I SA/Wa 1681/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu E. T. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 września 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1681/16 w sprawie ze skargi E. T. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za prowadzenie bez zezwolenia placówki zapewniającej całodobowa opiekę postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. T. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za prowadzenie bez zezwolenia placówki zapewniającej całodobową opiekę (Dom Opieki [...] w K., [...]). W terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku skarżący wstąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2017 r. sygn. I SA/Wa 1681/16 odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. W treści postanowienia wskazano, że uznając, że oświadczenia złożone przez skarżącego we wniosku o prawo pomocy są niewystarczające do przyjęcia prawidłowej oceny odnoszącej się do możliwości i zakresu samodzielnego partycypowania przez wnioskodawcę w kosztach postępowania sądowego wezwano go w dniu 4 września 2017 r. w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – dalej jako "ppsa" do przedstawienia materiałów źródłowych dotyczących deklarowanego stanu majątkowego i dochodów, tj.: oświadczenia o przedmiocie działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego w 2017 r. poprzez podanie wszystkich kategorii usług świadczonych przez założone przez skarżącego przedsiębiorstwa; wyciągów z wszelkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych, a także z wszelkich rachunków bankowych otwartych dla prowadzonej przez niego działalności gospodarczej - z okresu ostatnich sześciu miesięcy; harmonogramu spłat kredytów, o których mowa we wniosku o prawo pomocy oraz dokumentów wskazujących na ewentualne zaległości w spłacie zobowiązań; odpisów wszystkich zeznań podatkowych złożonych przez skarżącego do właściwego urzędu skarbowego w latach 2016-2017, a ponadto wyjaśnień na temat aktualnego sposobu wykorzystania stanowiącego przedmiot współwłasności skarżącego i jego byłej żony mieszkania o pow. [...] m2. Wezwanie sądowe doręczono skarżącemu w dniu 7 września 2017 r. (k. 139) w trybie art. 72 § 1 ppsa, tj. za pośrednictwem dorosłego domownika – J. T. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Pismem z dnia 11 października 2017 r. skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia. W sprzeciwie podniósł, że nie otrzymał żadnego wezwania z dnia 4 września 2017 r. i podtrzymał zawarte we wniosku informacje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 259 § 1 ppsa od postanowienia w przedmiocie prawa pomocy strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Rozpatrując sprzeciw od postanowienia sąd, zgodnie z art. 260 § 1 ppsa, wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3.). Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia należy wyjaśnić, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 ppsa zgodnie, z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W myśl art. 243 § 1 ppsa prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosownie zaś do art. 245 § 1 - 3 ppsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy). Zdaniem Sądu w sprawie niniejszej stwierdzić trzeba, że referendarz dokonał prawidłowej oceny, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Brak ustosunkowania się przez skarżącego do wezwania Sądu sprawia, że nie jest możliwe ustalenie jego rzeczywistej sytuacji majątkowej w sposób pozwalający przyjąć prawidłową ocenę co do zasadności podjęcia rozstrzygnięcia o pokryciu ze środków publicznych kosztów opłat sądowych oraz wydatków pełnomocnika ustanowionego dla strony z urzędu. Słusznie uznał referendarz sądowy w zaskarżonym postanowieniu, iż zaniechanie skarżącego, ma ten skutek, że nie pozwala wniosku o prawo pomocy uwzględnić w oparciu o niebudzące wątpliwości ustalenie, że wniosek ten opiera się na uzasadnionych podstawach. Nieprzedstawienie przez skarżącego wymaganych dokumentów nie pozwala bowiem na ustalenie, co w rzeczywistości stanowi źródło jego dochodu, a także w jakiej wysokości kształtują się jego dochody oraz wydatki. Również brak jest możliwości bezspornego ustalenia czy i w jakim zakresie jest on w stanie samodzielnie ponieść koszty postępowania kasacyjnego. W tym miejscu wskazać należy, że wbrew twierdzeniom zawartym w złożonym sprzeciwie, doręczono mu zostało wezwanie Sądu z dnia 4 września 2017 r. Okoliczność tę potwierdza znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej niniejszej wezwanie. Odbiór kwitowała w jego imieniu J. T. będąca dorosłym domownikiem. Ponadto nie ma racji skarżący podnosząc, iż nie ma on obowiązku udowadniania swojej trudnej sytuacji materialnej. To bowiem na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek jego uzasadnienia tj. udowodnienia, iż jego obecna sytuacji materialna uniemożliwia mu dochodzenie swoich przed sądem. Wskazać ponadto należy, że również składając sprzeciw skarżący nie nadesłał dokumentów o jakich była mowa w wezwaniu z dnia 4 września 2017 r. W tej sytuacji stwierdzić należy, że prawidłowo referendarz sądowy stwierdził, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 260 § 1 ppsa postanowił jak w sentencji.