I SA/Wa 1688/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J.T. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1688/10 w sprawie ze skargi J.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1688/10 oddalił skargę J.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Odpis sentencji nieprawomocnego wyroku, wraz z pouczeniem o trybie zgłaszania wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz zasadach wnoszenia skargi kasacyjnej został doręczony skarżącemu (przebywającemu w areszcie śledczym) w dniu 24 listopada 2010 r. – co potwierdza data i podpis skarżącego umieszczone na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pisma (k. 52 ). Pismem z dnia 6 grudnia 2010 r. skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Przy czym wniosek w tym zakresie skierował do Sądu Rejonowego w M., który przekazał go do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W następstwie rozpatrzenia tego wniosku, postanowieniem z dnia 7 stycznia 2011 r. przyznane zostało skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Pismem z dnia 1 marca 2011 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. wyznaczyła na pełnomocnika strony r.pr. R.F. Wnioskiem z dnia 18 marca 2011 r. pełnomocnik ten wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 15 listopada 2010 r. oraz o sporządzenie i doręczenie tego uzasadnienia. W uzasadnieniu wniosku podniósł on, że skarżący jest osobą niewykształconą i nieposiadającą jakiejkolwiek wiedzy o podstawowych przepisach prawa zarówno materialnego jaki proceduralnego. Jest on także niewątpliwie osobą nieporadną życiowo i nieudolną. Wszelkie zaś działania w postępowaniu podjęte zostały przez niego na skutek pouczeń zawartych w pismach organów lub sądu. Zdaniem pełnomocnika, skarżący nie miał świadomości, iż niezłożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem uniemożliwi wyznaczonemu pełnomocnikowi wniesienie skargi kasacyjnej. Jednocześnie pełnomocnik strony podkreślił, że skarżący na miarę swoich ograniczonych możliwości – przez przebywanie w areszcie śledczym i widoczną nieporadność życiową – usiłował bronić swoich praw, składając wiele pism zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Realny dostęp do pomocy prawnej skarżący otrzymał dopiero po odrzuceniu sporządzonej przez niego osobiście skargi kasacyjnej i wyznaczeniu kolejnego pełnomocnika. Zawiadomienie o wyznaczeniu na pełnomocnika strony, radca prawny otrzymał w dniu 11 marca 2011 r. Powyższe okoliczności zdaniem pełnomocnika wskazują na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu, gdyż oczekując na wyznaczenie pełnomocnika nie miał żadnego wpływu na przewlekłość postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Podstawową zatem przesłanką warunkującą przywrócenie terminu jest brak winy w jego uchybieniu, który winien być uprawdopodobniony przez stronę domagającą się jego przywrócenia (art. 87 § 2 powołanej ustawy). W niniejszej sprawie w ocenie Sądu, takiego braku winy w uchybieniu terminowi strona skarżąca ani jej pełnomocnik nie uprawdopodobnili. Nie stanowią bowiem okoliczności uprawdopodobniających brak winy w terminowym złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wskazywana przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika nieporadność życiowa skarżącego i niedysponowanie przez niego profesjonalna pomocą prawną w okresie, w którym wniosek winien być złożony. Zważyć należy, że zarówno sporządzenie ww. wniosku jak i jego przesłanie do Sądu nie są czynnościami wymagającymi szczególnego nakładu pracy czy też szczególnych kwalifikacji, a dla ich skuteczności nie jest wymagane dopełnienie czynności bezpośrednio w siedzibie sądu. Skarżący był zaś, co należy podkreślić, pouczony przez Sąd, iż uzasadnienie wyroku sporządzane jest na wniosek strony złożony w terminie 7 dni od otrzymania odpisu sentencji wyroku, był również pouczony, że terminowe złożenie wniosku warunkuje możliwość wniesienia skargi kasacyjnej (vide: pismo Sądu z dnia 17 listopada 2010 r., przy którym przesłany został skarżącemu odpis sentencji nieprawomocnego wyroku - k. 36). Skoro zaś był on informowany o obowiązku i terminie złożenia wniosku w celu otrzymania pisemnego uzasadnienia wyroku oraz został pouczony o skutkach jego niezłożenia, to powoływanie się obecnie na brak po jego stronie świadomości konsekwencji wynikających z niedopełnienia tej czynności, a więc brak możliwości skutecznego wniesienia w przyszłości skargi kasacyjnej od wyroku, nie ma usprawiedliwionych podstaw i nie może stanowić o braku winy strony w uchybieniu terminu. Niedopełnienie tej czynności nie wynika bowiem z realnie zaistniałej przeszkody uniemożliwiającej skarżącemu złożenie wniosku, ale z faktycznej rezygnacji z jej dokonywania, będącej konsekwencją pobieżnego zapoznania się przez stronę z pouczeniem sądu zawartym w piśmie z 17 listopada 2010 r., bądź jego zignorowaniem. Podkreślić zaś należy, że brak winy, o którym mowa w art. 86 § 1 powołanej wyżej ustawy, oceniany jest z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Takiej przeszkody w realiach niniejszej sprawy nie stanowi zaś, w ocenie Sądu, ani fakt przebywania przez stronę w areszcie śledczym, ani brak reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika. Tym bardziej, że okoliczności te, jak wynika z akt sprawy nie stanowiły dla skarżącego przeszkody w samodzielnym formułowaniu kierowanych do sądu pism procesowych i wniosków. Skoro zaś w okolicznościach niniejszej sprawy skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku, to brak jest usprawiedliwionych podstaw do jego przywrócenia. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 86 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.