I SA/Wa 168/06

WyrokWSA w Warszawie2006-06-28

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Agnieszka Miernik, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło rozpoznać odwołanie od decyzji, od której strona nie wniosła odwołania, a jedynie od innej, wcześniejszej decyzji?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rażąco naruszyło prawo, rozpoznając odwołanie od decyzji, od której strona nie wniosła odwołania. Postępowanie odwoławcze może być wszczęte tylko w wyniku wniesienia odwołania przez stronę, a organ odwoławczy nie może działać z urzędu. Rozpoznanie sprawy przez organ drugiej instancji, która nie była przedmiotem odwołania, stanowi naruszenie art. 16 § 1 oraz art. 138 Kpa, prowadząc do weryfikacji w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta o przyznaniu zasiłku rodzinnego. Strona skarżąca wyjaśniła, że jej odwołanie dotyczyło innej, wcześniejszej decyzji Prezydenta Miasta, a nie tej, która została utrzymana w mocy przez Kolegium. Kolegium wyjaśniło, że decyzja z sierpnia 2005 r. zastąpiła decyzję z lipca 2005 r. i było zobowiązane rozpoznać odwołanie od decyzji z sierpnia.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie asesor WSA Agnieszka Miernik asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Agnieszka Kozik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze W. decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] o przyznaniu M. M. zasiłku rodzinnego na córkę O. M. od dnia [...] września 2005 r. do dnia [...] sierpnia 2005 r. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że przyznany zasiłek rodzinny oraz dodatek z tytułu opieki na dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego odpowiada wymogom określonym w przepisach ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). M. M. wniosła skargę na tę decyzję informując, że zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy decyzje, od której się nie odwoływała. W skardze wyjaśnia, iż nigdy nie kwestionowała decyzji Prezydenta Miasta Z z dnia [...] sierpnia 2005 r. a jej odwołanie z dnia 1 września 2005 r. dotyczyło decyzji Prezydenta Miasta Z z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] orzekającej o przyznaniu dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego za miesiąc lipiec 2005 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Natomiast w piśmie z dnia 12 kwietnia 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wyjaśniło, iż nie rozpoznało odwołania strony od decyzji z dnia [...] lipca 2005 r. ponieważ w trybie art. 163 Kpa decyzja ta została zastąpiona decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. i Kolegium było zobowiązane do rozpoznania odwołania od decyzji dnia [...] sierpnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, Zgodnie z art. 127 § 1 Kpa prawo do wniesienia odwołania jest wyłączną kompetencją strony. Prawo to stanowi wyraz realizacji konstytucyjnej zasady prawa do odwołania wyrażonej w art. 78 Konstytucji RP. Postępowanie odwoławcze w Kpa oparte jest na zasadzie skargowości i może być wszczęte tylko w wyniku wniesienia odwołania. Brak wniesienia odwołania, uniemożliwia prowadzenie postępowania odwoławczego przez organ II instancji, który nie może działać z urzędu. Strona, przez złożenie w sposób prawidłowy odwołania, nadaje organowi wyższego stopnia charakter organu odwoławczego w danej sprawie. Tak więc dopiero czynność strony, którą jest wniesienie odwołania, powoduje, że organ wyższego stopnia może korzystać z tych wszystkich uprawnień, jakie są przewidziane dla organu odwoławczego. W przedmiotowej sprawie z akt sprawy wynika jednoznacznie, że M. M. złożyła odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Z z dnia [...] lipca 2005 r. w zakresie pomniejszenie jej dodatku do zasiłku rodzinnego za miesiąc lipiec 2005 r. W związku z tym należy stwierdzić, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpatrzyło odwołanie od decyzji z dnia [...] sierpnia 2005 r. pomimo braku odwołania strony od tej decyzji. Tym samym w postępowaniu odwoławczym oceniona została decyzja, od której strona nie wniosła odwołania. Rozpoznania tej sprawy przez organ drugiej instancji stanowi rażące naruszenie art. 16 § 1 oraz art. 138 Kpa, ponieważ doprowadziło do weryfikacji w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem takiej, która korzysta z ochrony trwałości. Dodatkowo wskazać należy, że w dniu orzekania przez organ drugiej instancji decyzja z dnia [...] sierpnia 2005 r. była już zmieniona decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...], co jednak dla niniejszej sprawy nie ma znaczenia. Natomiast jeżeli organ miał wątpliwości związane z treścią odwołania, w związku z wydaniem decyzji z dnia [...] sierpnia 2005 r., to powinien zwrócić się do strony o wyjaśnienie tych wątpliwości, a nie władczo rozpoznawać odwołanie od decyzji, której to odwołanie nie dotyczy. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło