I SA/Wa 1696/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędzia WSA Maria Tarnowska Protokolant referent stażysta Dorota Gaj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2011 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. W dniu [..] stycznia 2010 r. Wojewoda [..] wydał decyzję nr [..] odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego wydaniem przez Prezydenta Miasta G. zaświadczenia z dnia [...] grudnia 1999 r., nr [..] potwierdzającego uprawnienie R. K. i T. H. do realizacji roszczeń wynikających z art. 212 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 z późn. zm.). Powyższa decyzja została doręczona R. K. w dniu [..] stycznia 2010 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach administracyjnych). W dniu [..] lutego 2010 r. R. K., reprezentowana przez radcę prawnego P. S. wniosła odwołanie od decyzji Wojewody [..] z dnia [...] stycznia 2010 r. jednocześnie składając wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu powyższego wniosku radca prawny P. S. wskazał, iż został ustanowiony pełnomocnikiem R. K., a tym samym zapoznał się z aktami sprawy dopiero w dniu [..] lutego 2010 r. Jako przyczynę wskazał zły stan zdrowia wnioskodawczyni oraz niezawinioną niemożność jej działania. Postanowieniem z dnia [..] lipca 2010 r., nr [..] Minister Skarbu Państwa odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [..] stycznia 2010 r. Odwołując się do treści art. 58 k.p.a. organ stwierdził, że pełnomocnik nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Minister Skarbu Państwa wskazał, że radca prawny P. S. nie przedstawił żadnego dokumentu np. zwolnienia lub orzeczenia lekarskiego świadczącego o tak złym stanie zdrowia R. K., że uniemożliwiło to złożenie odwołania. Podkreślił, że dokumenty znajdujące się w aktach sprawy potwierdzają jedynie przewlekłe choroby na które od lat cierpi R. K. W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. K. wniosła o jego uchylenie w całości zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1 i 2 k.p.a. W ocenie skarżącej błędnym jest twierdzenie organu, że nie zostało uprawdopodobnione, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [..] stycznia 2010 r. nastąpiło bez winy skarżącej. Skarżąca przyznała jednocześnie, że pełnomocnik zapoznał się z niniejszą sprawą oraz otrzymał od niej pełnomocnictwo już po upływie terminu do złożenia odwołania. Jako przyczynę takiej sytuacji skarżąca wskazała zły stan jej zdrowia, który nie pozwalał na podjęcie jakichkolwiek czynności w sprawie. Do skargi R. K. załączyła dokumentację medyczną wskazującą, na przebyte przez nią choroby w szczególności, udar mózgu, omdlenie, oraz związane z tym następstwa w postaci konieczności stałego leczenia farmaceutycznego, a także pozostawania pod opieką lekarską. W opinii skarżącej treść wspomnianej dokumentacji lekarskiej oraz fakt, iż po powrocie do kondycji zdrowotnej ustanowiła ona profesjonalnego pełnomocnika celem złożenia odwołania potwierdza brak jej winy w uchybieniu terminu do złożenia środka odwoławczego od decyzji Wojewody [..] w z dnia [..] stycznia 2010 r. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jednocześnie wskazując, iż z załączonej od skargi dokumentacji medycznej nie wynika, że w okresie pomiędzy doręczeniem skarżącej decyzji Wojewody [...], a złożeniem odwołania od tej decyzji do Ministra Skarbu Państwa, stan zdrowia skarżącej tak się pogorszył, że uniemożliwił jej złożenie odwołania w ustawowym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, bądź też naruszenia przepisów postępowania, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też w inny sposób nie naruszyły przepisów postępowania, jeżeli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego postanowienia Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności. Stosownie do obowiązującej regulacji prawnej odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Przekroczenie tego terminu skutkuje stwierdzeniem uchybienia terminowi do złożenia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. Zgodnie z przepisami art. 58 k.p.a. organ obowiązany jest przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie trzy przesłanki, a mianowicie: 1. uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony; 2. zainteresowany złoży wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia przyczyny uchybienia terminu; 3. zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Badając legalność zaskarżonego postanowienia podnieść należy, że powszechnie przyjmuje się jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie SN z 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972/7-8/144). Przy tej ocenie należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. post. SN z 6 października 1998 r., sygn. II CKN 8/98, LEX nr 50679). