I SA/Wa 169/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie : WSA Monika Nowicka (spr.) asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2007 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Mieszkańców [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2003 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania o podział nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 169/07 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2003 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] o odmowie wznowienia postępowania stwierdzającego możliwość podziału nieruchomości stanowiących działki o numerach ewidencyjnych nr [...] oraz [...], położonych w W. w rejonie ulic: [...],[...] i [...], mających urządzoną księgę wieczystą KW nr [...] (dawna KW nr [...]). Jak ustaliło Kolegium, Prezydent W. decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] odmówił uwzględnienia wniosku Komitetu [...] przy ulicy [...], zawiązanego w ramach Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. (pisma z dnia [...] października 2002 r. oraz z dnia [...] marca 2003 r.) o wznowienie postępowania stwierdzającego możliwość podziału opisanych na wstępie nieruchomości przyjmując, że z wnioskiem o dokonanie wspomnianego podziału wystąpił w dniu [...] stycznia 2002 r. Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej [...] i w dniu [...] maja 2002 r. z upoważnienia Burmistrza Gminy [...] orzeczono o możliwości dokonania podziału działek nr [...] oraz [...]. Od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2003 r. odwołanie wniosło Stowarzyszenie Mieszkańców [...] podnosząc w nim, iż członkowie Komitetu [...] są członkami Spółdzielni, którzy - zgodnie z obowiązującym obecnie ustawodawstwem spółdzielczym - posiadają nie tylko interes faktyczny, lecz również interes prawny do występowania w charakterze strony w postępowaniu o podział nieruchomości spółdzielczej. Ponadto Stowarzyszenie twierdziło, że wydając decyzję Prezydent W. nie uwzględnił roli Stowarzyszenia Mieszkańców [...], które występowało (obok Komitetu [...]) jako strona we wniosku o wznowienie postępowania podziałowego. Rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej Kolegium stwierdziło, że - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Ponadto zauważono, że - w myśl stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w wyroku z dnia 15 grudnia 1999 r. sygn. akt IV SA 1610/97 tylko przepisy prawa materialnego, stanowiące podstawę interesu prawnego, stwarzają określonemu podmiotowi legitymację procesową strony, który to podmiot zgłaszając żądanie wszczęcia postępowania powinien ten interes prawny wykazać. Zdaniem Kolegium w przedmiotowej sprawie nie zachodziła w/w sytuacja. Odwołujące się Stowarzyszenie z własnej winy nie wzięło udziału w postępowaniu o podział nieruchomości a nie istnieje też przepis prawa materialnego, nadający przymiot strony w postępowaniu o dokonanie podziału nieruchomości wszelkim organizacjom społecznym. Stowarzyszenie Mieszkańców [...] - jako organizacja społeczna - mogło w toku postępowania w sprawie podziału przedmiotowej nieruchomości wystąpić z żądaniem dopuszczenia go do udziału w postępowaniu, lecz tego nie uczyniło. Jeżeli wniosek taki byłby uzasadniony celami statutowymi Stowarzyszenia i gdy przemawiałby za tym interesem społeczny, organ mógłby wówczas taki wniosek uwzględnić i w takim wypadku Stowarzyszenie uczestniczyłoby w postępowaniu na prawach strony. Z kolei "komitet [...] " - w ocenie Kolegium - w ogóle nie był organem uprawnionym do reprezentowania Spółdzielni. Takiego prawa bowiem nie przyznaje mu żaden przepis prawa spółdzielczego oraz ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Organ odwoławczy, powołując się na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 1998 r., sygn. akt I SA 500/98 podkreślił również, że stroną postępowania podziałowego może być wyłącznie właściciel dzielonej nieruchomości. W tych warunkach, odmowa wznowienia postępowania na wniosek nie pochodzący od strony, została uznana za uzasadnioną. Powyższa decyzja Kolegium stała się przedmiotem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą wniosło Stowarzyszenie Mieszkańców [...] w W. Skarżący, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji twierdził, że Zarząd Spółdzielni w zgłoszonym wniosku o zatwierdzenie podziału nieruchomości nie uwzględnił w tej materii stanowiska merytorycznego członków Spółdzielni zamieszkałych w budynku przy ulicy [...] i nie powiadomił ich o zapadłym orzeczeniu zatwierdzającym podział, tak by umożliwić Stowarzyszeniu czy Komitetowi [...] odwołanie się od niego. Ponadto podniesiono w skardze, że przepis art. 43 ust. 6 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych daje członkowi spółdzielni prawo cyt. "(... ) zaskarżenia do Sądu w sprawie o ustalenie własności lokalu. Możliwość podziału ( nie jedna, ale jedna z wielu), zatwierdzona decyzją burmistrza z dnia [...] maja 2002 r. dotyczyła wprowadzenia na podstawie USM własności lokali, co będzie skutkowało dla właścicieli dodatkowym obowiązkiem podatkowym - podatkiem od własności nieruchomości płaconym indywidualnie do Gminy. Wielkość tego podatku jest uzależniona od powierzchni gruntu przypadającej na poszczególny lokal." Zdaniem skarżącego zatem decyzja podziałowa naruszała własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany interes finansowy każdego członka Spółdzielni, co - zdaniem w/w Stowarzyszenia - prowadziło do wniosku, iż członkom Spółdzielni w przedmiotowej sprawie przysługiwało prawo do uczestniczenia w postępowaniu w charakterze strony. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego niniejsza skarga stała się - z mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) - przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę - pod względem zgodności z prawem - zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że miało miejsce tego rodzaju naruszenie prawa, skutkowało to uchyleniem zaskarżonej decyzji. Niniejsza sprawa dotyczyła żądania wszczęcia postępowania wznowieniowego, dotyczącego podziału nieruchomości pozostającej w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. W postępowaniu podziałowym stroną postępowania była Spółdzielnia, na której wniosek orzeczono o podziale nieruchomości. Z wnioskiem zaś o wznowienie postępowania (pismo z dnia [...] października 2002 r.) wystąpił Komitet [...] przy ulicy [...] następnie wpłynęło do organu kolejne pismo z dnia [...] marca 2003 r., które organ potraktował jako również wniosek o wznowienie postępowania. Zwrócić przy tym trzeba jednak uwagę, że to ostatnie pismo zostało podpisane przez: H. M., H. J., A. K., U. N., J. R. i Z. Z. - jako członków Komitetu [...] przy ulicy [...] , ale również jako poszczególnych członków Spółdzielni. Organ I instancji wydając decyzję z dnia [...] lipca 2003 r. o odmowie wznowienia postępowania podziałowego wskazał, że rozstrzygał sprawę na skutek wniesienia obu wniosków, ale uznał, że były to wnioski wniesione jedynie przez Komitet [...] a nie jako wniosek Komitetu [...] i w/w poszczególnych członków Spółdzielni. Odwołanie od powyższej decyzji zostało z kolei wniesione przez Stowarzyszenie Mieszkańców [...], co do którego brak jest w aktach administracyjnych zarówno wniosku o dopuszczenie do działania w sprawie jako organizacji społecznej jak i samego postanowienia o dopuszczeniu do działania w niniejszym postępowaniu. Z treści zaś zaskarżonej decyzji jak i jej uzasadnienia wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało - choć nie wiadomo na jakiej podstawie, bo tego nie wskazało - iż Stowarzyszenie to mogło skutecznie wnieść odwołanie od decyzji, która nie była do niego skierowana. Wprawdzie odwołujący się podnosił w odwołaniu, że występował razem z Komitetem [...] przy ulicy [...] ze wspólnym pismem z dnia [...] kwietnia 2003 r. skierowanym do [...] Inspektora Nadzoru Geodezyjnego, ale organ II instancji nie zanalizował w ogóle tej sytuacji. Przy ponownym zatem rozpoznaniu sprawy, ponieważ odwołanie wniosło jedynie skarżące Stowarzyszenie, Kolegium winno przede wszystkim rozważyć czy podmiot ten był uprawniony do wniesienia odwołania a jeśli tak to wskazać na jakiej podstawie. W przeciwnym bowiem wypadku - postępowanie odwoławcze winno zostać umorzone. Jeśliby jednak organ odwoławczy uznał, że Stowarzyszenie winno być traktowane jako strona niniejszego postępowania, co skutkowałoby koniecznością rozpoznania merytorycznego jego odwołania, to powinien mieć na uwadze, że wnioski o wznowienie postępowania podziałowego - jak wyżej wspomniano - złożyli oprócz Komitetu [...] także w/w członkowie Spółdzielni. Wprawdzie istotnie w orzecznictwie jest utrwalone stanowisko, że w sprawach dotyczących mienia spółdzielni mieszkaniowej stroną postępowania jest spółdzielnia a nie jej poszczególni członkowie, tym niemniej w wyjątkowych wypadkach, gdy członek spółdzielni wykaże w sprawie swój interes prawny, orzecznictwo dopuszcza udział jego w charakterze strony w takim postępowaniu (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2000 r., sygn. akt IV SA 224/98 niepubl. oraz z dnia 3 lipca 2001 r., sygn. akt 1610/00 LEX nr 53445). Zatem, nie przesądzając o treści przyszłego rozstrzygnięcia w sprawie, ponieważ skarżący w odwołaniu powoływał się, że w objętym wnioskiem wznowieniowym postępowaniu podziałowym, członkowie Spółdzielni, zamieszkujący w budynku położonym na działce podlegającej podziałowi upatrują swój interes prawny w przepisie art. 43 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.) a w skardze do Sądu sprecyzował swoje stanowisko w tej mierze, powołując się na przepisy prawa podatkowego, organ odwoławczy powinien się do tej kwestii odnieść a wydaną decyzję doręczyć także tym członkom Spółdzielni, którzy podpisali wniosek o wznowienie postępowania z dnia [...] marca 2003 r. Oczywiście powyższe dotyczy tylko przypadku, gdyby Kolegium - po zanalizowaniu całej sytuacji - uznało, że skarżące Stowarzyszenie było uprawnione do wniesienia w tej sprawie odwołania. Z tych przyczyn Sąd - z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.