I SA/Wa 168/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2012 r. sprawy ze skargi W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Gminy B. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego B.S., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], po ponownym rozpoznaniu odwołania W.K. od decyzji Burmistrza Gminy B. z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego i specjalnego bezzwrotnego zasiłku celowego przeznaczonego na [...], na zasadzie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzyło postępowanie odwoławcze z powodu jego bezprzedmiotowości. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2008 r., nr [...] uchyliło decyzję Burmistrza Gminy B. z dnia [...] sierpnia 2008 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji Decyzja z dnia [...] października 2008 r. stała się następnie przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 5 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1839/08 uchylił zaskarżoną decyzję. Wyrok wydany został w dniu 5 marca 2009 r., jednakże organ pierwszej instancji, po otrzymaniu decyzji z dnia [...] października 2008 r., niezwłocznie ponownie rozpatrzył sprawę i wydał decyzję z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], którą orzekł o odmowie przyznania zasiłku celowego i specjalnego bezzwrotnego zasiłku celowego na [...] oraz o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania pomocy na [...]. Odwołanie W.K. od powyższej decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. nie zostało rozpatrzone. W świetle powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało, że w sprawie zaistniała przesłanka bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego od decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r., bowiem na skutek uchylenia tej decyzji przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] października 2008 r., organ pierwszej instancji bezzwłocznie wydał nową decyzję w tej sprawie. Jest to decyzja z dnia [...] listopada 2008 r. Sprawa postępowania odwoławczego od decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r. stała się więc bezprzedmiotowa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył W.K.. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 9 maja 2012 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego podniósł z kolei, że decyzja z dnia [...] listopada 2008 r. wydana została wbrew przepisom prawa, organ przystąpił bowiem do wykonania nieprawomocnej, podlegającej zaskarżeniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2008 r. W ocenie pełnomocnika organ odwoławczy nie wykonał obowiązku wynikającego z wyroku z dnia 5 marca 2009 r. i stara się wykazać słuszność tego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Zgodnie zaś z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Rozpoznając przedmiotową sprawę w oparciu o powyższe kryteria Sąd stwierdził, że skarga W.K. zasługuje na uwzględnienie, zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. wydana bowiem została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, mając na uwadze treść powołanego wyżej art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uznał, że niezbędne dla końcowego załatwienia niniejszej sprawy jest wzruszenie nie tylko zaskarżonej decyzji, ale również decyzji Burmistrza Gminy B. z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...]. Zauważyć trzeba, że z analizy akt sprawy wynika, iż Burmistrz Gminy B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. odmówił W.K. przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego i specjalnego bezzwrotnego zasiłku celowego na [...]. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2008 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania W.K., uchyliło decyzję z dnia [...] sierpnia 2008 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Powyższa decyzja z dnia [...] października 2008 r. stała się następnie przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 5 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1839/08 uchylił zaskarżoną decyzję. Wyrok wydany został w dniu 5 marca 2009 r., jednakże Burmistrz Gminy B. już w dniu [...] listopada 2008 r., a więc przed rozpoznaniem przez Sąd skargi na decyzję z dnia [...] października 2008 r., wydał decyzję nr [...], którą orzekł o odmowie przyznania W.K. zasiłku celowego i specjalnego bezzwrotnego zasiłku celowego na [...] oraz o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania pomocy na [...]. Decyzja ta stała się przedmiotem odwołania W.K., które – jak wynika z nadesłanego do Sądu pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 20 marca 2012 r. - nie zostało rozpatrzone. Odnosząc się do zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. stwierdzić trzeba, że organ błędnie uznał, iż w związku z wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. w sprawie zaistniały przesłanki do umorzenia w trybie art. 138 § 1 pkt 3 kpa postępowania odwoławczego od decyzji Burmistrza Gminy B. z dnia [...] sierpnia 2008 r. Zauważyć bowiem należy, że umorzenie postępowania odwoławczego oznacza w istocie, iż wiążąca jest decyzja organu pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja narusza więc art. 15 kpa, który formułuje jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jaką jest zasada dwuinstancyjności tego postępowania skutkuje bowiem taką sytuacją, że walor ostateczności nabywa decyzja organu pierwszej instancji bez jej instancyjnej kontroli i to w dodatku, gdy wniesione zostało odwołanie. Konsekwencją wyroku WSA z dnia 5 marca 2009 r. jest konieczność merytorycznego rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odwołania od decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nie zachodzi więc, w tej sytuacji, bezprzedmiotowość tego postępowania, tak że zaskarżona decyzja zapadła również z naruszeniem art. 105 kpa i brak było podstaw prawnych do umorzenia postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Powyższe uchybienie przepisom postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Uchylenie zaskarżonej decyzji oznacza zaś, że organ odwoławczy ma obowiązek przeprowadzić postępowanie odwoławcze uwzględniając wytyczne i ocenę prawną wyrażoną w wyroku Sądu z dnia 5 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1839/08. Wyeliminowanie przez Sąd w niniejszym postępowaniu zaskarżonej decyzji powoduje taki stan, że w obiegu funkcjonowałyby dwie decyzje pierwszoinstancyjne, nieostateczne, rozstrzygające co do istoty ten sam wniosek oraz dwa postępowania odwoławcze wszczęte odwołaniami wniesionymi od tych decyzji, co narusza art. 104 § 1 i 2 kpa i art. 127 kpa. Dla końcowego załatwienia skargi niezbędne jest więc wyeliminowanie decyzji Burmistrza Gminy B. z dnia [...] listopada 2008 r. na podstawie art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uchylenie tej decyzji powoduje, że bezprzedmiotowym jest odwołanie W.K. od tej decyzji jako już nieistniejącej, i w tej sytuacji, to postępowanie odwoławcze od decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. stało się bezprzedmiotowe, co obliguje organ do jego umorzenia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 i art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.