I SA/Wa 1673/15

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia : odmówić M. S. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 15 października 2015 r. (data stempla biura podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawca wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i czteroletnią córką. Wnioskodawca podał, że utrzymuje się wraz z rodziną z dochodu uzyskiwanego przez siebie z tytułu prowadzenia własnej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Oświadczył, że posiada dom o powierzchni użytkowej około [...] m ² o wartości około [...] zł, działkę na której stoi dom i budynek gospodarczy o powierzchni [...] m ², oszczędności pieniężne w wysokości [...] zł, dwa samochody osobowe marki [...] rok produkcji[...], oraz marki [...] rok produkcji[...], motocykl marki [...] rok produkcji [...]. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że praca jaką wykonuje jest sezonowa i w zimę zarabia dużo mniej, dlatego koszty przychodu jakie wskazał w oświadczeniu są uśrednione w stosunku do całego roku. Wnioskodawca oświadczył, że jego żona jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Podkreślił, że żona nie osiąga żadnych dochodów, w tym z opieki społecznej, alimentów, czy świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Wnioskodawca dodał, że środki jakie uzyskuje są w całości przeznaczane na bieżące wydatki oraz zakup żywności. Zaznaczył, że nie był w stanie przygotować się do uiszczenia wpisu sądowego w takiej wysokości ([...]), w tak krótkim czasie. Jako stałe zobowiązania i wydatki wnioskodawca podał opłaty ponoszone za energię elektryczną w wysokości [...] zł, za wywóz śmieci w wysokości [...] zł, gaz w wysokości [...] zł, wodę w wysokości [...] zł, telefon w wysokości [...] zł, przedszkole córki w wysokości [...] zł, płatności do ZUS w wysokości [...] zł. W sumie miesięczne wydatki wnioskodawcy wynoszą [...] zł. Zarządzeniem z dnia 21 października 2015 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie jakiego rodzaju działalność gospodarczą prowadzi, należało wskazać branżę oraz charakter wykonywanej pracy, czy wnioskodawca samodzielnie prowadzi działalność gospodarczą, czy też zatrudnia do pracy jakieś osoby, jeśli tak, należało wskazać ile osób, oraz jakie wnioskodawca ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem dwóch samochodów (np. na zakup paliwa, ew. naprawy). Ponadto, wezwano wnioskodawcę do nadesłania wyciągów z kont bankowych z trzech ostatnich miesięcy, kserokopii zaznania podatkowego za rok 2014 r. bilansu lub rachunku zysków i strat za ostatnie trzy miesiące. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni, od daty doręczenia pisma, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W dniu 9 listopada 2015 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia oraz dokumenty. Z nadesłanych dodatkowych informacji wynika, że prowadzona przez wnioskodawcę działalność jest to serwis motocyklowy i jest to firma jednoosobowa. Wnioskodawca zaznaczył, iż z uwagi na charakter jego pracy - sezonowy również dochody są "sezonowe", a w okresie zimowym odnotowuje znaczny przestój w pracy. Wnioskodawca wskazał, że na dzień dzisiejszy zatrudnia 2 pracowników, z których jeden jest na zwolnieniu lekarskim do końca listopada. Zaznaczył, że w chwili obecnej pracuje tylko jeden pracownik, a on zajmuje się koordynacją pracy i zamawianiem części. Z tego względu na mniejsze możliwości przerobowe i spadły diametralnie uzyskiwane przez niego dochody. Podał, że koszty jakie ponosi w związku z utrzymaniem dwóch samochodów wynoszą od [...] zł miesięcznie. Jednocześnie wnioskodawca wyjaśnił, że stan konta na dzień złożenia wniosku z dnia 12 października wynosił nie [...] zł, a [...] zł. Dodał, że różnica ta wynika z faktu, iż tego dnia miał wypłacać pieniądze na zakup części dla klienta, ale w późnych godzinach wieczornych klient poinformował go o samodzielnym zakupie części do motocykla. Wnioskodawca podał, że bilans zysków i strat za 3 miesiące tj. sierpień – października 2015 r. wynosi przychód –[...] zł, wydatki –[...] zł, średni przychód miesięczny –[...] zł. Wnioskodawca dołączył wyciągi z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy oraz kserokopię zeznania podatkowego za rok 2014 r. Z nadesłanych wyciągów z konta bankowego wnioskodawcy wynika, że suma obrotów na koncie wnioskodawcy za okres od 22 lipca do 21 sierpnia 2015 r. –wyniosła [...] zł, od 22 sierpnia 2015 r. do 21 września 2015 r. wyniosła [...] zł, za okres od 22 września 2015 r. do 21 października 2015 r. wyniosła [...] zł. Z nadesłanego zeznania podatkowego za rok 2014 r., wynika że łączna kwota przychodów wnioskodawcy po odliczeniach w 2014 r. wyniosła [...] zł. Zarządzeniem z dnia 13 listopada 2015 r. wezwano ponownie wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie, czy wnioskodawca nadal jest współwłaścicielem działek nr [...], [...], [...], [...] , [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] wymienionych w decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], położonych przy ul. [...], na terenie [...] o łącznej powierzchni [...] ha w obrębie [...] czy też działki te zostały zbyte, jeśli tak, należało nadesłać kserokopię aktów notarialnych na podstawie których własność ww. działek została przeniesiona na inne osoby. W przypadku zbycia wszystkich bądź części ww. działek należało wskazać wysokość dochodów jakie z tego tytułu wnioskodawca uzyskał. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W dniu 14 grudnia 2015 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia. Z nadesłanych informacji wynika, że działka [...] o powierzchni [...] ha została zbyta na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] r. Repertorium[...], za łączną kwotę [...] zł, z czego wnioskodawca otrzymał zgodnie z udziałem [...] kwotę [...] zł. Pozostałe działki będące własnością wnioskodawcy nr[...], [...], [...], [...], a także działka nr[...], której wnioskodawca jest współwłaścicielem nie zostały sprzedane. Na potwierdzenie wnioskodawca dołączył umowę zniesienia współwłasności nieruchomości oraz umowę sprzedaży działki nr [...]z obrębu [...] o obszarze [...]ha, położonej w [...]w dzielnicy[...]. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zaznaczyć należy, że wnioskodawca wraz z rodziną utrzymuje się z niemałego dochodu uzyskiwanego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości ok. [...] zł netto miesięcznie. Wnioskodawca posiada dom o powierzchni użytkowej około [...] m ² o wartości około [...]zł, działkę o powierzchni [...] m ², oszczędności pieniężne, które jak wyjaśnił na dzień [...] października 2015 r. wynosiły nie [...] zł a [...]zł, dwa samochody osobowe marki [...] oraz marki [...], jak również motocykl marki [...]. Z nadesłanych dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawca jest właścicielem czterech działek o nr[...], [...], [...], [...], oraz współwłaścicielem działki [...]. Stwierdzić zatem należy, że przy takiej wysokości uzyskiwanych dochodów i posiadanym majątku nie można uznać wnioskodawcę za osobę ubogą, znajdującą się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, bądź pozbawioną środków do życia, co kwalifikowałoby do przyznania prawa pomocy. Podkreślić należy, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W szczególności prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Wnioskodawca zaś do grona takich osób nie należy. Oceniono zatem, że wnioskodawca posiadając wykazany dochód miesięczny oraz ww. majątek będzie w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie. Zaznaczyć należy, że jeżeli strona ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód, to powinna partycypować w kosztach postępowania sądowego. Instytucja prawa pomocy nie może być natomiast nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawca ma zapewnione podstawowe potrzeby bytowe, a ponadto z uzyskiwanych dochodów wystarcza mu także na pokrycie innych, dodatkowych kosztów takich jak, np. związanych z utrzymaniem dwóch samochodów i motocyklu, czy uczęszczaniem dziecka do prywatnego przedszkola. Wskazać należy, że o ile posiadanie samochodu mieści się w ramach współczesnych standardów życiowych o tyle w przypadku osoby ubiegającej się o prawo pomocy standard ten przekracza. Nie jest to bowiem wydatek niezbędny do utrzymania koniecznego rodziny. Zauważyć przy tym należy, że wnioskodawca dysponuje nieruchomościami. Posiada cztery działki : nr [...] o obszarze [...] ha, nr [...] o obszarze [...]ha, nr [...]o obszarze [...] ha, nr [...] o obszarze [...] ha oraz jest współwłaścicielem działki nr [...]o obszarze [...] ha. Wszystkie działki położone są w[...], a łączna wartość zniesienia współwłasności m.in. także powyższych działek została określona w akcie notarialnym z dnia [...] stycznia 2014 r. na kwotę [...] złotych. Wskazać należy, że z tytułu posiadania powyższych działek wnioskodawca może również uzyskać dodatkowy dochód z ich sprzedaży, czy też dzierżawy. Zaznaczyć należy, że wnioskodawca sprzedał już [...] lutego 2014 r. jedną z działek o nr [...]i uzyskał z jej sprzedaży kwotę w wysokości [...] zł, przy czym nie podał na co przeznaczył te pieniądze. Podnieść także należy, że składki jakie wnioskodawca opłaca do ZUS z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości [...] zł są dość wysokie i świadczą również o wysokości uzyskiwanych przez wnioskodawcę dochodów. Reasumując stwierdzić należy, że przedstawione powyżej okoliczności nie wskazują, że sytuacja materialna wnioskodawcy jest na tyle trudna, by nie był on w stanie przy wysokości uzyskiwanego dochodu i posiadanym majątku ponieść kosztów sądowych samodzielnie. Z powyższych względów, odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.