I SA/Wa 1696/10

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.K. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1696/10 oddalił skargę R.K. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W tej sytuacji w dniu 16 maja 2011 r. do Sądu wpłynęła skarga kasacyjna od powyższego wyroku sporządzona przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika skarżącej. W skardze kasacyjnej zawarty został jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródłem jej utrzymania jest świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł miesięcznie. Posiadany majątek to mieszkanie o powierzchni [...] m². W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że jest osobą w podeszłym wieku, bardzo schorowaną oraz że większą część uzyskiwanego dochodu przeznacza na leczenie oraz utrzymanie. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest wyjątkowo ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że R.K. nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika co prawda, że wnioskodawczyni jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną. Zauważyć jednak należy, że skarżąca uzyskuje stały stosunkowy wysoki dochód miesięczny – [...] zł. Nie można zatem uznać, że jest ona osobą ubogą, pozbawioną środków do życia, co uzasadniałoby ewentualne uwzględnienie złożonego wniosku. Wysokość uzyskiwanego dochodu pozwala na przyjęcie, że skarżąca jest w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego – ponieść koszty sądowe w sprawie. Zwłaszcza, że nie ma ona nikogo na swoim utrzymaniu i uzyskiwany dochód przeznacza wyłącznie na potrzeby własne. Sytuacji majątkowej wnioskodawczyni nie można utożsamiać z sytuacją osób pozbawionych zupełnie środków do życia lub posiadających środki niewielkie, wystarczające jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Zdaniem referendarza sądowego skarżąca jest w stanie z uzyskiwanego dochodu wygospodarować środki na poniesienie kosztów sądowych w sprawie, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się w zasadzie do wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.