I SA/Wa 1692/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędziowie WSA Iwona Owsińska-Gwiazda asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2008 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej 1. oddala skargę; 2. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. K. prowadzącego Kancelarię Adwokacką w W. przy ulicy [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych tytułem innych udokumentowanych wydatków strony. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa, po rozpatrzeniu odwołania E. B., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...] o odmowie potwierdzenia E. A. B. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości położonej w miejscowości P., obwód K. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. po rozpatrzeniu wniosku skarżącej z dnia 26 listopada 1978 r. odmówił jej prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości P. - ponieważ do 1 września 1939 r. nieruchomość ta nie znajdowała się na terytorium Państwa Polskiego, a sama skarżąca nie zamieszkiwała na terytorium Polski. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na mocy art. 27 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) postępowania w sprawach potwierdzenia prawa do rekompensaty wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzi się na podstawie jej przepisów. Zgodnie zaś z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP, jeżeli spełnia on łącznie następujące przesłanki: był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, obecnie posiada obywatelstwo polskie, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium RP oraz opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1 przedmiotowej ustawy. Tymczasem bezspornym jest fakt, że miejscowość S. w obwodzie C. nie znajdowała się w granicach Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 1 września 1939 r. Dlatego też nie było podstaw do potwierdzenia prawa do rekompensaty. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi E. B. do Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W jej uzasadnieniu skarżąca podniosła, że wniosek złożyła już w 1978 r. i podstawą do rozpatrzenia jej wniosku powinny być przepisy regulujące materię "mienia zabużańskiego" obowiązujące w dniu złożenia wniosku, a nie z dnia wydania decyzji. Podała, że dopełniła wszystkich ustawowych wymogów, a zwłoka w otrzymaniu rekompensaty za mienie pozostawione za granicą nie leży po ich stronie, lecz jest spowodowana opieszałością administracji. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie mogła być uwzględniona. Przepis art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) jest jednoznaczny w swojej treści i nie wymaga żadnej interpretacji - prawo do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej można zrealizować tylko wówczas, gdy właściciel pozostawionej nieruchomości był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je w okolicznościach, o których mowa w art. 1 tej ustawy. Ustawa ta dotyczy tylko i osób które posiadały nieruchomości na obszarze, który przed rozpoczęciem II wojny światowej należał do Rzeczypospolitej Polskiej. Inna interpretacja ustawy i objęcie zakresem tej ustawy wszystkich osób, które zostały repatriowane do Polski również z terytorium innych państw wypaczałby sens ustawy, która ma gwarantować odszkodowanie dla osób, które jako obywatele polscy utracili swój majątek. Skoro przedmiotowa nieruchomość - P. (obecnie C.) w dniu 1 września 1939 r. leżała poza granicami Państwa Polskiego ustalonego postanowieniami Traktatu pokoju między Polską i Ukrainą w Rydze dnia 18 marca 1921 r. (Dz. U. Nr 49, poz. 300), to skarżącej nie mogło być przyznane prawo do rekompensaty. Organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy obowiązującej w dniu wydania decyzji, ponieważ wbrew twierdzeniom skarżącej nie ma przepisu przejściowego przewidującego stosowanie przepisów ustawy obowiązującej w dniu złożenia wniosku. Na marginesie jedynie należy zauważyć, że żaden akt obowiązujący w Polsce po 1945 r. nie przewidywał w ramach regulacji dotyczących mienia zabużańskiego prawa do zaliczenia mienia (rekompensaty) za nieruchomości położone poza granicami II Rzeczypospolitej Polskiej. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku