I SA/Wa 1691/17

Starszy Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. A.K. wnioskiem z dnia [...] października 2017 r., złożonym na urzędowym formularzu, uzupełnionym w dniu [...] listopada 2017 r., wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni jest w separacji z mężem i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródłem jej utrzymania jest wynagrodzenie z tytułu pracy w wysokości [...] miesięcznie. Skarżąca wskazała, że na konto wpływa jej kwota [...], bowiem z wynagrodzenia potrącana jest m.in. kwota [...] tytułem zajęcia sądowego. Dodatkowo zobowiązana jest ona do spłaty zaciągniętych pożyczek, których raty wynoszą odpowiednio [...] i [...] miesięcznie. Skarżąca wskazała, że jest osobą schorowaną oraz że nie posiada żadnego majątku, oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Nie posiada też papierów wartościowych i innych praw majątkowych, ani wierzytelności. Zaznaczyła ponadto, że poza koniecznością spłaty zaciągniętych kredytów i pożyczek, ponosi wydatki związane z utrzymaniem (gaz, światło, woda, ścieki, telefon, dojazdy do pracy – [...], żywność, ubranie – [...]) i leczeniem ([...]). W tej sytuacji nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest wyjątkowo ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z danych zawartych we wniosku wynika co prawda, że skarżąca jest osobą schorowaną i uzyskiwany dochód przeznacza na utrzymanie, leczenie i spłatę zaciągniętych pożyczek i kredytów. Zauważyć jednak trzeba, że wnioskodawczyni uzyskuje stały dochód miesięczny w wysokości [...]. Nie można zatem uznać, że jest ona osobą pozbawioną środków do życia, co uzasadniałoby ewentualne uwzględnienie złożonego wniosku. Sytuacji majątkowej wnioskodawczyni nie można utożsamiać z sytuacją osób nieosiągających jakiegokolwiek dochodu lub posiadających środki niewielkie, wystarczające jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Zdaniem referendarza sądowego z uzyskiwanego dochodu, nawet przy uwzględnieniu koniecznych wydatków związanych z utrzymaniem i leczeniem, skarżąca jest w stanie ponieść koszty sądowe w sprawie. Tym bardziej, że na obecnym etapie postępowania sprowadzają się one w istocie do wpisu od skargi w wysokości 200 zł, a dalsze ewentualne koszty sądowe, takie jak opłata za sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, wpis od skargi kasacyjnej, koszty ewentualnych zażaleń czy też opłat kancelaryjnych, każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł, zaś ich uiszczenie rozłożone będzie w czasie. Dodatkowo wskazać trzeba, że przesłanki uzasadniającej uwzględnienie wniosku nie stanowi okoliczność, że skarżąca zobowiązana jest do spłaty zaciągniętych kredytów i pożyczek. Prywatne zobowiązania finansowe nie mogą mieć bowiem pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Występując na drogę postępowania sądowego, skarżąca powinna liczyć się z koniecznością przeznaczenia środków finansowych na koszty postępowania w zainicjowanej przez siebie sprawie i traktować je na równi z innymi należnościami wynikającymi z zaciągniętych zobowiązań prywatnoprawnych. Strona nie może oczekiwać, że koszty sądowe zostaną przeniesione na ogół obywateli, tak aby mogła ona spłacać zaciągnięte zobowiązania prywatnoprawne. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.