I SA/Wa 1697/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-09-09

Skład orzekający: Aneta Żak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała, że ponoszenie kosztów postępowania skutkowałoby uszczerbkiem w utrzymaniu koniecznym dla niej i rodziny, a jedynie powołała się na nieznajomość prawa i nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała, że ponoszenie kosztów postępowania skutkowałoby uszczerbkiem w utrzymaniu koniecznym dla niej i rodziny, a jedynie powołała się na nieznajomość prawa. Brak wykazania przesłanek materialnych do przyznania prawa pomocy, pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku, skutkuje odmową jego uwzględnienia.
Stan faktyczny
Skarżący P. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie o wypłatę odszkodowania. Wnioskodawca podał, że jest osobą bezrobotną, pozostającą na utrzymaniu rodziny, która osiąga dochody z pracy. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej i wydatków, jednak wezwanie pozostało bez odpowiedzi.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 9 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. B., P. B. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W związku z wniesieniem skargi na postanowienie Wojewody [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o wypłatę odszkodowania skarżący P. B. wystąpił z wnioskiem o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. We wniosku skarżący podał, że jest osobą bezrobotną, a ponadto, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i synem, osiągającymi dochody z tytułu umowy o pracę na czas nieokreślony w łącznej wysokości [...] zł. Skarżący posiada mieszkanie o pow. [...] m2, jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej ([...] ha), nie posiada oszczędności. Wystąpienie z wnioskiem o ustanowienie adwokata wnioskodawca uzasadnił brakiem znajomości prawa. Na mocy zarządzenia z 12 sierpnia 2013 r. skarżący został wezwany do udzielenia dodatkowych informacji odnoszących się do swojej sytuacji majątkowej, pod rygorem odmowy uwzględnienia wniosku w związku z niewykazaniem przesłanek do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, m.in. poprzez nadesłanie aktualnych dokumentów ujawniających wysokość dochodów uzyskiwanych przez jego domowników, przedłożenie wyciągów z rachunków bankowych i lokat oraz odpisów zeznań podatkowych, a także złożenie wyjaśnień w sprawie wysokości stałych, miesięcznych wydatków związanych z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych jego rodziny. Wezwanie sądowe w tym przedmiocie, które skarżący otrzymał w dniu 6 sierpnia 2013 r. (k. 27), pozostało jednakże bez odpowiedzi. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od ustanowionej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów tego postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści rozpoznawanego wniosku o prawo pomocy wynika, że wystąpienie o przyznanie pełnomocnika z urzędu wnioskodawca połączył bezpośrednio z nieznajomością prawa, nie zaś ze swoją kondycją ekonomiczną, co już prima facie wskazywałoby na brak potrzeby uwzględnienia wniosku w sytuacji, gdy sytuacja finansowa wnioskodawcy jest przez niego samego subiektywnie postrzegana jako umożliwiająca mu pozyskanie we własnym zakresie środków na zatrudnienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego z wyboru. Należy zauważyć jednakże, że z oświadczeń strony wynika, że jest on osobą bezrobotną, pozostającą na utrzymaniu swoich domowników, która środki niezbędne do pokrycia kosztów działania pełnomocnika z wyboru musiałby wygospodarować z dochodów żony lub/i syna. Zważywszy zaś, iż zadeklarowana we wniosku wysokość dochodu uzyskiwanego w prowadzonym przez skarżącego gospodarstwie domowym (dochód na osobę wynosi ok. 1200 zł) uprawniałaby uwzględnienie wniosku, gdyby zostało przez stronę wykazane, że dochód ten w całości bilansuje się z wydatkami ponoszonymi na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych trzyosobowej rodziny skarżącego, umożliwiono wnioskodawcy, w trybie art. 255 p.p.s.a., przedstawienie dokumentów źródłowych oraz złożenie oświadczeń dotyczących wydatków koniecznych, które wskazywałby na potrzebę podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie tego wniosku zgodnie z zawartym w nim żądaniem. Nieskorzystanie przez wnioskodawcę z możliwości przedstawienia dokumentów oraz złożenia dodatkowych oświadczeń, do których odnosiło się skierowane do niego wezwanie sądowe z 13 sierpnia 2013 r. rodzi skutek w postaci odmowy uwzględnienia złożonego wniosku o prawo pomocy, jako zweryfikowanego negatywnie w trybie art. 255 p.p.s.a. Mając zatem na uwadze, iż w świetle art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. nieznajomość prawa nie stanowi przesłanki przyznania prawa pomocy, zaś ewentualna potrzeba uwzględnienia wniosku wynikająca z faktu utrzymywania się trzyosobowej rodziny skarżącego z dochodów w wysokości [...] zł nie została w toku postępowania, z przyczyn leżących po stronie wnioskodawcy, potwierdzona, należało stwierdzić, iż skarżący nie wykazał, że partycypowanie w kosztach postępowania poprzez samodzielne pokrycie wydatków profesjonalnego pełnomocnika procesowego skutkować będzie uszczerbkiem w utrzymaniu koniecznym. W tych warunkach, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło