I SA/Wa 1671/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-07-14

Skład orzekający: Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Jakie przepisy regulują wysokość wynagrodzenia adwokata ustanowionego z urzędu za nieopłaconą pomoc prawną w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności w kontekście zmiany rozporządzeń w tym zakresie?
Ratio decidendi
Wysokość wynagrodzenia adwokata ustanowionego z urzędu za nieopłaconą pomoc prawną w postępowaniu przed sądami administracyjnymi zależy od przepisów obowiązujących w momencie wszczęcia postępowania w danej instancji. W przypadku postępowania przed sądem pierwszej instancji, zastosowanie ma rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r., a w przypadku postępowania w drugiej instancji (sporządzenie opinii o braku podstaw do skargi kasacyjnej), zastosowanie ma rozporządzenie z dnia 3 października 2016 r. Wynagrodzenie jest ustalane na podstawie stawek określonych w tych rozporządzeniach, powiększonych o podatek VAT.
Stan faktyczny
Sąd rozpatrywał wniosek adwokata M. B. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu J. M. w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. J. M. złożył skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Sąd oddalił skargę wyrokiem z dnia 14 marca 2017 r. Adwokat M. B. przeglądał akta, stawił się na rozprawie i wniósł o przyznanie wynagrodzenia. Następnie sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. B. kwotę 360 złotych oraz kwotę 82,80 złotych tytułem podatku od towarów i usług, łącznie kwotę 442,80 złotych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Justyna Wtulich po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. B. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. M. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. B. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych oraz kwotę 82,80 (osiemdziesiąt dwa 80/100) złotych, stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, łącznie kwotę 442,80 (czterysta czterdzieści dwa 80/100) złotych. Postanowieniem z dnia 28 listopada 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał J. M. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. na pełnomocnika skarżącego został wyznaczony adwokat – M. B. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 marca 2017 r. oddalił skargę J. M. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2016 r. nr [...] . Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik przeglądał akta sprawy oraz stawił się na rozprawie w dniu 14 marca 2017 r. Podczas rozprawy pełnomocnik poparł skargę i wniósł o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Oświadczył, że koszty pomocy prawnej nie zostały opłacone ani w całości, ani w części. W dniu 9 czerwca 2017 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęła opinia pełnomocnika w przedmiocie braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 14 marca 2017 r. Pełnomocnik wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały zapłacone ani w całości, ani w części. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz.718 t.j.) zwanej dalej P.p.s.a. wyznaczony adwokat, radcy prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 r. Stosownie do treści § 22 ww. rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wcześniej obowiązywało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. W niniejszej sprawie do zasądzenia pełnomocnikowi kosztów za udzieloną pomoc prawną w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji zastosowanie będzie miało ww. rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. z uwagi na wszczęcie postępowania sądowego w dniu 30 września 2016 r (data wniesienia skargi) i nie zakończenia go przed wejściem w życie przepisów rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) ww. rozporządzenia opłata maksymalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w innej sprawie wynosi 480 zł. Zgodnie z treścią § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2 – 4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Stosownie do treści § 4 ust. 2 ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w § 4 ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Stosownie do treści § 4 ust. 3 opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. W rozpoznawanej sprawie ustanowiony z urzędu pełnomocnik reprezentował skarżącego w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji. Pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy oraz reprezentował skarżącego na rozprawie w dniu 14 marca 2017 r. Z tego względu, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, opłatę należało ustalić w wysokości ½ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit c), co stanowi kwotę 240 zł. Opłata ta ulega podwyższeniu o stawkę podatku od towarów i usług, wynoszącą w rozpoznawanej sprawie 55,20 zł, co w konsekwencji daje kwotę 295,20 zł. Przy czym, biorąc pod uwagę nakład pracy pełnomocnika nie znaleziono podstaw do ustalenia opłaty w wysokości wyższej niż określona w § 4 ust. 1 rozporządzenia. W niniejszej sprawie postępowanie w drugiej instancji zostało wszczęte wniesioną przez pełnomocnika w dniu 9 czerwca 2017 r. (data stempla biura podawczego) opinią o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego przez Sąd w dniu 14 marca 2017 r. wyroku, a zatem zastosowanie do przyznania wynagrodzenia za tą pomoc prawną będą miały przepisy obecnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. Stosownie do treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit b) rozporządzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej opłata wynosi – 50 % opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat – 75 % tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit c) opłata w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w innej sprawie wynosi – 240 zł. Stosownie do treści § 4 ust. 3 opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Obecnie stawka ta wynosi 23 %. Ponadto, wniosek pełnomocnika powinien zawierać oświadczenie, że opłata nie została opłacona w całości, lub w części. W niniejszej sprawie, wyznaczony z urzędu adwokat w drugiej instancji sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego przez Sąd w dniu 14 marca 2017 r. wyroku oddalającego skargę. Wniosek pełnomocnika o zasądzenie wynagrodzenia zawiera oświadczenia o jakim mowa w § 3 rozporządzenia. Z tego względu, przyznano pełnomocnikowi wynagrodzenie według stawki określonej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia. Ze względu na to, że pełnomocnik został ustanowiony przed wydanym przez Sąd w pierwszej instancji wyrokiem, a zatem w drugiej instancji prowadził sprawę ten sam adwokat opłata wynosi 50 % stawki określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia. Wyznaczonemu pełnomocnikowi należało zatem przyznać wynagrodzenie za pomoc prawną świadczoną w drugiej instancji w wysokości 120 zł, podwyższone o kwotę 27,60 stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług – łącznie kwotę 147,60 zł. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. oraz w oparciu o przepisy ww. Rozporządzeń, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło