I SA/Wa 1690/15
WyrokWSA w Warszawie2015-12-10
Skład orzekający: Gabriela Nowak, Emilia Lewandowska, Bożena Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie jest stroną postępowania administracyjnego dotyczącego nieruchomości, ale jest następczynią prawną właściciela innej nieruchomości, która weszła w skład większej nieruchomości, ma prawo do wglądu do akt dotyczących tej większej nieruchomości?Ratio decidendi
Prawo do wglądu do akt sprawy administracyjnej, zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a., przysługuje wyłącznie stronie postępowania lub uczestnikowi postępowania na prawach strony. Osoba, która nie posiada przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym danej nieruchomości, nie ma prawa do wglądu do akt tej nieruchomości, nawet jeśli jej własna nieruchomość weszła w skład większej nieruchomości objętej tym postępowaniem.Stan faktyczny
Skarżąca M. K. wniosła o wgląd do akt własnościowych nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], wskazując, że nieruchomość należąca do jej prababki weszła w skład większej nieruchomości. Prezydent W. odmówił wglądu, uznając, że skarżąca nie jest stroną postępowania dotyczącego tej nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i wskazując na swój interes prawny wynikający z nabycia przez jej poprzedników prawnych nieruchomości, która weszła w skład większej nieruchomości objętej postępowaniem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Bożena Marciniak Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wglądu do akt własnościowych nieruchomości [...] oddala skargę
I SA/Wa 1690/15
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] po rozpoznaniu zażalenia M. K. na postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], o odmowie wglądu do akt własnościowych nieruchomości położonej w W., przy ulicy [...] – utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Przedmiotowe postanowienie wydane zostało w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Wnioskiem z dnia 22 października 2014 r. M. K. wystąpiła o wgląd do akt własnościowych nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Wnioskodawczym podniosła, iż nieruchomość [...] położona przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] należąca do jej prababki weszła w skład nieruchomości położonej przy ul. [...]. Wniosek ten strona następnie uzupełniła pismami z dnia 21 listopada 2014 r. i 8 grudnia 2014 r.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Prezydent W. na podstawie art. 73 kpa i art. 28 kpa odmówił M. K. wglądu do akt własnościowych nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] wskazując w uzasadnieniu iż nie ma ona przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym dawnej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...].
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła, dochowując ustawowo określonego terminu, M. K.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpoznaniu zażalenia postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] – utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie, podtrzymując w całości stanowisko organu I instancji.
Kolegium wskazało, ze treści art. 73 § 1 k.p.a. jednoznacznie wynika, że prawo domagania się spełnienia przez właściwy organ obowiązków określonych w art. 73 § 1 i 2 k.p.a. przysługuje wyłącznie podmiotowi, który ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zatem, uprawnienia wymienione w art. 73 przysługują stronie i uczestnikom postępowania na prawach strony.
W rozpoznawanej sprawie, jak ustalił organ, skarżąca nie jest stroną postępowania administracyjnego dotyczącego dawnej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], nie jest bowiem następcą prawnym byłych właścicieli tejże nieruchomości.
Stronami postępowania prowadzonego w trybie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) mogą być jedynie byli właściciele przedmiotowego gruntu lub też ich następcy prawni, zatem tylko te osoby w pierwszej kolejności uprawnione są - na zasadzie art. 73 § 1 i 2 k.p.a. - do przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M. K.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucała naruszenie art. 7 kpa w zw. z art. 75 § 1 kpa i art. 78 § 1kpa.
Wnosiła o zmianę zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającego go postanowienia Prezydenta W.
W uzasadnieniu wskazała, ze Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując zażalenie skarżącej na postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] odniosło się wyłącznie do okoliczności formalnej - wniosku skarżącej dotyczącej wglądu do akt nieruchomości przy ul. [...] - natomiast całkowicie pominęło inną okoliczność formalną, a mianowicie okoliczność że wniosek skarżącej jest wynikiem wydania "Fundacji [...]" której następcą prawnym jest Związek [...] w dniu [...] stycznia 1948 r. promesy na podjęcie budowy z zachowaniem praw osób trzecich, obejmującej łącznie nieruchomości przy ul. [...], [...] oraz ul. [...], na działkach nr hip. [...], [...], [...], [...] oraz [...]. Obejmując wymienioną promesą nieruchomość przy ul. [...], stanowiącą własność Z. K., podano, iż nieruchomość ta obejmuje działkę nr [...], podczas gdy faktycznie budynek przy ul. [...] posadowiony był na działce nr [...].
Była "Fundacja [...]" nabyła aktami notarialnymi nieruchomości przy ul. [...], [...], [...] i [...], ale nie nabyła nieruchomości przy ul. [...], na którą wydano promesę.
Skarżąca wskazała, że w dokumentach postępowania prowadzonego w Biurze Gospodarki Nieruchomościami nie został ujawniony żaden dokument, potwierdzający zachowanie praw byłego właściciela nieruchomości przy ul. [...], przez byłą "Fundację [...]" (obecnie "Związek [...]") w szczególności akt nabycia tej nieruchomości lub dokumentacja, dotycząca wypłacenia przez Fundację należności za grunt i przejęty budynek (zakwalifikowany jako zabytkowy do odbudowy - dokument archiwalny BOŚ).
Wskazała, iż jedna księga wieczysta nr [...] obejmuje łącznie nieruchomości przy ul. [...], [...] i [...]. Odmowa udostępnienia akt własnościowych nieruchomości przy ul. [...] (przy wcześniejszym udostępnieniu skarżącej archiwalnych dokumentów pozostałych nieruchomości, objętych ww. księgą wieczystą) budzi uzasadnione podejrzenia, że faktyczną przyczyną odmowy jest zamiar pominięcia dokumentów, jakie mogą być obciążające dla władz W. odnośnie sprawy nieruchomości przy ul. [...].
Na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015 r. skarżąca wskazał, ze odnalazła dokumenty w archiwum oraz, że udostępniono jej wgląd do dokumentów dotyczących nieruchomości przy ulicy [...].
Wskazała również iż na jej wniosek toczy się postepowanie w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wskazała, ze dotarła do dokumentów świadczących, ze co najmniej od 1947 r. posiadaczem przedmiotowej nieruchomości była fundacja [...].
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie i podtrzymało w całości argumentacje wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuję:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.
Zgodnie z art. 73 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzenie z nich notatek kopii lub odpisów. Strona ma ponadto prawo żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile uzasadnione jest to jej ważnym interesem (art. 73 § 2 k.p.a.).
Stosownie do art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
W niniejszej sprawie skarżąca opiera swój interes prawny na argumentacji, że nieruchomość nalężąca do jej poprzedników prawnych przy ulicy [...], weszła w skład większej nieruchomości obejmującej nieruchomości przy ul [...],[...] oraz [...] oraz na okoliczności wydania byłej "Fundacji [...]" promesy na podjęcie budowy, z zachowaniem praw osób trzecich, obejmującej łącznie nieruchomości przy ul. [...], [...] oraz ul. [...].
Skarżąca wskazała, że domaga się wglądu do akt archiwalnych nieruchomości przy ul [...].
Jednakże poprzednicy prawni skarżącej nigdy nie byli właścicielami nieruchomości przy ulicy [...].
Skarżąca jest następczynią byłych właścicieli nieruchomości przy ul [...], oraz jak oświadczyła toczy się postępowanie z wniosku jej oraz jej siostry o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość, w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Tym samym skarżąca wykazał interes prawny do wglądu w akta nieruchomości przy ulicy [...] i uzyskała wgląd do akt tej nieruchomości.
Słusznie wskazał organ, ze skarżąca nie mając tytułu prawnego do nieruchomości przy ulicy [...] nie ma prawa wglądu do akt tej nieruchomości.
Skarżąca mogła domagać się dokumentów, które dotyczyły nieruchomości należącej do jej poprzedników prawnych i takie dokumenty otrzymała.
Skarżąca podkreślała, ze nie ma zaufania do organu, ma obawy, że organ nie udostępnił jej całej dokumentacji dotyczącej nieruchomości przy ulicy [...] i być może dokumenty, które jej zdaniem mogłyby mieć znaczenie w toczącym się postepowaniu o odszkodowanie z art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami znajdują się w aktach nieruchomości, przy ul. [...].
Zgodzić należy się z organem, że skarżąca nie jest osoba uprawniona do wglądu w akta innych nieruchomości, niż nieruchomość przy ulicy [...].
To, ze ta nieruchomość weszła w skład nieruchomości, przy ulicy [...] nie uprawnia skarżącą do wglądu w całe akta tj. dotyczące nieruchomości przy ulicy [...], w celu przeszukiwania tych akt.
Brak zaufania do organu, który zgłasza skarżąca nie stanowi podstawy do udostepnienia jej, z tego tylko powodu, akt innej nieruchomości niż należąca do poprzedników prawnych skarżącej.
Skarżąca również w toczącym się postepowaniu o odszkodowanie w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami może zgłaszać wnioski dowodowe w postaci przeprowadzenia dowodu z dokumentów, które w jakikolwiek sposób dotyczą nieruchomości przy ulicy [...], z dowolnego okresu, które jej zdaniem są przydatne dla rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło