I SA/Wa 1674/09
WyrokWSA w Warszawie2010-04-27
Skład orzekający: Jolanta Dargas, Gabriela Nowak, Dariusz Chaciński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania odwoławczego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze było prawidłowe, gdy strona odwołująca się zmarła przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, a organ wezwał ją do przedłożenia pełnomocnictwa po jej śmierci?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., ponieważ skarżąca nie przedłożyła pełnomocnictwa do reprezentowania strony, a charakter sprawy wykluczał zastosowanie art. 33 § 4 k.p.a. Mimo że wezwanie do przedłożenia pełnomocnictwa nastąpiło po śmierci strony, co było opieszałością organu, nie miało to wpływu na prawidłowość umorzenia postępowania, gdyż decyzja organu I instancji została wygaszona, a postępowanie odwoławcze stało się bezprzedmiotowe. Roszczenie o odszkodowanie nie podlegało kognicji sądu administracyjnego.Stan faktyczny
R. K. wniosła odwołanie od decyzji Prezydenta W. ustalającej odpłatność za pobyt jej siostry H. K. w Domu Pomocy Społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało R. K. do przedłożenia pełnomocnictwa, jednak w międzyczasie H. K. zmarła. Kolegium umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że R. K. nie wykazała umocowania do reprezentowania siostry. R. K. zaskarżyła decyzję Kolegium, zarzucając bezczynność i domagając się odszkodowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Zasądzono koszty nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: WSA Gabriela Nowak WSA Dariusz Chaciński Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. oddala skargę; 2. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę [...] ([...]) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę [...] ([...]) złotych.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania R. K. od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt H. K. w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] w W. – umorzyło postępowanie odwoławcze .
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, iż w dniu [...] grudnia 2008 r. Prezydent W. wydał decyzję w sprawie ustalenia opłaty za pobyt H. K. w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] w W. w wykonaniu postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] listopada 2008 r. – sygn. akt [...].
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła R. K. – siostra strony. Pismem z dnia 2 lipca 2009 r. Kolegium zwróciło się do odwołującej o przesłanie pełnomocnictwa upoważniającego ją do występowania w imieniu H. K. W piśmie z dnia22 lipca 2009 r. R. K. poinformowała, że siostra H. K. zmarła w dniu [...] maja 2009 r.
Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podniosło, iż R. K. składając odwołanie wskazała, iż działa w imieniu i na rzecz siostry, nie dołączyła jednak do akt stosownego pełnomocnictwa. Kolegium uznało, iż w sprawie niniejszej nie może mieć zastosowania § 4 art. 33 kpa, gdyż w jego ocenie sprawa nie jest sprawą mniejszej wagi. A skoro odwołująca nie potrafiła wykazać, że dysponowała stosownym upoważnieniem do reprezentowania w niniejszym postępowaniu siostry, Kolegium nie mogło merytorycznie rozpoznać odwołania.
Kolegium wobec powyższego uznało, iż w sprawie przedmiotowej prawidłowe będzie umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa a nie ze względu na śmierć strony na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła R. K. zarzucając organom bezczynność, przez co została pozbawiona możliwości złożenia pełnomocnictwa, gdyż w dacie otrzymania pisma z Kolegium H. K. już nie żyła. Skarżąca wniosła o zasądzenie odszkodowania za straty materialne i krzywdy moralne poniesione przez skarżącą i jej rodzinę w wyniku wydania zaskarżonej decyzji i opieszałości Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju Sądów administracyjnych (D.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli – sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna. Organ odwoławczy po otrzymaniu odwołania obowiązany jest zbadać dopuszczalność odwołania. Dopuszczalność odwołania jest wyznaczona przesłankami przedmiotowymi i podmiotowymi. Przesłanki podmiotowe, to złożenie odwołania przez legitymowany podmiot: stronę postępowania w sprawie. Zgodnie z art. 32 kpa strona może działać przez pełnomocnika, chyba, że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Zgodnie zaś z treścią art. 33 § 2 kpa pełnomocnictwo procesowe powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa (§3). Z powołanych przepisów wynika, iż organ musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej, konkretnej sprawie (pełnomocnictwo ma być złożone do akt), nie może domniemywać jego istnienia. Treść pełnomocnictwa powinna zatem jednoznacznie wskazywać na umocowanie pełnomocnicka do działania w imieniu mandanta w zakresie sprawy mającej być przedmiotem rozpoznania przez określony organ administracji publicznej.
W związku z powyższym organ administracji ma badać z urzędu prawidłowość pełnomocnictwa i nie powinien dopuścić do udziału w sprawie osoby, która nie legitymuje się ważnym pełnomocnictwem, chyba, że chodzi o przypadek określony w art. 33 § 4 kpa.
W niniejszej sprawie w ocenie sądu organ prawidłowo uznał, iż z uwagi na charakter sprawy przepis ten nie znajduje zastosowania. Skarżąca została wezwana przez organ do przedłożenia pełnomocnictwa udzielonego przez siostrę H. K., jednakże w dacie skierowania do niej pisma było to już niemożliwe z uwagi na to, iż H. K. zmarła w dniu [...] maja 2009 r., a pismo pochodziło z daty 2 lipca 2009 r. Oczywiście słuszny jest zarzut skarżącej dotyczący opieszałości organu II instancji w rozpatrywaniu odwołania, jednakże zarzut ten nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd. Bezsporne bowiem w sprawie jest, iż skarżąca nie przedłożyła pełnomocnictwa udzielonego jej przez stronę postępowania, którą była H. K., w związku z czym organ II instancji prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa.
Należy jednak zauważyć, że w sprawie niniejszej została również wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja organu I instancji, gdyż Prezydent W. decyzją z dnia [...] maja 2009 r. stwierdził jej wygaśnięcie z dniem [...] maja 2009 r., uznając, iż stała się ona bezprzedmiotowa w związku ze zgonem H. K.
W dacie więc orzekania przez organ II instancji postępowanie odwoławcze było bezprzedmiotowe i jedynym prawidłowym rozstrzygnięciem było jego umorzenie. Co prawda organ odwoławczy nie odniósł się do decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2009 r. jednakże uchybienie powyższe nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności .
Odnosząc się do wniosku skarżącej o zasądzenie odszkodowania za straty materialne i krzywdy moralne należy stwierdzić, iż jest to roszczenie cywilnoprawne, nie podlegające kognicji sądu administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach zastępstwa procesowego wykonanego na zasadzie prawa pomocy znajduje uzasadnienie w art. 250 wymienionej ustawy oraz §18 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło