I SA/Wa 1671/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2013 r. sprawy ze skargi J. R., I. E. i W. R. w przedmiocie wymierzenia grzywny Prezydentowi miasta W. w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 376/12 1. wymierza Prezydentowi miasta W. grzywnę w wysokości 200 (dwieście) złotych płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta miasta W. w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta miasta W. na rzecz J. R., I. E. i W. R. solidarnie kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. R., W. R. i I. E. reprezentowani przez adwokata R. N. skargą z dnia 11 czerwca 2013 r. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] w związku z niewykonaniem przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 376/12. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta miasta W. do rozpoznania wniosku skarżących o odszkodowanie za działkę nr [...] położoną w W. w rejonie ul. [...],[...] i [...], z nieruchomości hip. pod nazwą "[...]" w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący wnieśli o: a) wymierzenie Prezydentowi miasta W. grzywny w maksymalnej wysokości przewidzianej w przepisie art. 154 § 6 P.p.s.a. tj. dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego; b) zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, iż Prezydent miasta W. nie wykonał wyroku z dnia 15 stycznia 2013 r., mimo tego, że termin wyznaczony przez Sąd już upłynął. Dlatego też pismem z dnia 3 czerwca 2013 r. skarżący wezwali organ do wykonania wyroku, wyznaczając mu stosowny termin, jednak dotychczas skarżący nie otrzymali rozstrzygnięcia w sprawie. Skarżący ponadto przytoczyli utrwalony w orzecznictwie pogląd, iż organ nie może tłumaczyć swojej bezczynności trudnościami wynikającymi z dużej liczby spraw pozostających do rozpoznania, brakiem etatów, czy też środków pieniężnych, przy czym wyznaczony przez sąd administracyjny termin do wydania aktu lub podjęcia czynności jest terminem dodatkowym w stosunku do terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona i nie może ulec przedłużaniu w trybie art. 37 § 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż pełnomocnik skarżących pismem z dnia [...] lipca 2013 r. został poinformowany, iż z uwagi na dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwe załatwienie sprawy w terminie określonym w wyroku z dnia 15 stycznia 2013 r.. Jednocześnie jako datę zakończenia postępowania wskazano dzień 31 października 2013 r. Na rozprawie w dniu 22 listopada 2013 r. pełnomocnik organu okazała decyzję z dnia [...] pażdziernika 2013 r. orzekającą o odszkodowaniu i oświadczyła, iż decyzja ta stała się ostateczna, ponieważ strony od niej się nie odwołały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi miasta W. grzywny. Skarga ta została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zgodnie natomiast z § 2 tego artykułu Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przy czym niewykonanie wyroku w rozumieniu tego przepisu ma miejsce zarówno wówczas, gdy organ ten w ogóle nie wykonał orzeczenia sądowego, jak również wówczas, gdy wprawdzie orzeczenie to wykonał, ale uczynił to z przekroczeniem wyznaczonego terminu i po wniesieniu skargi - jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 154 § 3 P.p.s.a. wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 stycznia 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 376/12 zobowiązał Prezydenta miasta W. do rozpoznania wniosku skarżących o odszkodowanie za działkę nr [...] położoną w W. w rejonie ul. [...],[...] i [...], z nieruchomości hip. pod nazwą "[...]" w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 29 marca 2013 r. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wniesienia skargi z 11 czerwca 2013 r., mimo uprzedniego wezwania organu przez skarżących do wykonania prawomocnego wyroku Prezydent miasta W. nie rozstrzygnął sprawy objętej wnioskiem skarżących. Decyzję w tym przedmiocie organ podjął dopiero [...] października 2013 r., a więc blisko pięć miesięcy po upływie wyznaczonego przez Sąd terminu. Skoro zaś Prezydent. Miasta W. w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 15 stycznia 2013 r. sprawy nie załatwił, a rozstrzygniecie podjął dopiero po wniesieniu niniejszej skargi, oznacza to, że wyroku tego nie wykonał. Wyrok ten wszak zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy (do czego doszło po wniesieniu skargi) ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie. W tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi miasta W. grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Załatwienie natomiast przez organ administracji publicznej sprawy, w której pozostawał on w zwłoce, po wniesieniu skargi stanowi okoliczność, którą Sąd bierze pod uwagę przy wymiarze zasądzanej grzywny. Celem bowiem grzywny w takiej sytuacji jest wyłącznie ukaranie organu za niewykonanie orzeczenia sądowego w terminie wyznaczonym przez Sąd w wyroku z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 376/12. W realiach niniejszej sprawy skład orzekający ocenił, iż wystarczająco represyjną funkcję spełni grzywna w wysokości 200 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Jednocześnie, mając na uwadze treść art. 154 § 2 P.p.s.a., Sąd stwierdził, że w związku z pięciomiesięcznym przekroczeniem terminu wyznaczonego przez Sąd, bezczynność organu po wyroku z dnia 15 stycznia 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 376/12 nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Sąd wziął bowiem pod uwagę okoliczność powszechnie znaną, że powodem wydłużenia terminu załatwienia tego typu spraw jest brak dostatecznych środków finansowych po stronie organu. Okoliczność ta wprawdzie nie może zwalniać organu z wykonania wyroku, ale może być brana pod uwagę przy ocenie charakteru bezprawnego zachowania organu, jeśli relatywnie okres bezczynności organu (brak wykonania wyroku) nie jest zbyt długi. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.