłożenie na raty. Organ I instancji w odrębnym postępowaniu winien ustalić czy w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do umorzenia należności, odroczenia terminu płatności albo rozłożenia na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Mając na uwadze powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...]. Decyzja Kolegium z dnia [...] lipca 2012 r., stała się przedmiotem skargi A. M. wniesinej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący nie zgodził się z wydanym rozstrzygnieciem. Wyjaśnił, że w Zakładzie [...] przebywa od [...] lipca 2009 r., a koniec kary przypada na [...] maja 2013 r. Stara się bezskutecznie obniżyć alimenty. Dodał, że nie posiada żadnego majątku, ponadto nie jest pewien czy po opuszczeniu Zakładu [...] będzie miał gdzie mieszkać, gdyż nie ma kontaktu z rodziną. Skarżący uważa, że jego sytuacja jest tragiczna. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarzonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270,) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem kontorli Sądu jest decyzja, którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. o zwrocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego otrzymanych przez osobę uprawnioną A. M. Materialnoprawną podstawą do wydania przedmiotowej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. Nr 1, poz. 7 ze zm.). W myśl przepisów tej ustawy, a w szczególności mającego tu zastosowanie przepisu art. 27 ust. 2 ww. ustawy organ właściwy wierzyciela wydaje po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego, którym w sprawie niniejszej jest skarżący A. M. należności z tytułu otrzymywanych przez osobę uprawnioną świadczeń. Dłużnik alimentacyjny natomiast zobowiązany jest do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela, należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej łącznie z ustawowymi odsetkami (art. 27 ust. 1 ustawy). Podkreślić należy, że decyzja wydana w sprawie obciążenia dłużnika alimentacyjnego obowiązkiem zwrotu kwot świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest decyzją związaną. Oznacza to, że obwiązkiem organu jest jedynie ustalenie czy w sprawie wydana została decyzja o przyznaniu świadczenia alimentacyjnego wierzycielowi, na rzecz którego dłużnik nie wykonał obowiązku alimentacji i czy zakończył się okres wypłaty alimentów z funduszu alimentacyjnego lub przedmiotowa decyzja została uchylona. Również sama treść omawianego przepisu wskazuje, iż organom administracji orzekającym na podstawie art. 27 powołanej ustawy nie została pozostawiona żadna dowolność lub uznaniowość. Przepis ten bowiem wprost określa, iż organ obowiązany jest rozstrzygnąć w sposób wyraźnie wskazany w przepisie. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że obydwie wskazane przesłanki to jest funkcjonowanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji przyznająca prawo do świadczenia alimentacyjnego i zakończenie okresu wypłaty alimentów z funduszu alimentacyjnego wystąpiły w niniejszej sprawie. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że ostateczną decyzją Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] przyznane zostały uprawnionej A. M. świadczenia z funduszu alimnetacyjnego w kwocie po [...] zł miesięcznie na okres od 1 marca 2011 r. do 30 września 2011 r. Tym samym należało automatycznie po zakończeniu wypłacania świadczeń alimentacyjnych wydać decyzję o ich zwrocie. Dlatego też zarówno Prezydent W. jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie mieli faktycznych i prawnych podstaw, aby orzec w odmienny sposób niż zostało to uczynione w zaskarżonych decyzjach. Organy obu instancji uczyniły zadość tak określonym przez omawiane przepisy obowiązkom. Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącego, związanych z jego trudną sytuacją majątkową należy stwierdzić, że organ prowadzący postępowanie nie jest uprawniony do badania w tym postępowaniu sytuacji rodzinnej oraz materialnej zobowiązanego do zwrotu, gdyż kwestia ewentualnego umorzenia należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego jest rozstrzygana w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Również kwestia ustalenia obowiązku alimentacyjnego nie może być przedmiotem samodzielnych ustaleń organów administracji, gdyż nie należy do ich kompetencji. Reasumując w ocenie Sądu w tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym organ administracji wobec zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 27 powołanej wyżej ustawy był uprawniony i zobowiązany do rozstrzygnięcia jak w zaskarżonej decyzji. Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ) orzekł jak w sentencji wyroku.