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 r. (sygn. akt IV SA 1153/96, Lex 45637) brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Jak podkreśla się w orzecznictwie, braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu nie potwierdza jednak przewlekła choroba, bowiem nie wyklucza ona możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika czy sąsiada. Braku winy nie stanowi również nieznajomość prawa oraz wybranie innej drogi obrony interesu prawnego (v. wyrok NSA z 4 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 1234/97, wyrok NSA z 29 listopada 1997 r., sygn. akt III SA 101/96). Konieczność uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania oznacza, że skarżący powinien uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niego niezależna i istniała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zatem ogólne twierdzenie, że przyczyną uchybienia terminowi była choroba nie może być w świetle powyższego, wystarczającą argumentacją na wykazanie braku winy w uchybieniu terminu. Ponadto tak ogólnikowa argumentacja nie pozwala na ustalenie momentu ustania przyczyny uchybienia terminu, a jak wyżej podkreślono, kolejnym wymogiem w przywróceniu terminu do wniesienia odwołania jest złożenie wniosku (prośby) o przywrócenie terminu w terminie siedmiu dni – od dnia ustania przyczyny uchybienia. Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy Sąd uważa, że stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy wynika wprost, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącej w dniu 18 stycznia 2010 r., natomiast odwołanie od tej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało złożone przez pełnomocnika strony w dniu 3 lutego 2010 r. Zatem poza sporem pozostaje występowanie trzech z wyżej wymienionych przesłanek, tj. złożenie wniosku o przywrócenie terminu, w przewidzianym przez prawo terminie, jak również to, że wraz z nim skarżąca dopełniła czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin. Sporna pozostaje natomiast kwestia uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi. Jednak zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że skarżąca (oraz jej pełnomocnik) składając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia dowołania nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Z załączonej dokumentacji medycznej wynika jedynie, że skarżąca jest osobą starszą, przewlekle chorą, wymagającą systematycznej opieki lekarskiej. Nie są to zdaniem Sądu przeszkody uniemożliwiające przy dołożeniu należytej staranności przez skarżącą złożenie odwołania w ustawowym terminie, bowiem w tym czasie nie wystąpiło u skarżącej nagłe pogorszenie stanu zdrowia, czy pobyt w szpitalu. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminowi nastąpiło w skutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy podjęciu największego w danych warunkach wysiłku. Do takich okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się między innymi przerwę w komunikacji, chorobę wymagającą hospitalizacji, czy inną nagłą ciężką chorobę, która nie pozwoliła na dokonanie czynności procesowej. Istnienia takich obiektywnych przeszkód w terminowym złożeniu odwołania strona zaś nie wykazała. Zdaniem Sądu pomimo przewlekłej choroby skarżąca jest osobą sprawną intelektualnie mogącą w sposób właściwy zadbać o swoje interesy. Świadczy o tym szereg pism znajdujących się w aktach przedmiotowej sprawy osobiście pisanych przez skarżącą. Natomiast z zaświadczenia Prezydenta Miasta G. z dnia [..] grudnia 1999 r. dotyczącego potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie [..] wynika też, że skarżąca posiada znacznie od niej młodszą siostrę (T. H.), którą mogła poprosić o pomoc w przedmiotowej sprawie polegającą na złożeniu w terminie odwołania od decyzji z dnia [..] stycznia 2010 r. Wojewody [...]. W ocenie Sądu, w świetle zaprezentowanego powyżej stanowiska doktryny i orzecznictwa odnośnie przesłanek zasadności wniosku o przywrócenie terminu oraz mając na względzie uzasadnienie złożonego przez skarżącą wniosku, podzielić należy stanowisko organów orzekających w przedmiotowej sprawie odnoście braku podstaw do przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [..] stycznia 2010 r. odmawiającej umorzenia postępowania zakończonego wydaniem przez Prezydenta Miasta G. zaświadczenia z dnia [..] grudnia 1999 r. potwierdzającego uprawnienie skarżącej i T. H. do realizacji roszczeń z art. 212 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.