I SA/Wa 1673/10

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi D. R. na pismo Prezydenta Miasta L. z dnia [...] grudnia 2009 r. postanawia odmówić przyznania D. R. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowieniem z dnia 5 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę D. R. na pismo Prezydenta Miasta L. z dnia 25 grudnia 2009 r. W następstwie powyższego skarżący skierował do Sądu złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy. W oświadczeniu zaznaczył, że domaga się ustanowienia radcy prawnego, gdyż chce wnieść skargę kasacyjną od postanowienia z 5 października 2010 r. Zaznaczył, że nie jest w stanie ponieść kosztów, gdyż jest na rencie inwalidzkiej i z tego tytułu otrzymuje [...] zł. Z uwagi na wątpliwości dotyczące stanu majątkowego (powstałe w związku z treścią dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy) referendarz sądowy rozpoznający wniosek wezwaniem z dnia 9 listopada 2010 r. zobowiązał D. R. do uzupełnienia wniosku i nadesłania (w terminie 7 dni od doręczenia wezwania) wyciągów z rachunków i kont bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz do wskazania w jakiej kwocie i kiedy otrzymał on odszkodowanie za grunty zajęte pod drogi publiczne. Powyższe wezwanie zostało doręczone adresatowi w dniu 18 listopada 2010 r. W wyznaczonym terminie D. R. nie nadesłał wymaganych dokumentów. Rozpatrując złożony przez D. R. wniosek na wstępie zaznaczyć należy, że instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Konsekwencją powyższego faktu jest to, że przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez wnioskodawcę okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Jeszcze raz podkreślić należy, że zgodnie z art. 246 § 1 ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia adwokata lub radcy prawnego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym zgodnie z art. 252 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne (nie budzące wątpliwości) dane o jej stanie majątkowym i dochodach. Analiza danych zawartych w aktach sprawy prowadzi do wniosku, iż złożone przez D. R. oświadczenie nie pozwala na dostateczną ocenę jego sytuacji majątkowej i tym samym ustalenie czy jego wniosek należy uwzględnić. Stwierdzenie to jest m. in. konsekwencją niewykonania przez wnioskodawcę wezwania referendarza sądowego do nadesłania wymienionych wcześniej dokumentów. Nie ulega wątpliwości, że wyjaśnienie kwestii związanych z sytuacją majątkową skarżącego, stosownie do treści art. 246 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ciążyło na wnioskodawcy. Wobec zatem niewykonania nałożonego przez ww. przepisy obowiązku, co utrudniało ocenę sytuacji majątkowej D. R. na podstawie powołanych przepisów i art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy postanowiono jak w sentencji.