I SA/Wa 1681/15
WyrokWSA w Warszawie2016-07-01
Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Magdalena Durzyńska, Elżbieta Lenart
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, jeśli strona uprawdopodobniła uchybienie terminu z powodu choroby, a organ nie zbadał tej kwestii?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeśli strona uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, np. z powodu choroby. W takiej sytuacji organ powinien zbadać przesłankę braku winy i ewentualnie przywrócić termin. Odmowa przywrócenia terminu bez należytego zbadania przyczyn uchybienia stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
M. S. złożył odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. z uchybieniem terminu. Wniósł o przywrócenie terminu, wskazując na chorobę jako przyczynę uchybienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło przywrócenia terminu i stwierdziło uchybienie terminu, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy. WSA w Warszawie oddalił skargę M. S. na postanowienie SKO.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Elżbieta Lenart (spr.) po rozpoznaniu w trybie uroszczonym w dniu 1 lipca 2016 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu i stwierdzenia uchybienia terminu oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] - po rozpatrzeniu wniosku M. S. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2013 . nr [...] - na zasadzie art. 59 kpa odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz na zasadzie art. 134 kpa stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Postanowienie powyższe wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] odmówił przyznania M. S. pomocy finansowej na miesiąc czerwiec 2013 r. Odpis niniejszego postanowienia został doręczony M. S. w dniu 23 lipca 2013 r.
W dniu 19 sierpnia 2013 r. M. S. złożył odwołanie od powyższej decyzji. W odwołaniu wskazał, że w dniu 16 sierpnia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] "było zamknięte".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. nr [...] - działając na podstawie art. 134 kpa - stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania wskazując, że termin ten upłynął w dniu 16 sierpnia 2013 r. Organ wyjaśnił jednocześnie, iż odwołanie wnosi się za pośrednictwem organu, którego decyzję zaskarżono - o czym M. S. został pouczony. Podniesiona zatem w odwołaniu okoliczność, że w dniu 16 sierpnia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] było zamknięte, pozostaje bez znaczenia dla uchybienia terminowi do złożenia odwołania.
Na skutek złożonej przez M. S. skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 3102/13 uchylił zaskarżone postanowienie wskazując, iż zostało ono wydane z naruszeniem art. 134 w zw. z art. 7, art. 8 i art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpoznając odwołanie, nie wzięło pod uwagę, że w odwołaniu skarżący powołał się na chorobę. Obowiązkiem organu było zatem zwrócenie się do strony z zapytaniem, czy wnosi o przywrócenie terminu do złożenia odwołania a w przypadku pozytywnej odpowiedzi rozpatrzenie tego wniosku zgodnie z art. 58 kpa.
W związku z powyższym wyrokiem Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. zwróciło się do M. S. o nadesłanie informacji, czy wnosi o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. a jeżeli tak, to o uprawdopodobnienie, że uchybie terminowi nastąpiło nie z jego winy.
W odpowiedzi M. S. pismem z dnia 1 lipca 2015 r. poinformował organ, że wnosi o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Wyjaśnił, iż uchybienie terminowi nastąpiło z powodu choroby [...] oraz, że załamania stanu zdrowia występują u niego często, ponieważ nie ma możliwości leczenia się, gdyż nie jest ubezpieczony.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej również jako "organ") odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdziło uchybienie terminu do jego wniesienia.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wnioskodawca nie udowodnił, iż nie dotrzymanie terminu nastąpiło z powodu przeszkody, na którą nie miał wpływu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest zaś dopuszczalne w sytuacji gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy można więc mówić jedynie w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
W ocenie organu M. S. - wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania - nie udowodnił, iż przekroczenie tego terminu nastąpiło z powodu przeszkody, której nie mógł przezwyciężyć. Choroby, które wskazał we wniosku o przywrócenie terminu, same w sobie nie uniemożliwiają złożenia odwołania. Skarżący nie przedstawił ponadto żadnego dowodu, że choroby te miały jakikolwiek wpływ na nie dotrzymanie terminu. Ponadto organ wskazał, że z urzędu znany jest mu fakt, iż M. S. dobrowolnie zrezygnował ze świadczenia emerytalnego, które zawiera także ubezpieczenie zdrowotne - o czym był wielokrotnie informowany zarówno przez pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej jak i SKO w wydawanych wcześniej decyzjach.
Przedmiotowa decyzja odebrana została przez M. S. w dniu 2 sierpnia 2013 r. Termin do złożenia odwołania upływał zatem w dniu 16 sierpnia 2013 r. Natomiast odwołanie złożono osobiście w dniu 19 sierpnia 2016 r. W odwołaniu M. S. zaznaczył, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] było zamknięte w dniu 16 sierpnia 2016 r. Organ zauważył jednak, iż odwołanie wnosi się za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję - a zatem dni pracy SKO nie miały żadnego wpływu na zachowanie terminu do wniesienia odwołania. Z tego też względu organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Na powyższe postanowienie M. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając organowi, iż nie wyjaśnił przyczyn niedotrzymania przez niego terminu do wniesienia odwołania.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie lub inny akt z zakresu administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - powoływanej dalej jako "ppsa"
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie analizowana pod tym kątem skarga M. S. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nie narusza przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, iż uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Zgodnie zaś z art. 59 § 2 kpa o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia organ właściwy do rozpatrzenia tego odwołania lub zażalenia.
W doktrynie uznaje się, że kryterium braku winy jako przesłanka uzasadniająca wniosek o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, iż dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia czyli, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (vide: B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.", Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 328; podobnie: A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.", Zakamycze 2000 r.).
W niniejszej sprawie skarżący M. S. - uzasadniając brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia od postanowienia Prezydenta [...] - wskazał na chorobę [...]. Wyjaśnił przy tym, że załamania stanu zdrowia występują u niego często z uwagi na to, iż nie jest ubezpieczony i nie może się leczyć.
Zdaniem Sądu, powołane przez skarżącego powody uchybienia ww. terminu nie zasługują na uwzględnienie. Niczym nie uprawdopodobniony fakt wystąpienia choroby nie może bowiem stanowić podstawy do żądania przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia.
Podkreślenia wymaga również, iż skarżący nie uprawdopodobnił w żaden sposób w jakim stopniu choroby, na które się powołał, uniemożliwiły mu złożenie odwołania w terminie i jak długo trwała jego niedyspozycja wywołana na skutek ww. problemów zdrowotnych.
Ponadto zauważyć należy, że w złożonym odwołaniu skarżący podniósł, iż w dniu 16 sierpnia 2013 r. tj. w dniu upływu terminu do złożenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze było zamknięte. Z informacji tej można wnioskować, że w tym dniu skarżący był w stanie złożyć odwołanie, pomimo występujących u niego dolegliwości zdrowotnych. Jak wskazał przy tym słusznie organ odwoławczy fakt, iż w ww. dniu Kolegium było zamknięte pozostaje bez wpływu na uchybienie przez skarżącego terminowi do wniesienia odwołania. Zgodnie bowiem z art. 129 §1 kodeksu postępowania administracyjnego, odwołanie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Jak wynika z akt sprawy skarżący został pouczony o trybie wniesienia odwołania i nic nie stało na przeszkodzie, aby w dniu 16 sierpnia 2013 r. złożył odwołanie w Ośrodku Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] lub nadał je na poczcie.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zasadnie odmówiło skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ponieważ skarżący w swym wniosku nie dopełnił stosownych wymogów ustawowych tj. nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia od postanowienia Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2013 r.
W tym miejscu wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 59 kpa postanowienie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia wydane przez organ właściwy do rozpatrzenia zażalenia jest ostateczne. Zasadnie zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło jednocześnie uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stosownie bowiem do art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Odwołanie wniesione przez stronę z uchybieniem powyższego terminu oznacza, że czynność jego wniesienia jest bezskuteczna, zaś organ odwoławczy obowiązany jest – w myśli art. 134 kpa stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że M. S. wniósł odwołanie od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2013 r. po upływie 14 dniowego terminu przewidzianego do jego wniesienia. Jednocześnie skarżący nie uprawdopodobnił, aby uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zasadnie zatem organ odmówił przywrócenia terminu do dokonania tej czynności oraz stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło