I SA/Wa 1679/14

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2014 r. znak : [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia odmówić E. S. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 11 lipca 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał E. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] na pełnomocnika skarżącej wyznaczyła radcę prawnego R. W. Wyrokiem z dnia 25 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2014 r. znak : [...]. W dniu 15 stycznia 2015 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynął wniosek skarżącej o ustanowienie adwokata z urzędu oraz o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 13 marca 2015 r. referendarz sądowy pozostawił ww. wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, ze względu na niezłożenie wniosku na przesłanym urzędowym formularzu w wyznaczonym terminie. W dniu 17 czerwca 2015 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynął ponowny wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu. W dniu 9 lipca 2015 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawczyni zakreśliła, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z nadesłanego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł brutto miesięcznie oraz renty męża w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Łącznie miesięczny dochód wnioskodawczyni i jej męża wynosi [...] zł brutto miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że jest współwłaścicielką lokatorskiego własnościowego mieszkania o powierzchni [...] m ² oraz posiada samochód osobowy marki [...], rok produkcji [...]. Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada. Wskazała, że ponosi miesięczne opłaty w tym za czynsz w wysokości [...] zł, za energię elektryczną w wysokości [...] zł, na ubezpieczenie w wysokości [...] zł oraz na zakup lekarstw w wysokości [...] zł. Łącznie ponoszone przez wnioskodawczynię miesięczne koszty wynoszą około [...] zł. Wnioskodawczyni dodała, że mąż posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i 1-2 razy w roku korzysta z dodatkowych zabiegów rehabilitacyjnych opłacanych z własnych środków. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni wraz z mężem posiada stały dochód w postaci emerytury i renty o łącznej wysokości [...] złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawczyni jest współwłaścicielką mieszkania o powierzchni [...] m ² oraz posiada samochód osobowy marki [...], rok produkcji [...]. Stwierdzić zatem należy, iż przy takim dochodzie nie można uznać wnioskodawczynię za osobę ubogą, czy też za osobę znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej. Prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może mieć natomiast zastosowanie tylko wobec takich osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W szczególności prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Wnioskodawczyni zaś do grona takich osób nie należy. Posiada bowiem stały, niemały dochód miesięczny, którego wysokość pozwala nie tylko na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych tj. na ponoszenie kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania oraz bieżących potrzeb życia codziennego, jak również na ponoszenie kosztów związanych z posiadaniem i utrzymaniem samochodu osobowego (przeglądy, ewentualne naprawy, ubezpieczenia). Uznano zatem, że wysokość uzyskiwanego dochodu i posiadanym majątku nie można uznać wnioskodawczynię za osobę ubogą, znajdującą się w bardzo trudnej sytuacji materialnej bądź pozbawioną środków do życia, bądź za osobę zaspokajającą tylko podstawowe potrzeby życiowe, co kwalifikowałoby ją do przyznania prawa pomocy. Instytucja prawa pomocy nie może być natomiast nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawcy mają zapewnione podstawowe potrzeby bytowe, a ponadto z uzyskiwanych dochodów wystarcza im także na pokrycie innych, dodatkowych kosztów takich jak, np. związanych z utrzymaniem samochodu. Wskazać należy, że o ile posiadanie samochodu mieści się w ramach współczesnych standardów życiowych, o tyle w przypadku osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy standard ten przekracza. Przedstawione powyżej okoliczności wskazują zatem, że sytuacja materialna wnioskodawczyni nie jest na tyle trudna, by nie była ona w stanie z uzyskiwanego dochodu ponieść kosztów sądowych w sprawie. Zaznaczyć należy, że wnioskodawczyni uiściła wpis sądowy od skargi w wysokości 200,00 zł, będący najwyższym wydatkiem w niniejszej sprawie, a jedyny koszt jaki obecnie miałaby ponieść jest to wpis sądowy od ewentualnej skargi kasacyjnej wynoszący 100,00 złotych. Oceniono zatem, że wnioskodawczyni przy wysokości posiadanego dochodu wnioskodawczyni jest w stanie ponieść ewentualne pozostałe koszty sądowe samodzielnie i nie spowoduje to utraty jej płynności finansowej. Odnosząc się do kwestii ustanowienia adwokata z urzędu wyjaśnić należy, że postanowieniem z dnia 11 lipca 2014r. przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Na pełnomocnika wnioskodawczyni Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] wyznaczyła radcę prawnego – R. W. Z tego względu, nie jest możliwe ponowne ustanowienie wnioskodawczyni pełnomocnika w sprawie, gdyż pełnomocnik z urzędu został już ustanowiony w tej sprawie. Dla zapewnienia stronie należytej reprezentacji przed sądem administracyjnym wystarczające jest bowiem ustanowienie jednego pełnomocnika. Zgodnie bowiem z treścią art. 205 § 2 p.p.s.a. niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika obejmują wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego. Z tego względu, odmówiono wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Dodać należy, że strona niezadowolona z działania lub czynności podejmowanych przez wyznaczonego w sprawie radcę prawnego z urzędu może wystąpić z wnioskiem do Okręgowej Izy Radców Prawnych w [...] o zmianę ustanowionego pełnomocnika z urzędu. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.