I SA/Wa 1696/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-08-19
Skład orzekający: Sędzia WSA Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która uzyskuje stosunkowo wysoki dochód z emerytury, ale ponosi znaczne koszty leczenia, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli uzyskuje dochód, który pozwala jej na ich poniesienie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, nawet jeśli ponosi znaczne koszty leczenia. Ciężar dowodu w zakresie wykazania niemożności poniesienia kosztów spoczywa na wnioskodawcy, który musi przedstawić dowody potwierdzające jego sytuację materialną.Stan faktyczny
R. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na niewystarczające wykazanie sytuacji materialnej. Pełnomocnik skarżącej wniósł sprzeciw, argumentując, że wiek i stan zdrowia skarżącej uzasadniają zwolnienie z kosztów. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku o dowody dotyczące wydatków na leczenie i środki na koncie. Pełnomocnik podał szacunkowe koszty leczenia i załączył dokumenty, z których wynikało, że na koncie skarżącej było [...] zł.Rozstrzygnięcie
Postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. K. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 9 czerwca 2011 r. odmówiono R. K. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, iż skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca jest osobą schorowaną, w podeszłym wieku ([...] lata), prowadząca samodzielnie gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania skarżącej jest świadczenie emerytalne w łącznej kwocie [...] złotych. Posiadany majątek to mieszkanie o powierzchni [...] m2. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że jest osobą w podeszłym wieku, bardzo schorowaną oraz że większą cześć uzyskiwanego dochodu przeznacza na leczenie oraz utrzymanie.
Od powyższego postanowienia radca prawny P. S. pełnomocnik R. K., pismem z dnia 22 czerwca 2011 r. wniósł sprzeciw. W uzasadnieniu wskazał, że wprawdzie dochody jego mocodawczyni uzyskiwane z tytułu emerytury są znaczące, jednakże jej wiek oraz zły stan zdrowia uzasadniają przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych w całości. Pełnomocnik wskazał, że R. K. prawie całą swoją emeryturę wydaje na leki i leczenie, a pozostałą niewielką część na swoje utrzymanie.
Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 4 lipca 2011 r. wezwano pełnomocnika skarżącej radcę prawnego P. S. do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy przez nadesłanie dokumentów odzwierciedlających wysokość ponoszonych wydatków związanych z leczeniem, dokumentów odzwierciedlających wysokość ponoszonych wydatków związanych z wykupem lekarstw oraz dokumentów obrazujących stan zgromadzonych i dostępnych środków na rachunkach bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy.
W odpowiedzi na wezwanie pismem z dnia 20 lipca 2011 r. radca prawny P. S. pełnomocnik skarżącej poinformował, iż nie jest w stanie dokładnie określić kwot, jakie ponosi R. K. w związku z korzystaniem z opieki medycznej oraz zakupem lekarstw. Wskazał, że szacunkowo wydaje ona miesięcznie na leczenie [...] zł. Nadto pełnomocnik wskazał, że skarżąca zamierza wystąpić do powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności o zmianę stopnia niepełnosprawności w związku z przebytym [...]. Pełnomocnik podał, że w związku z leczeniem i rehabilitacją R. K. jest zmuszona do poniesienia dodatkowych kosztów leczenia i rehabilitacji. Do pisma pełnomocnik załączył karty informacyjne i wypisowe leczenia szpitalnego, wyniki badań oraz wydruki z rachunku bankowego, z których wynika, że na dzień 9 lipca 2011 r. kwota dostępnych środków na koncie R. K. wynosiła [...] zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Ponadto, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.).
W orzecznictwie podkreśla się, iż przyznanie prawa pomocy stanowi instytucję wyjątkową. Zasadą jest bowiem ponoszenie przez strony kosztów postępowania sądowoadministracyjnego (art. 199 P.p.s.a.). Ewentualne przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uzależnione jest natomiast od sytuacji majątkowej, możliwości płatniczych wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że R. K. nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika co prawda, że wnioskodawczyni jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną. Zauważyć jednak należy, że skarżąca uzyskuje stały stosunkowy wysoki dochód miesięczny – [...] zł. Nie można zatem uznać, że jest ona osobą ubogą, pozbawioną środków do życia, co uzasadniałoby ewentualne uwzględnienie złożonego wniosku. Wysokość uzyskiwanego dochodu pozwala na przyjęcie, że skarżąca jest w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego – ponieść koszty sądowe w sprawie. Zwłaszcza, że nie ma ona nikogo na swoim utrzymaniu i uzyskiwany dochód przeznacza wyłącznie na potrzeby własne.
Sytuacji majątkowej wnioskodawczyni nie można utożsamiać z sytuacją osób pozbawionych zupełnie środków do życia lub posiadających środki niewielkie, wystarczające jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Zdaniem Sądu skarżąca jest w stanie z uzyskiwanego dochodu wygospodarować środki na poniesienie kosztów sądowych w sprawie, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się w zasadzie do wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł.
Podkreślenia wymaga, że skarżąca powołując się na wysokie koszty związane ze swoim leczeniem, nie przedstawiła jednocześnie rachunków na ich potwierdzenie, natomiast załączone karty informacyjne i wypisowe leczenia szpitalnego w ocenie Sądu nie mogą stanowić wystarczającego dowodu na potwierdzenie, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (na obecnym etapie postępowania wynoszących 100 zł.), bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia wymaga, że R. K. na dzień 9 lipca 2011 r. posiadała dostępne środki finansowe na swoim koncie w kwocie [...] zł., co niewątpliwie wskazuje, że jest ona w pełni w stanie uiścić wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł Analizując przedmiotowy stan faktyczny, stwierdzić należy, że sytuacja majątkowa skarżącej nie daje podstaw do przyjęcia, iż nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło