I SA/Wa 1669/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Przemysław Żmich (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2018 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji oddala skargę. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu wniosku J. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy swoje postanowienie z [...] czerwca 2017 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy w P. z [...] czerwca 1979 r. nr [...] orzekającej o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego, położonego we wsi [...], stanowiącego własność S. T. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Naczelnik Gminy w P. decyzją z [...] czerwca 1979 r. nr [...] orzekł o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego, położonego we wsi [...], stanowiącego własność S. T. Wojewoda [...] decyzją z [...] marca 1997 r. nr [...], na skutek wniosku S. T., odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, na skutek odwołania S. T., decyzją z [...] lutego 2003 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na skutek skargi S. T., wyrokiem z 12 października 2004 r. sygn. akt IV SA 4771/03 oddalił skargę S. T. Żadna ze stron nie wniosła o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wyrok stał się prawomocny [...] listopada 2004 r. Wnioskiem z [...] maja 2017 r. J. S. córka S. T. wystąpiła do Starosty [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy w P. z [...] czerwca 1979 r. nr [...]. Starosta [...], na podstawie art. 65 § 1 Kpa, przekazał wniosek J. S. Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, kierując do strony zawiadomienie z [...] maja 2017 r. nr [...]. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy w P. decyzją z [...] czerwca 1979 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie nieważnościowe nie może być wszczęte z tej przyczyny, że kwestionowana przez J. S. decyzja była już kontrolowana w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności przez Wojewodę [...], Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który prawomocnie oddalił skargę poprzedniczki prawnej skarżącej S. T. na odmowne decyzje organów orzekających w administracyjnym toku instancji. Od powyższego postanowienia J. S. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy swoje postanowienie z [...] czerwca 2017 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej Kpa) gdy żądanie stron o wszczęcie postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zdaniem organu, taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. W obrocie prawnym istnieje bowiem negatywnie załatwiająca wniosek nieważnościowy S. T. ostateczna decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lutego 2003 r. nr [...], którą zaakceptował WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem. Wydanie decyzji w sprawie już poprzednio załatwionej decyzją ostateczną stanowiłoby w takiej sytuacji przesłankę stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 Kpa. Z tego względu istnieje inna uzasadniona przyczyna w rozumieniu art. 61a § 1 Kpa, z powodu której ponowne postępowanie nieważnościowe nie może być wszczęte. Od postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] J. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca podała w skardze, że żąda uczciwego rozpatrzenia sprawy, z uwagi na popełniony błąd przy przejęciu gospodarstwa S. T. o pow. [...] ha przez Skarb Państwa. Skarżąca domaga się konkretnego wyjaśnienia powodów przejęcia gospodarstwa, w szczególności podania dlaczego skarżąca J. T. mająca wówczas [...] lata, będąca w trakcie zdobywania wymogów kwalifikowanego rolnika nie mogła przejąć gospodarstwa matki jako jej spadkobierca. Skarżąca podała, że została wyrzucona z gospodarstwa matki z żywym inwentarzem. Skarb Państwa przejął nawet działkę z budynkami. Później organ gminy sprzedał skarżącej glebę najgorszej klasy z [...]. Aby utrzymać inwentarz żywy i dalej gospodarzyć skarżąca musiała wykupić własne siedlisko z budynkami. Tych okoliczności żaden organ nie wziął po uwagę. Skarżąca żąda wyrównania swojej krzywdy zwrotem gotówki za przejęcie [...] ha gospodarstwa jej matki. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał prezentowane w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Poza sporem jest to, że decyzja Naczelnika Gminy w P. z [...] czerwca 1979 r. nr [...] była już przedmiotem kontroli w postępowaniu nieważnościowym. Wojewoda [...] decyzją z [...] marca 1997 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] lutego 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 października 2004 r. sygn. akt IV SA 4771/03 oddalił skargę S. T. Wyrok stał się prawomocny 13 listopada 2004 r. Zdaniem Sądu, Minister wydając zaskarżone postanowienie był związany wskazanym wyżej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Stan faktyczny i prawny sprawy inicjowanej wnioskiem nieważnościowym S. T. i tej zainicjowanej wnioskiem nieważnościwym jej córki J. S. nie zmienił się w sposób istotny. Wobec tego Sąd podziela stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że w niniejszej sprawie były podstawy do wydania postanowienia w oparciu o art. 61a § 1 Kpa. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 października 2004 r. sygn. akt lV SA 4771/03 oddalającego skargę S. T. (matki skarżącej) nie zostało sporządzone uzasadnienie, a zatem to w jakim zakresie wyrok ten ma powagę rzeczy osądzonej należało ocenić na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów. Z porównania treści decyzji nadzorczych Wojewody [...] z [...] marca 1997 r. nr [...] i Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lutego 2003 r. nr [...], treści skargi S. T. z [...] marca 2003 r., uzupełnionej pismami z [...] kwietnia 2003 r. i [...] lipca 2003 r., oświadczenia J. S. z [...] marca 2003 r. oraz wniosku nieważnościowego J. S. z [...] maja 2017 r., wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z [...] lipca 2017 r., pisma z [...] sierpnia 2017 r. skargi z [...] września 2017 r., pisma z [...] października 2017 r. wynika, że w sprawie zainicjowanej wnioskiem nieważnościowym S. T. i wnioskiem nieważnościowym J. S. były podnoszone tożsame argumenty. Chodzi tu o takie argumenty jak: brak doręczenia stronom decyzji orzekającej o przejęciu gospodarstwa, błędne pominięcie córki właścicielki gospodarstwa J. T., która pomagała matce przy prowadzeniu gospodarstwa od najmłodszych lat i w dacie przejęcia gospodarstwa była pełnoletnia i była w trakcie nauki w zawodzie rolnika, a więc była zdolna do przejęcia gospodarstwa po matce, błędne pominięcie, że sporne grunty orne były użytkowane rolniczo gruntów i że uzyskiwane plony nie odbiegały od przeciętnych uzyskiwanych we wsi oraz że w gospodarstwie była wyższa obsada bydła niż 0,4 sztuki przeliczeniowej z 1 ha użytków rolnych. Poza sporem jest to, że organ nadzoru Wojewoda [...] analizował w kontekście art. 156 § 1 Kpa legalność decyzji Naczelnika Gminy w P. z [...] czerwca 1979 r. nr [...], w szczególności w aspekcie przesłanek z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118 ze zm.) i § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zaliczania gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji rolnej wskutek zaniedbania i w sprawie ustalania wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów (Dz. U. Nr 11, poz. 58), tj. wykazywania przez gospodarstwo niskiego poziomu produkcji rolnej i osiągnięcia przez rolnika (S. T.) wieku emerytalnego 55 lat. Skoro zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 października 2004 r. sygn. akt IV SA 4771/03 oddalił skargę S. T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lutego 2003 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] marca 1997 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w P. z [...] czerwca 1979 r. nr [...], to należało uznać, że podnoszonych ponownie przez J. S., a wcześniej przez S. T. tożsamych zarzutów sąd administracyjny nie uwzględnił. W tym zatem zakresie powołany wyżej wyrok WSA w Warszawie korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Przedłożone do wniosku nieważnościowego J. S. kopie: umów dzierżawy z 1980 r., dokumentów bankowych z lat: 1981, 1982 i 1986, Książeczki Członkowskiej z 1981 r., decyzji Naczelnika Gminy w P. z [...] lutego 1986 r. nr [...], zaświadczenie unasieniania z 1981 r., decyzji o bezpłatnym użytkowaniu działki przyzagrodowej z [...] września 1979 r. nr [...], decyzji KRUS z [...] grudnia 1995 r. nr [...], nie mają znaczenia dla sprawy, ponieważ dla oceny legalności decyzji Naczelnika Gminy w P. z [...] czerwca 1979 r. nr [...] miarodajny był stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania tej decyzji. To samo dotyczy podnoszonych przez J. S. okoliczności zaistniałych po dacie wydania kwestionowanej decyzji z [...] czerwca 1979 r., dotyczących przekazania J. T. przejętych przez Skarb Państwa gruntów w dzierżawę, aby utrzymać żywy inwentarz, wykupu przez J. S. od Gminy P. gorszych rolniczo gruntów, niż te przejęte decyzją z 1979 r., sprzedaży inwentarza żywego. Biorąc powyższe pod uwagę i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd w oparciu o przepis art. 151 oraz art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.