I SA/Wa 1693/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Sędziowie sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.), sędzia WSA Elżbieta Lenart, Protokolant starszy specjalista Dorota Stromecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991r. Nr [...], stwierdzającej nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów, w jednostce ewidencyjnej [...], obrębie [...], jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej K.W Nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1991 r., nr [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), stwierdził nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów, w jednostce ewidencyjnej [...], obrębie [...], jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część decyzji.  Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. wystąpiła spółka [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...]. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991r. Następnie Prezydent [...] złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a także o zawieszenie postępowania. Ponadto do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wpłynął także wniosek [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] o zawieszenie postępowania. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Wskazano, że zgodnie z art. 98 § 1 k.p.a. - Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zawiesił postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] przedmiotowe postępowanie. Ponadto podkreślono, że zgodnie z art. 98 § 2 k.p.a., jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Mając powyższe na uwadze Minister wskazał, że strony otrzymały wskazane wyżej postanowienie, na co wskazują zwrotne potwierdzenia odbioru. Żadna ze stron w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania nie zwróciła się o podjęcie postępowania. W związku z tym, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991r., z uwagi na brak żądania prowadzenia postępowania, uznano za bezprzedmiotowe. Skargę na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosła spółka [...] sp. z o. o. z siedzibą w [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania t.j. 1. art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 98 § 2 i art. 97 § 1pkt 1 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne zastosowanie wskutek uznania, że umorzenie postępowania wskutek fikcji prawnej cofnięcia żądania określonego w art. 98 § 2 k.p.a. znajduje zastosowanie do sytuacji zawieszenia postępowania z uwagi na inne toczące się postępowanie, określone w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a co miało miejsce w niniejszej sprawie; 2. ewentualnie błędne zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 140 i art. 98 § 2 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania w całości a nie w zakresie wniosku Prezydenta [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy; 3. błąd w ustaleniach faktycznych, że zawieszenie postępowania nastąpiło na podstawie art. 98 § 1 k.p.a., do którego wyłącznie zastosowanie ma art. 98 § 2 k.p.a., a nie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., co wynika wprost z treści postanowienia o zawieszeniu postępowania z dnia [...]. 06. 2011r., tj. że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji jest zobligowany do zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., tym bardziej, że w treści postanowienia nie znajduje się pouczenie o skutkach z art. 98 § 2 k.p.a., co dodatkowo świadczy o braku możliwości umorzenia postępowania na tej podstawie i podstawie zawieszenia postępowania. Mając na uwadze powyższe skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji wywołanego wnioskiem Prezydenta Miasta Krakowa o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2009r. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego na rzecz skarżącego według przepisów prawem przewidzianych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016, poz. 1066 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – zwanej dalej p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to po stronie Sądu obowiązek zbadania, niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, czy zaskarżony akt odpowiada prawu i uwzględnienie skargi, skutkujące w przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowienia - ich uchyleniem, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, - albo skutkujące stwierdzeniem nieważności takiej decyzji lub postanowienia, jeśli zachodzą przyczyny przewidziane w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach Dokonując tak określonej kontroli w niniejszej sprawie Sąd uwzględnił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje jej uchyleniem. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia z dnia [...] czerwca 2011 r. przyczyną zawieszenia postępowania było wystąpienie zagadnień prejudycjalnych (postępowanie przed Sądem Okręgowym w [...] w przedmiocie wznowienia postępowania o uzgodnienie treści ksiąg wieczystych zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 21 września 2005 r. oraz postępowanie prowadzone przez Wojewodę [...] w przedmiocie stwierdzenia, czy nieruchomości objęte Iwh [...] podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Dlatego też Minister zastosował przesłankę obligatoryjnego zawieszenia postępowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Natomiast w zaskarżonej decyzji Ministra z dnia [...] kwietnia 2018r., nr [...], została przywołana podstawa fakultatywnego zawieszenia postępowania, tj. art. 98 § 1 k.p.a., która w przedmiotowej sprawie nie miała zastosowania. Orzekanie przez organ o zawieszeniu obligatoryjnym z przyczyn określonych w art. 97 k.p.a. jest rozstrzygnięciem dotyczącym innej sprawy (kwestii), ponieważ pomiędzy zawieszeniem fakultatywnym (art. 98 k.p.a.) a obligatoryjnym (art. 97 k.p.a.) nie zachodzi zasada tożsamości sprawy (rozumianej jako tożsamość podstawy normatywnej rozstrzygnięcia). Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W przypadku decyzji organu II instancji niezbędnym elementem uzasadnienia jest także ustosunkowanie się do zarzutów odwołującego. Tych standardów nie spełnia uzasadnienie zaskarżonej decyzji, a tym samym narusza ona art. 107 § 3 k.p.a., a także wskazaną w art. 8 k.p.a. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, nakazującą "ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa", co podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., III S.A. 729/84, ONSA 1984/2/117. Naruszenie ww. przepisów postępowania, a także art. 107 § 1 k.p.a. poprzez wskazanie błędnej podstawy rozstrzygnięcia Sąd uznał za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie tej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Stwierdzenie tego rodzaju wad decyzji uniemożliwia jej ocenę merytoryczną. Rzeczą organu odwoławczego po uprawomocnieniu się wyroku będzie wydanie decyzji odpowiadającej wymogom k.p.a. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.