I SA/Wa 1679/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-07-11

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody i majątek pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych i bieżących wydatków, może zostać całkowicie zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać profesjonalnego pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) może być przyznane osobie fizycznej tylko wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy dochody i majątek strony pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych i bieżących wydatków, a koszty sądowe (np. wpis od skargi) nie są nadmiernie wysokie w stosunku do tych dochodów, nie można uznać, że strona znajduje się w tak trudnej sytuacji majątkowej, aby kwalifikować się do całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Niemniej jednak, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, jest uzasadnione, jeśli łączne opłacenie kosztów ustanowienia pełnomocnika i kosztów sądowych mogłoby spowodować uszczerbek w utrzymaniu strony.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni E. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, w związku ze skargą na decyzję Ministra Skarbu Państwa. Wnioskodawczyni przedstawiła swoją sytuację majątkową i dochodową, wskazując na emeryturę i zasiłek jako główne źródła utrzymania, a także posiadany majątek (mieszkanie, samochód) i ponoszone wydatki. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, analizując sytuację majątkową strony w kontekście przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozstrzygnięcie
Przyznano E. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia: przyznać E. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. W następstwie wniesionej skargi E. S. skierowała do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni wyjaśniła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...]. Skarżąca ujawniła, że utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł, a jej [...] z zasiłku [...] w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni ujawniła, że posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni [...] m2, wskazała, że posiada samochód [...]. Z uzyskiwanego dochodu ponosi wydatki na opłacenie [...] – [...] zł, energii [...] – [...] zł, [...] – [...] zł, zakupu [...] – [...] zł, oraz opłacenie składki [...] – [...] zł. Uzasadniając wniosek dodała, że dochody jakie ona i [...] uzyskali nie pozwoliły na zgromadzenie jakichkolwiek oszczędności, a zaspokajają jedynie opłaty bieżące i koszty podstawowej egzystencji. Rozpoznając wniosek należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej jako p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym (o co wnioskuje skarżąca) i wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy). Odnosząc powyższe do opisanej przez skarżącą sytuacji majątkowej należało uznać, że nie daje ona podstaw do całkowitego uwzględnienia złożonego przez nią wniosku. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że prawo pomocy ma z założenia gwarantować pomoc finansową ze strony Państwa dla osób, które pozostają w szczególnie trudnej sytuacji majątkowej. Analiza złożonego oświadczenia majątkowego wskazuje na to, że wnioskodawczyni i jej [...] mają zabezpieczone potrzeby bytowe, ponadto dysponują dochodem miesięcznym w wysokości [...] zł. W ocenie referendarza sądowego nawet przy uwzględnieniu wykazanych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem nie można uznać, że skarżąca pozostaje w tak trudnej sytuacji, iż kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Nie można zatem przyjąć, że E. S. z ujawnionych dochodów nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych tym bardziej, że na obecnym etapie ograniczają się one do uiszczenia przez nią wpisu od skargi, którego wysokość wynosi 200 zł (jest to najwyższa spośród wszystkich opłat sądowych). Natomiast wysokość innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku), czy wydatków nie jest obecnie znana, ponieważ zależna będzie od przebiegu sprawy, jednak nie będzie wyższa niż kwota wpisu. Podkreślenia wymaga również to, że opłacenie kosztów sądowych jest rozłożone w czasie, aż do zakończenia postępowania sądowego. Powyższe uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Natomiast uzasadnione jest przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie referendarza sądowego przy wykazanych dochodach – zważywszy, że są to dochody brutto i wykazanych w formularzu wydatkach związanych z codziennym utrzymaniem, łączne opłacenie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika i kosztów sądowych mógłby spowodować uszczerbek w utrzymaniu strony. Uzasadnia to uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło