I SA/Wa 1673/16

WyrokWSA w Warszawie2017-11-23

Skład orzekający: Bożena Marciniak, Elżbieta Lenart, Gabriela Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13, dotyczący niezgodności art. 156 § 2 K.p.a. z art. 2 Konstytucji RP w zakresie pominięcia prawodawczego, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją stwierdzającą nieważność decyzji komunalizacyjnej, gdy decyzja ta ma charakter deklaratoryjny i stwierdza nabycie mienia z mocy prawa na rzecz podmiotu publicznoprawnego?
Ratio decidendi
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13, ma charakter zakresowy i dotyczy pominięcia prawodawczego, nakładając na ustawodawcę obowiązek rozszerzenia art. 156 § 2 K.p.a. Nie powoduje on automatycznej zmiany stanu prawnego ani uchylenia przepisu. Ponadto, wyrok ten zapadł na tle sprawy o innym charakterze (dotyczył decyzji przywracającej termin do złożenia wniosku dekretowego, chroniąc obywateli poszkodowanych aktami wywłaszczeniowymi), a nie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej, która ma charakter deklaratoryjny i stwierdza nabycie mienia z mocy prawa na rzecz podmiotu publicznoprawnego. W związku z tym, wyrok ten nie miał "przełożenia" na stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy i nie mógł stanowić podstawy do wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Gmina Miejska K. i Skarb Państwa – Prezydent Miasta K. złożyli wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Administracji i Cyfryzacji z 2013 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewody z 2006 r. o stwierdzeniu nabycia przez Gminę K. z mocy prawa własności nieruchomości. Podstawą wniosku był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2015 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił uchylenia decyzji, a następnie utrzymał w mocy swoją decyzję o odmowie. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów K.p.a. poprzez nieuwzględnienie wyroku TK oraz niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Gabriela Nowak Protokolant referent Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej K. i Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę Decyzją z [...] września 2017 r., nr [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu wniosku Gminy Miejskiej K. i Skarbu Państwa o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej własną decyzją nr [...] z [...] maja 2016 r. odmawiającą uchylenia decyzji Ministra Administracji i Cyfryzacji nr [...] z [...] października 2013 r., znak: [...] , o stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2006 r., znak: [...] - utrzymał powyższą decyzję w mocy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji złożyli Gmina Miejska K. i Skarb Państwa – Prezydent Miasta K.. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym; Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2013 r., znak: [...] , Minister Administracji i Cyfryzacji stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2006 r., znak: [...] , o stwierdzeniu nabycia przez Gminę K. z mocy prawa własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej S., obręb [...], oznaczonej w ewidencji jako działka nr [...] objętej KW nr [...] , opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] . Wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją złożyli Gmina Miejska K. i Skarb Państwa – Prezydent Miasta K. powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13. Decyzją Nr [...] z [...] maja 2016 r., znak: [...] , Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił uchylenia decyzji Ministra Administracji i Cyfryzacji Nr [...] z dnia [...] października 2013 r. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] maja 2016 r. wystąpili Gmina Miejska K. i Skarb Państwa – Prezydent Miasta K.. Decyzją z [...] września 2017 r., nr [...] , Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy własną decyzję nr [...] z [...] maja 2016 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawę wniosku o wznowienie stanowi art. 145a § 1 Kpa. Organ wskazał, iż wniosek został złożony przez stronę postępowania, w terminie przewidzianym w art. 145a § 2 Kpa, ze wskazaniem podstawy wznowienia określonej w art. 145a § 1 Kpa. Następnie organ podniósł, iż granice rozpoznania sprawy po wznowieniu postępowania administracyjnego wyznacza art. 149 § 2 Kpa. Minister wskazał, iż w wyroku z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 156 § 2 Kpa w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie organu, w uzasadnieniu ww. wyroku Trybunał wprost wyjaśnił, iż wyrok zapadł w wyniku kontroli konstytucyjności przeprowadzonej w związku z pytaniem prawnym zadanym przez sąd w konkretnej sprawie. Wyrok stwierdzający niekonstytucyjność art. 156 § 2 Kpa w zakresie opisanym w sentencji ma charakter zakresowy o pominięciu prawodawczym. Wyrok taki nie powoduje zmiany normatywnej, w szczególności nie oznacza derogacji tego przepisu. Stwierdzenie niekonstytucyjności w zakresie pominięcia prawodawczego nakłada na ustawodawcę obowiązek rozszerzenia unormowania art. 156 § 2 Kpa, przewidującego ograniczenia możliwości stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. Z uwagi na zakres kontroli konstytucyjności obejmujący pominięcie ustawodawcze Trybunał nie przesądził o tym, czy właściwym sposobem realizacji tego postulatu jest przewidziany aktualnie w art. 156 § 2 Kpa dziesięcioletni termin prekluzyjny, który ogranicza stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych obarczonych niektórymi innymi wadami. Ustawodawca dysponuje swobodą w wyborze instrumentów prawnych służących realizacji wskazanych przez Trybunał wartości konstytucyjnych. Organ wskazał również, iż w praktyce orzeczniczej Trybunału wyróżnia się różne rodzaje orzeczeń. We wskazanym przypadku Minister uznaje, że powołany wyrok Trybunału jest zakresowy o pominięciu prawodawczym. W praktyce oznacza to, że skutkiem stwierdzenia niekonstytucyjności pominięcia prawodawczego jest jedynie zobowiązanie ustawodawcy do dokonania odpowiednich zmian w przepisach objętych kontrolą Trybunału. Zatem, powołany wyrok nie powoduje uchylenia przepisu. Ponadto, Trybunał posłużył się nieostrą przesłanką znaczny upływ czasu zastrzegając, że wyrok nie przesądza jaki termin ma być brany pod uwagę, jak również nie dał wskazówek dla organów stosujących prawo do jego ustalenia. W ocenie Ministra, aktualne brzmienie art. 156 § 2 kpa nie zawiera upoważnienia dla organu do dokonania oceny kryterium znaczny upływ czasu dla zaistnienia negatywnej przesłanki do stwierdzenia nieważności. Organ dodał, iż bez związku ze sprawą pozostaje argumentacja wnioskodawców o konieczności ustalenia czy C.G., wnioskodawca postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej, spełnia przesłanki wynikające ze stanowiska Ministra Finansów w zakresie dotyczącym przepisów ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji złożyli Gmina Miejska K. i Skarb Państwa – Prezydent Miasta K., zarzucając tej decyzji naruszenie: 1) art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, w szczególności poprzez nieuwzględnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. 2) art. 77 § 1 w związku z art. 7 k.p.a. poprzez niewyczerpujące i niedostateczne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie, w szczególności niepodjęcie wszelkich czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. 3) art. 6 kpa w związku z art. 190 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez niezastosowanie. Powołując się na powyższe naruszenia skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazali, iż pominięcie ustawodawcze to unormowanie niepełne, takie, które z punktu widzenia norm konstytucyjnych cechuje zbyt wąski zakres zastosowania bądź też, które z uwagi na przedmiot oraz cel regulacji, pomija treści dla niej istotne. Wyrok dotyczący pominięcia ma zatem zasadniczo skutek zobowiązujący, a nie derogujący - nie powoduje on uchylenia niekonstytucyjnego przepisu obligując ustawodawcę do uchwalenia odpowiedniej nowelizacji, usuwającej niekonstytucyjną lukę prawną. Jednakże co istotne, z chwilą publikacji wyroku w Dzienniku Ustaw zaskarżone przepisy, w zakresie objętym wyrokiem, tracą domniemanie konstytucyjności i powinny być stosowane przez organy państwa, w sposób zgodny z Konstytucją. Oznacza to konieczność poszukiwania możliwości rekonstrukcji brakującej normy prawnej z przepisów konstytucyjnych bądź obowiązek powstrzymywania się od podejmowania działań w oparciu o niekompletną i przez to niekonstytucyjną regulację. W ich ocenie, zasadniczym skutkiem orzeczeń Trybunału jest utrata mocy obowiązującej przepisów niezgodnych z Konstytucją z dniem wejścia w życie orzeczenia TK albo w innym terminie określonym przez Trybunał. Niekiedy jednak sam Trybunał wskazuje na skutek swojego orzeczenia. I tak w wyroku z dnia 12 maja 2015 r. wskazał na konieczność dokonania wykładni art. 156 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 in fine Kpa, nie tylko z uwzględnieniem zasady praworządności, przewidzianej w art. 7 Konstytucji, ale również z uwzględnieniem wynikających z art. 2 Konstytucji zasady pewności prawa oraz zasady zaufania obywatela do państwa. W ocenie skarżących, nie uwzględniając ww. wyroku organ naruszył zasadę praworządności wyrażoną w art. 6 Kpa w zw. z art. 190 ust. 1 Konstytucji. Organ miał bowiem obowiązek zbadania czy zachodzi przesłanka znacznego upływu czasu i zastosowanie przepisu art. 156 § 2 Kpa, w pełni uwzględniając ww. orzeczenie. Przyjęta przez organy administracyjne wykładnia powoduje natomiast, iż rozstrzygają one sprawy w oparciu o przepis, który utracił znamiona zgodności z Konstytucją. Tym samym, organy odmawiają stronom - w stosunku do których zostały wydane decyzje niezgodne z prawem - uzyskania przez nich stosownych rekompensat. Organy powinny albo dokonywać interpretacji przepisu art. 156 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa zgodnie z wykładnia dokonaną przez Trybunał, tym samym dokonać samodzielnej wykładni stwierdzenia "znaczny upływ czasu" albo wstrzymać stosowanie niezgodnego z przepisami konstytucyjnymi przepisu, do czasu jego zmiany. Na poparcie swojej argumentacji skarżący powołali wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1150/15 W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, jednocześnie odnosząc się do zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "ppsa", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów uznać trzeba, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, którą organ utrzymał w mocy własną decyzję o odmowie uchylenia decyzji Ministra Administracji i Cyfryzacji Nr [...] z [...] października 2013 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2006 r. o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa przez Gminę K. prawa własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji jako działka nr [...] . We wniosku o wznowienia postępowania skarżący powołali się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 (Dz. U. z 2015 r. poz. 702), dalej "wyrok Trybunału", jako podstawę wznowienia postępowania (art. 145a § 1 Kpa). Istota sporu dotyczy zatem tego, czy wyrok Trybunału mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania nadzorczego zakończonego decyzją z [...] października 2013 r., o której mowa w art. 145a § 1 Kpa, umożliwiającą uchylenie spornej decyzji w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 kpa i ponowną ocenę legalności decyzji z [...] marca2006 r. z uwzględnieniem wyroku Trybunału i zaprezentowanego w uzasadnieniu tego wyroku stanowiska. W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, iż postępowanie wznowieniowe składa się z trzech faz. Jeżeli chodzi o wznowienie postępowania w oparciu o podstawę wznowieniową z art. 145a § 1 kpa, to w pierwszej fazie organ bada dopuszczalność wszczęcia postępowania wznowieniowego, tj. czy wniosek o wznowienie postępowania formalnie powołuje się na podstawę wznowienia i czy został złożony w terminie ustawowym (art. 145a § 2 Kpa). Jeżeli te wymogi są spełnione organ wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 Kpa). W fazie drugiej organ bada, czy istnieją podstawy do uchylenia spornej decyzji, tzn. czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na ustawowej podstawie wznowienia z art. 145a § 1 Kpa (art. 149 § 2 Kpa), tj. czy wskazywany wyrok Trybunału ma w ogóle związek z podstawą prawną spornej decyzji, a jeżeli tak to, to czy ma ono istotne znaczenie w tym zakresie. Jeżeli w tej fazie organ dojdzie do wniosku, że wskazywany wyrok odpowiada sprawie zakończonej sporną decyzją, to uznaje, że żądanie wznowienia opiera się na ustawowej podstawie wznowienia i w konsekwencji uchyla decyzję dotychczasową, jeżeli okaże się, że nie występują przeszkody z art. 146 Kpa. W trzeciej fazie postępowania organ przeprowadza nowe postępowanie administracyjne, tak jak gdyby w sprawie nie była wydana dotychczas żadna decyzja i orzeka co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 Kpa). W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, iż wyrok Trybunału mógł być podstawą do wszczęcia postępowania wznowieniowego. Art. 145a § 1 Kpa nie wskazuje bowiem o jaki wyrok TK chodzi. Spór dotyczy natomiast drugiej fazy postępowania. Prawidłowa jest ocena organu, iż w wyroku z dnia 12 maja 2015 r. Trybunał nie uchylił art. 156 § 2 Kpa. Zatem wyrok ten nie spowodował zmiany stanu prawnego w zakresie treści tego przepisu i nie wyeliminował go z porządku prawnego. Wyrok ten ma charakter zakresowy, ponieważ kontrola konstytucyjności art. 156 § 2 Kpa dotyczyła tzw. pominięcia ustawodawczego w zakresie braku w art. 156 § 2 Kpa ograniczenia czasowego, uniemożliwiającego stwierdzenie nieważności decyzji z powodu wady rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 in fine Kpa), po znacznym upływie czasu od dnia jej wydania, gdy decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. Istotne jest to, iż wyrok Trybunału z 12 maja 2015 r. został wydany na skutek pytania prawnego zadanego przez sąd na tle konkretnego stanu faktycznego i prawnego w jakim zapadła kontrolowana przez sąd ostateczna decyzja administracyjna. Skoro zatem wyrok Trybunału ma charakter zakresowy i dotyczy pominięcia prawodawczego w konkretnej sprawie, to nie ma on charakteru uniwersalnego, tak jak typowy wyrok TK stwierdzający w całości niezgodność przepisu prawa stanowiącego podstawę prawną decyzji z konkretnymi przepisami Konstytucji RP. W konsekwencji, to organ w drugiej fazie postępowania wznowieniowego zobligowany jest zbadać czy zakresowy wyrok Trybunału dotyczący pominięcia prawodawczego wydany w innej sprawie ma przełożenie na sprawę kontrolowaną. Takiej oceny Minister w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie zawarł. Wskazane uchybienie organu w tym zakresie nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. W wyroku z 12 maja 2015 r. Trybunał orzekł, że art. 156 § 2 Kpa w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten może mieć zatem istotne znaczenie dla spraw, w których została wydana decyzja konstytutywna przyznająca obywatelowi prawo lub ekspektatywę nabycia prawa. Tymczasem kontrolowana w postępowaniu nadzorczym decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] z [...] marca 2006 r. stwierdzała nabycie przez Gminę K., z mocy prawa, z dniem [...] maja 1990 r. prawa własności konkretnego mienia (własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] ). Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny. Stwierdza ona jedynie wystąpienie określonego zdarzenia prawnego (nabycia mienia ogólnonarodowego), jakie miało miejsce z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Rozstrzygnięcie tej decyzji nie kreuje żadnych praw dla jej adresata (gminy). W szczególności nie ustala ono żadnych warunków, czy terminów związanych z nabyciem prawa własności określonego mienia. To zaś, że dana gmina może skutecznie powoływać się na nabycie konkretnego mienia po uzyskaniu ostatecznej decyzji komunalizacyjnej nie świadczy o tym, że decyzja ta ma w części charakter konstytutywny. Czym innym jest bowiem legitymowanie się przez określoną gminę dla celów dowodowych ostateczną decyzją komunalizacyjną, a więc dokumentem urzędowym wymaganym dla wykazania na zewnątrz nabycia mienia w tym trybie, a czym innym jest skutek tej decyzji, który wynika z jej rozstrzygnięcia. Jeżeli chodzi o to zagadnienie w orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie zakwestionowano wykorzystywanie wyroku Trybunału z dnia 12 maja 2015 r. jako orzeczenia mającego istotne znaczenie dla spraw o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny uznaje, że tego typu decyzje nie są podstawą nabycia prawa, które podlegałoby konstytucyjnej ochronie z punktu widzenia zasad z art. 2 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt I OSK 1148/15, wyrok NSA z dnia [...] października 2016 r., sygn. akt I OSK 2878/15, wyrok NSA z dnia [...] października2016 r., sygn. akt I OSK 3042/15). Po drugie, wyrok Trybunału z 12 maja 2015 r. dotyczył sprawy, w której stwierdzono nieważność decyzji przywracającej obywatelowi termin do złożenia wniosku dekretowego, a więc przyznającej obywatelowi prawo do odzyskania nieruchomości w trybie art. 7 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] , dalej "dekret [...] ". Tymczasem kontrolowana w postępowaniu nadzorczym, objętym wnioskiem o wznowienie, decyzja komunalizacyjna z [...] marca 2006 r. stwierdzała nabycie mienia z mocy prawa na rzecz podmiotu publicznoprawnego (Gminy K.). W orzecznictwie sądów administracyjnych słusznie przyjmuje się, że u podstaw zajętego w wyroku Trybunału stanowiska legła ochrona obywateli poszkodowanych aktami wywłaszczeniowymi. Naczelny Sąd Administracyjny sprzeciwił się wykorzystywaniu zakresowego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, nie w celu ochrony praw obywatela, ale w interesie państwowej osoby prawnej (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 2138/14). Sprawa ta dotyczyła wprawdzie decyzji uwłaszczeniowej, niemniej z uwagi na podobny charakter tej decyzji do decyzji komunalizacyjnej i podobieństwo tych spraw (w obu sprawach osoby prawne domagały się ponownej weryfikacji decyzji nadzorczej w kierunku uniemożliwienia odzyskania mienia w naturze przez obywateli), wskazane wyżej stanowisko NSA jest aktualne także w realiach niniejszej sprawy. Po trzecie, istotne znaczenie ma to, że wskazany wyrok Trybunału zapadł na tle sprawy, w której po upływie kilkudziesięciu lat (w latach 90-tych XX w.), ukształtowało się i utrwaliło odmienne stanowisko judykatury na temat charakteru terminu z art. 7 ust. 1 dekretu [...] ego. W latach 40-tych XX wieku organ dekretowy nierzadko traktował ten termin jako termin procesowy, przywracalny i w związku z tym tak orzekł w swej decyzji. Natomiast podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji przywracającej termin z art. 7 ust. 1 dekretu [...] ego było to, że w momencie orzekania przez organ nadzoru w orzecznictwie termin ten był traktowany jako termin prawa materialnego, nieprzywracalny (por. np. uchwała składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1996 r., sygn. akt OPK 19/96). Na tle sprawy, w której zapadł wyrok z 12 maja 2015 r. Trybunał stwierdził, że danie prymatu zasadzie praworządności (art. 7 Konstytucji RP) celem stwierdzenia nieważności decyzji rażąco naruszającej prawo, jest wyłączone m.in. w przypadku, gdy przesłanka stwierdzenia nieważności ma charakter niedookreślony i jej wykładnia ukształtowała się w orzecznictwie na długo po wydaniu kwestionowanej decyzji. W niniejszej sprawie stwierdzenie nieważności wynika zaś z tego, że decyzja komunalizacyjna rażąco naruszała art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r.. Przepis ten był jasny w swej treści, ponieważ dotyczył komunalizacji wyłącznie mienia ogólnonarodowego (państwowego) w dacie 27 maja 1990 r. W niniejszej sprawie Skarb Państwa we wskazanej dacie nie legitymował się tytułem własności mienia (działki nr [...] ), którego dotyczy decyzja komunalizacyjna z 2006 r. Wobec powyższego, w niniejszej sprawie nie wystąpiła sytuacja pozbawiająca obywatela prawa lub ekspektatywy na skutek wykładni prawa ukształtowanej na długo po wydaniu konstytutywnej decyzji. W konsekwencji uznać trzeba, iż wyrok Trybunału z 12 maja 2015 r. nie miał "przełożenia" na stan faktyczny i prawny jaki zaistniał w niniejszej sprawie. Prawidłowo zatem Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przyjął, że powyższy wyrok Trybunału nie mógł skutkować uchyleniem spornej decyzji nadzorczej z [...] października 2013 r. Wskazywana przez skarżących podstawa wznowienia (art. 145a § 1 Kpa) nie potwierdziła się na gruncie niniejszej sprawy, ponieważ wyrok Trybunału zapadł w zupełnie innych realiach prawnych i faktycznych. Sąd nie podzielił stanowiska skarżących, że organ wznowieniowy powinien dokonać wykładni art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 2 Kpa z uwzględnieniem wyroku Trybunału i stanowiska zawartego w jego uzasadnieniu, w szczególności samodzielnie ustalić "przesłankę znacznego upływu czasu". Aby rozważać kwestię wykładni wskazanych wyżej przepisów właściwych dla sprawy nieważnościowej, z uwzględnieniem wyroku Trybunału, najpierw należało wyjaśnić, czy niniejsza sprawa wznowieniowa odpowiada w swych istotnych okolicznościach rodzajowi sprawy administracyjnej, na tle której zapadł powołany wyrok Trybunału. Tego organy wznowieniowe nie zrobiły, lecz stanowisko Sądu zaprezentowane w uzasadnieniu niniejszego wyroku zastępuje w tym zakresie stanowisko organu. W tej sytuacji, jak wyżej wskazano, uchybienie organu w tym zakresie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja, co do rozstrzygnięcia, są bowiem zgodne z prawem. Wracając do zagadnienia "przełożenia" niniejszej sprawy na sprawę stanowiącą podstawę wyroku Trybunału, zestawienie niniejszej sprawy i sprawy objętej wyrokiem Trybunału prowadzi do wniosku, że wyrok ten nie mógł być skutecznie przywoływany przez skarżących w ramach podstawy wznowienia z art. 145a § 1 Kpa, ponieważ dotyczy innego typu sprawy administracyjnej. Ta zaś okoliczność powinna stanowić o odmowie uchylenia decyzji nadzorczej w ramach sprawy o wznowienie postępowania (art. 151 § 1 pkt 1 Kpa). Skoro wyrok Trybunału zapadł na tle innych realiów sprawy administracyjnej, której dotyczył, to zbędne było analizowanie w niniejszej sprawie stanowiska Trybunału Konstytucyjnego w zakresie przesłanki "znacznego upływu czasu". Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło