I SA/Wa 1698/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-12-23
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Posiadanie przez wnioskodawcę i jego żonę stałych dochodów z emerytur, nieruchomości oraz możliwości uzyskania pożyczki lub kredytu, wskazuje na brak takiej niemożności.Stan faktyczny
Z. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego odmawiającą przyznania odszkodowania za nieruchomość. Wnioskodawca podał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, ponosi wysokie koszty leczenia i utrzymania mieszkania, a jego dochody są niskie. Sąd ocenił, że przedstawiony stan faktyczny nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość [...] postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Wnioskiem z dnia 5 grudnia 2008 r. Z. S. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze swojej skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość warszawską.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. W 1992 r. Komisja lekarska wydała orzeczenie o jego zaawansowanej niesprawności fizycznej i trwałej niezdolności do pracy. Żona skarżącego jest chora na [...]. Na lekarstwa skarżący wydaje średnio ok. [...] złotych. Niskie dochody małżonków oraz stałe koszty leczenia i utrzymania mieszkania (czynsz [...] złotych) powodują, że nie stać ich na poniesienie dodatkowych wydatków. Skarżący posiada mieszkanie o pow. [...] m2 oraz działkę o pow. [...] m2 wraz z budynkiem [...] m2. Łączny miesięczny dochód rodziny wynosi [...] złotych. Skarżący nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.
Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje.
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie Z. S. wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, a więc w zakresie całkowitym w rozumieniu art. 245 § 2 powołanej ustawy. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek.
W badanej sprawie Z. S. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez ryzyka wystąpienia uszczerbku utrzymania siebie oraz żony - co uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przeciwnie w przedstawionym stanie faktycznym dotyczącym sytuacji materialnej jego dwuosobowego gospodarstwa domowego nie można stwierdzić, by poniesienie kosztów ustanowienia adwokata jak również uiszczenie wpisu od skargi (wynoszącego obecnie 200 złotych) oraz ewentualnych opłat kancelaryjnych, leżało poza zakresem jego możliwości finansowych. Skarżący wraz z żoną posiadają stałe i regularne źródło dochodów w postaci emerytur w łącznej kwocie [...] złotych miesięcznie. Na mieszkanie wydają kwotę [...] złotych miesięcznie, a na lekarstwa ok. [...] złotych. Skarżący prócz mieszkania posiada także zabudowaną działkę. Posiadając ww. nieruchomości ma on możliwość pozyskania dodatkowych środków niezbędnych dla prowadzenia procesu poprzez uzyskanie pożyczki, bądź kredytu.
Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy przewidziana ww. przepisami stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych swoich kosztów utrzymania. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Przy czym to skarżący musi wykazać brak możliwości zabezpieczenia środków niezbędnych do prowadzenia procesu przez własne oszczędności. Takiego barku możliwości strona nie wykazała, ograniczając się jedynie do ogólnego wskazania na ponoszone wydatki.
W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło