I SA/Wa 1676/11

WyrokWSA w Warszawie2012-05-17

Skład orzekający: Przemysław Żmich, Emilia Lewandowska, Dariusz Chaciński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji komunalizacyjnej, wydana po stwierdzeniu nieważności orzeczeń nacjonalizacyjnych, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Decyzja komunalizacyjna wydana na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. może dotyczyć jedynie mienia, które w dniu 27 maja 1990 r. stanowiło własność Skarbu Państwa. Stwierdzenie nieważności orzeczeń nacjonalizacyjnych ze skutkiem ex tunc oznacza, że Skarb Państwa nie nabył własności nieruchomości objętych tymi orzeczeniami. W konsekwencji, komunalizacja mienia, które nie należało do Skarbu Państwa, stanowi rażące naruszenie prawa i uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Miasta P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody z 1994 r. o nabyciu przez Miasto P. z mocy prawa własności nieruchomości. Organ nadzoru uznał, że decyzja komunalizacyjna została wydana w stosunku do mienia, które nigdy nie stanowiło własności Skarbu Państwa, ponieważ orzeczenia nacjonalizacyjne, na podstawie których Skarb Państwa nabył te nieruchomości, zostały później stwierdzone jako nieważne. Miasto P. zarzuciło naruszenie przepisów kpa i ustawy komunalizacyjnej, podnosząc m.in. kwestię sposobu zagospodarowania nieruchomości i podległości służbowej osób podpisujących decyzje.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Miasta P.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Dariusz Chaciński Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2012 r. sprawy ze skargi Miasta P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją z [...] czerwca 2011 r. nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z [...] stycznia 2011 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] marca 1994 r. nr [...], stwierdzającej nabycie przez Miasto P. z mocy prawa nieodpłatnie, własność nieruchomości położonych w P. oznaczonych w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej obrębie [...] jako działki: nr [...], [...], nr [...] oraz nr [...], opisanych w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część tej decyzji. Z ustaleń organu nadzoru wynika, że podstawę prawną decyzji komunalizacyjnej stanowi przepis art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Objęte kwestionowaną decyzją komunalizacyjną nieruchomości wchodziły w skład majątku znacjonalizowanego przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w P.. Decyzją Ministra Gospodarki z [...] czerwca 2007 r. ostateczną i prawomocną została stwierdzona nieważność orzeczeń nacjonalizacyjnych tj. orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu Lekkiego z [...] sierpnia 1949 r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. [...] Sp. z o.o. w P. – w zakresie [...] oraz orzeczenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z [...] listopada 1975 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w P. z [...] lutego 1950 r. Decyzja stwierdzająca nieważność obu orzeczeń nacjonalizacyjnych wywarła skutek ex tunc tzn. od dnia wydania aktu administracyjnego. Oznacza to, zdaniem organu nadzoru, że decyzja komunalizacyjna została wydana w stosunku do mienia, które nigdy nie stanowiło własności Skarbu Państwa. Z tego względu organ nadzoru uznał, że decyzja komunalizacyjna rażąco narusza prawo, tj. art. 5 ust. 1 ustawy z 10.05.1990 r., co w konsekwencji stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności z mocy art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosło Miasto P.. Skarżący zarzucił decyzji naruszenie następujących przepisów: - art., art. 7, 77 § 1, 127 § 3, 156 § 2 kpa; - art. 5 ust. 1 ustawy z 10.05.1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ administracji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ orzekający nie wziął pod uwagę sposobu zagospodarowania nieruchomości będących przedmiotem decyzji. Na skomunalizowanym gruncie znajduje się droga techniczna stanowiąca dojazd do torowiska tramwajowego. Wydanie więc decyzji komunalizacyjnej jest zgodne z prawem. Skarżący także wskazał, że pierwotna decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] stycznia 2011 r. została podpisana przez G.Z. – dyrektora Departamentu Administracji Publicznej w Ministerstwie. Wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzja z [...] maja 2011 r. podpisana została przez M.N. – zastępcę Dyrektora Departamentu Administracji Publicznej a więc przez pracownika bezpośrednio podległego osobie, która wydała wcześniejszą decyzję. W tej sytuacji została, zdaniem skarżącego, naruszona zasada bezstronności i niezależności organu. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Komunalizacja w trybie art. 5 ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) dotyczy tylko mienia, które w dniu 27 maja 1990 r. stanowiło własność Skarbu Państwa. Skomunalizowane kontrolowaną w trybie nadzoru decyzją Wojewody [...] z [...] marca 1994 r. nieruchomości, w części w jakiej stwierdzono nieważność tej decyzji, w dacie wydawania decyzji komunalizacyjnej figurowały jako własność Skarbu Państwa i taki stan prawny tych nieruchomości był również w dniu 27 maja 1990 r.. Z materiału dokumentacyjnego wynika, że Skarb Państwa stał się właścicielem tych nieruchomości na podstawie orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu Lekkiego z [...] sierpnia 1949 r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. [...] Spółka z o.o. w P. – w zakresie [...] i orzeczenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z [...] listopada 1975 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa [...] Spółka z o.o. w P. z dnia [...] lutego 1950 r., wydanych na zasadzie przepisów ustawy z 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej. Oba orzeczenia nacjonalizacyjne zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, ostateczną i prawomocną decyzją Ministra Gospodarki z [...] czerwca 2007 r. stwierdzającą ich nieważność. Powyższe okoliczności są bezsporne i wynikają z materiału dokumentacyjnego. Stwierdzenie nieważności decyzji następuje ze skutkiem ex tunc co oznacza taki stan jakby w ogóle tej wadliwej decyzji nie wydano. Stwierdzenie nieważności decyzji nacjonalizacyjnych pociąga więc za sobą taki skutek, że Skarb Państwa nie nabył własności, objętych takimi decyzjami nieruchomości. Skomunalizowanie zaś mienia, które nie stanowiło własności Skarbu Państwa stanowi rażące naruszenie prawa tj. art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r., co uzasadnia stwierdzenie nieważności tak wadliwej decyzji komunalizacyjnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Sytuacja taka ma miejsce w rozpoznawanej sprawie co organ prawidłowo ustalił a w konsekwencji stwierdził nieważność decyzji komunalizacyjnej we wskazanej części. Zaskarżona decyzja jest więc zgodna z prawem a podnoszone w skardze zarzuty nie znajdują potwierdzenia co czyni skargę nieuzasadnioną. Kontrolując decyzję komunalizacyjną wydaną na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. organ nadzoru bada czy decyzja nie narusza rażąco tego przepisu a więc czy spełnione zostały przesłanki sprecyzowane w tym przepisie. Te przesłanki to: mienie skomunalizowane winno stanowić własność Skarbu Państwa, mienie winno należeć, w rozumieniu tego przepisu do jednego z podmiotów w tym przepisie wymienionych oraz czy nie podlega wyłączeniu z komunalizacji na podstawie dalszych przepisów powołanej ustawy komunalizacyjnej. Sposób zagospodarowania nieruchomości będącej przedmiotem decyzji komunalizacyjnej nie stanowi przesłanki komunalizacji wskazanej w powołanej ustawie z 10 maja 1990 r.. Tak więc organ nadzoru nie jest obowiązany do uwzględniania przy orzekaniu sposobu zagospodarowania nieruchomości. Zarzut skargi, że organ nadzoru nie wziął pod uwagę sposobu zagospodarowania nieruchomości jest zatem niezasadny. Wadliwości zaskarżonej decyzji nie powoduje także to, że została ona podpisana przez zastępcę dyrektora Departamentu Administracji Publicznej w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji zaś poprzedzająca ją decyzja została podpisana przez dyrektora tego samego departamentu. Należy bowiem mieć na uwadze to, że obie decyzje zostały wydane przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji a podpisane z jego upoważnienia przez osoby, których podpisy widnieją pod decyzjami. Dlatego M.N., który podpisał zaskarżoną decyzję działał z upoważnienia Ministra i w jego imieniu podpisał tę decyzję a nie działał tu jako zastępca G.Z., który z upoważnienia Ministra i w jego imieniu podpisał pierwotną decyzję z [...].01.2011 r. W tej sytuacji nie można mówić o podległości służbowej pomiędzy osobami, które podpisały obie decyzje, gdyż osoby te działały w imieniu Ministra. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło