I SA/Wa 1698/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-17
Skład orzekający: Przemysław Żmich, Emilia Lewandowska, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja wywłaszczeniowa wydana w 1976 r. może zostać stwierdzona za nieważną z powodu wydania jej wobec osoby niebędącej właścicielem nieruchomości w dniu jej wydania?Ratio decidendi
Decyzja wywłaszczeniowa wydana wobec osoby, która w dniu jej wydania nie była właścicielem nieruchomości, obciążona jest wadą nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 Kpa. Organ nadzoru błędnie uznał, że decyzja nie jest obciążona wadą, pomijając fakt, że właścicielem nieruchomości była inna osoba, a decyzja skierowana została do nieuprawnionych podmiotów. W związku z tym decyzja organu pierwszej instancji oraz decyzja organu odwoławczego zostały uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia z uwzględnieniem tej wady.Stan faktyczny
W 1976 r. Naczelnik Miasta Z. wydał decyzję o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w Z. W 2009 r. M. R. i A. R. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności, decyzję tę utrzymał Minister Infrastruktury. Skarżący zarzucili m.in. naruszenie przepisów dotyczących prowadzenia rokowań, przeprowadzenia rozprawy oraz skierowania decyzji do osoby zmarłej. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Ministra.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury oraz decyzję Wojewody, stwierdził, że decyzja Naczelnika Miasta Z. z 1976 r. jest obciążona wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 Kpa, oraz orzekł o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2012 r. sprawy ze skargi A. R. i M. R. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz A. R. i M. R. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego oraz kwoty po 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych na rzecz każdego z nich tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania M. R. i A. R., decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta Z. z dnia [...] maja 1976 r., nr [...], o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w Z., oznaczonej jako parcele nr [...] i [...], zapisanej w [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Decyzją z dnia [...] maja 1976 r., nr [...], Naczelnik Miasta Z. orzekł o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w Z., oznaczonej jako parcele nr [...] i [...], zapisanej w [...].
Pismem z dnia 13 marca 2009 r. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji wystąpili M. R. i A. R.
Decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta Z. z dnia [...] maja 1976 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ nadzorczy wskazał, że z akt sprawy nie wynika aby badane orzeczenie było dotknięte jedną z wad wymienionych wart. 156 § 1 K.p.a., gdyż zachowane zostały materialno-prawne przesłanki dopuszczalności wywłaszczenia.
W dniu 8 listopada 2010 r. do Ministerstwa Infrastruktury wpłynęło odwołanie M. R. i A. R. Skarżący podnieśli, iż w sprawie rażąco naruszono przepis art. 6 i 19 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. poprzez nie przeprowadzenie rokowań oraz rozprawy wywłaszczeniowej. Nadto skarżący zarzucili naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 Kpa w zw. z art. 28 Kpa, gdyż decyzja wywłaszczeniowa została skierowana do osoby zmarłej.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r., nr[...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.), zatem w aspekcie zgodności z tymi przepisami oraz stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie orzekania należy ocenić zaskarżoną decyzję.
Minister wskazał, że na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., wywłaszczenie było dopuszczalne, jeżeli wywłaszczana nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych. Jak wynika z decyzji Naczelnika Miasta Z. z dnia [...] maja 1976 r., nr [...] celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości była budowa przedszkola. Niezbędność wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości na wskazany cel została potwierdzona decyzją o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z dnia [...] września 1975 r., nr [...] wydaną przez Wydział Gospodarki Terenowej Urzędu Miejskiego w Z.
Organ odwoławczy zauważył, że w czasie kiedy dokonywano wywłaszczenia obowiązywał dekret z dnia 1 października 1947 r. o planowej gospodarce narodowej (Dz. U. Nr 64, poz. 373). Zgodnie z tym dekretem każde zadanie gospodarcze mogło być realizowane wyłącznie w ramach ustalonego ww. dekretem planu gospodarczego na dany rok lub dłuższy okres. Nabycie zatem nieruchomości niezbędnej dla realizacji zadania gospodarczego następowało dla potrzeb wykonywanego w ramach planu gospodarczego zadania, dla realizacji którego następowało wywłaszczenie. Zdaniem Ministra, prawidłowo wskazał Wojewoda [...], że budowa przedszkola, jako jedna z podstawowych potrzeb społeczeństwa, stanowiła również cel użyteczności publicznej. Tak określony cel mieści się w katalogu przesłanek wymienionych w art. 3 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy.
Minister podał, że na podstawie art. 6 ust. 1 i 4 tej ustawy ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany był przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego wystąpić do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości, jednakże mógł od tego odstąpić, jeżeli prowadzenie rokowań z właścicielem natrafiłoby na przeszkody trudne do pokonania, w szczególności jeżeli osoba właściciela lub miejsce jego pobytu były nieznane. Jak wynika z akt archiwalnych wnioskodawca wywłaszczenia, pismami z dnia 10 września 1975 r. wystąpił z taką ofertą do właściciela nieruchomości zgodnie z treścią księgi wieczystej (wyciąg z księgi wieczystej z dnia 6 września 1975 r.), jednakże na ofertę nie otrzymano odpowiedzi. W ocenie organu odwoławczego, przeprowadzenie rokowań odnośnie umownego nabycia przedmiotowego gruntu napotkało na trudne do pokonania przeszkody, gdyż właściciel nieruchomości W. P. zmarł jeszcze przed otrzymaniem oferty, a wnioskodawcy Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w Z. nieznany był krąg jego spadkobierców, w związku z tym, iż postępowanie spadkowe zakończyło się wydaniem postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku dopiero w dniu [...] marca 1993 r.
Minister stwierdził, że kwestia ewentualnego pominięcia spadkobierców w przedmiotowym postępowaniu, mogłaby być rozważna jako przesłanka wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, nie zaś jako przesłanka stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
Zdaniem organu odwoławczego, w świetle powyższego nie można przyjąć, iż w sprawie doszło do rażącego naruszenia przepisu art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Minister uznał, że wniosek Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w Z. z dnia [...] września 1975 r., nr [...] o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego dotyczący przedmiotowej nieruchomości, był uzasadniony. Z akt sprawy wynika też, że wniosek ten spełniał wszystkie warunki określone w przepisach art. 16 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy na właściwym organie spoczywał obowiązek zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania. Zawiadomieniem z dnia 4 października 1975 r., nr [...] Naczelnik Miasta Z. poinformował strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do przedmiotowej nieruchomości i terminie rozprawy. Wskazano w nim również podmiot zgłaszający wniosek o wywłaszczenie. Na podstawie art. 19 ustawy, po upływie terminu do przeglądania akt przez zainteresowanych właściwy organ wyznaczał rozprawę.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 19 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Minister wskazał, że co prawda w aktach archiwalnych przedmiotowej sprawy nie zachował się protokół z rozprawy wywłaszczeniowej, ale fakt jej przeprowadzenia wynika z uzasadnienia kwestionowanej decyzji Naczelnika Miasta Z. nr[...]. Nadto zawiadomienie z dnia 4 października 1975 r. wskazuje termin przeprowadzenia rozprawy na dzień 28 października 1975 r. i w aktach archiwalnych niniejszej sprawy brak jest dowodów, aby taka rozprawa nie została przeprowadzona.
W ocenie organu odwoławczego, nie można też zgodzić się z zarzutami skarżących, że decyzja Naczelnika Miasta Z. z dnia [...] maja 1976 r., nr [...] została skierowana do osoby zmarłej – W. P., gdyż została skierowana wyłącznie do jego spadkobierców. Decyzja Naczelnika Miasta Z. z dnia [...] maja 1976 r., zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy posiada elementy wymagane tym przepisem, tj. zawiera ustalenie przedmiotu wywłaszczenia, wskazuje na czyj wniosek nastąpiło wywłaszczenie, uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o środkach odwoławczych. Natomiast zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy właściwy organ mógł odroczyć ustalenie odszkodowania na czas do trzech miesięcy od dnia wydania decyzji o wywłaszczeniu i wydać odrębną decyzję o odszkodowaniu.
Minister stanął na stanowisku, że w niniejszej sprawie nie można stwierdzić naruszenia przesłanek ustawowych wymogów wywłaszczenia. W związku z powyższym uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta Z. z dnia [...] maja 1976 r., nr[...].
Od decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] M. R. i A. R. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucili zaskarżonej decyzji:
1) naruszenie prawa procesowego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez jego niezastosowanie i błędne uznanie, iż w niniejszej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa pomimo, iż: a) przeprowadzono postępowanie wywłaszczeniowe z udziałem osoby nieżyjącej i wobec niej skierowano decyzję, b) nie przeprowadzono ze stroną, do której skierowano decyzję, ani z jej następcami prawnymi - których dane były organowi znane - rokowań, czym naruszono art. 6 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, z dnia 12 marca 1958 r., c) Naczelnik Miasta Z. nie przeprowadził obowiązkowej rozprawy w postępowaniu poprzedzającym wydanie przedmiotowej decyzji czym naruszono przepis art. 19 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, d) Naczelnik Miasta Z. wydał decyzję, która nigdy me mogła być skutecznie doręczona stronie, do której została skierowana, bowiem osoba ta już w dacie wydania decyzji nie żyła, czym naruszono przepis art. 29 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości;
2) naruszenie przepisu art. 6 ust 4. ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości poprzez: a) błędną jego wykładnię, wyrażającą się w uznaniu, iż w niniejszej sprawie zachodziły trudne do pokonania przeszkody zwalniające organ od obowiązku przeprowadzenia rokowań z właścicielem, wyrażające się w braku możliwości doręczenia właścicielowi oferty sprzedaży, z uwagi na jego śmierć, pomimo, iż organ posiadał wiedzę, co do danych osób będących następcami prawnymi właściciela nieruchomości wymieniając ich w końcowej decyzji wywłaszczeniowej, b) błędną jego wykładnię wyrażającą się w stwierdzeniu, iż organ nie miał obowiązku kierować do spadkobierców propozycji rokowań bowiem nie przeprowadzili oni postępowania spadkowego, przy jednoczesnym stwierdzeniu, że bez przeprowadzenia tego postępowania mogą oni być stronami decyzji;
3) naruszenie art. 64 pkt 2 i 3 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483) w zw. z art. 1 Protokołu nr 1 z dnia 20 marca 1952 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175) do Konwencji z dnia [...] listopada 1950 r. o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284) poprzez uznanie przez organ pierwszej instancji za zgodną z prawem decyzję wywłaszczeniową z dnia [...] maja 1976 r., w sytuacji gdy na mocy tego aktu administracyjnego pozbawiono spadkobierców W. P. prawa własności nieruchomości bez zachowania procedur przewidzianych ustawą o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości i jednocześnie odmówiono im realizacji prawa do odszkodowania.
W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, oraz decyzji ją poprzedzającej, względnie, o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta Z. z dnia [...] maja 1976 r., nr [...] oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona, choć z innych przyczyn, niż w niej podniesione.
Sąd nie podziela stanowiska Ministra Infrastruktury, że decyzja Naczelnika Miasta Z. z dnia [...] maja 1976 r., nr[...], o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w Z., oznaczonej jako parcele nr [...] i [...], zapisanej w [...] nie jest obciążona żadną z wad nieważności wskazanych w art. 156 § 1 Kpa.
Sąd zwraca uwagę, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji wywłaszczeniowej (a taki jest miarodajny dla oceny legalności decyzji) właścicielem wywłaszczanych działek gruntu nr [...] i nr [...] była M. P., wdowa po W. P. (w niektórych dokumentach wymieniona jako M.). Z akt sprawy wynika, że M. P. nabyła z mocy prawa z dniem 4 listopada 1971 r. własność przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 1 i 5 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 ze zm.). Zdarzenie to potwierdza uwierzytelniony odpis prawomocnego aktu własności ziemi z dnia [...] czerwca 1976 r., nr[...], który był podstawą do ujawnienia nowego stanu własności w księdze wieczystej (art. 15 tej ustawy). Nabycie przedmiotowej nieruchomości z mocy samego prawa dokonane przed wywłaszczeniem było skuteczne, ponieważ nabycie prawa własności nie jest uwarunkowane wpisem w księdze wieczystej. Wpis ten, mimo że był obowiązkowy (art. 29 § 1 dekretu z dnia 11 października 1946 r.- Prawo o księgach wieczystych – Dz. U. Nr 57, poz. 320 ze zm.), to miał charakter deklaratoryjny.
Konsekwencją takiego stanu rzeczy było to, że w kwestionowanej decyzji Naczelnik Miasta Z. orzekał o odjęciu prawa własności od osób nie będących stronami w sprawie. Z treści decyzji wywłaszczeniowej wynika, że organ orzekł o wywłaszczeniu spadkobierców po W. P. zmarłym w 1940 r. (postanowienie spadkowe z dnia [...] marca 1993 r.), tj. M. P., M. R., A. R., Z. R., M. F., A. P. Do tych osób – jak wynika z treści decyzji – organ skierował decyzję wywłaszczeniową. Uszło zatem uwadze organu nadzoru, że kwestionowana decyzja obciążona jest wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 Kpa (podobnie patrz: wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 861/09, opubl. CBOSA). Trzeba bowiem mieć na uwadze, że w dacie wywłaszczenia ([...] maja 1976 r.) M. R., A. R., Z. R, M. F. i A. P. nie przysługiwało prawo własności do działek nr [...] i [...].
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd uważa, że nie można organowi wywłaszczeniowemu postawić zarzutu wydania decyzji wywłaszczeniowej z rażącym naruszeniem prawa – tj. art. 6, art. 19 i art. 29 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach trybie wywłaszczania nieruchomości – zwanej dalej ustawą. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie mógł mieć zastosowanie przepis art. 6 ust. 4 ustawy. Co prawda M. P. z mocy samego prawa była właścicielem wywłaszczanych nieruchomości już od [...] listopada 1971 r. (akt własności ziemi nr [...]), jednakże potwierdzenie tego zdarzenia w formie decyzji nastąpiło po wydaniu decyzji wywłaszczeniowej. Trzeba wskazać, że na gruncie art. 6 ustawy ubiegający się o wywłaszczenie Dyrekcja Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w Z. nie mógł prowadzić rokowań z posiadaczem nieruchomości, ale wyłącznie z jego właścicielem. Skoro zatem M. P. na etapie poprzedzającym wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego ex lege nabyła własność działek nr [...] i [...], lecz nie mogła wylegitymować się ostatecznym aktem własności ziemi, to można uznać, że prowadzenie rokowań napotkało na trudne do przezwyciężenia przeszkody, ponieważ osoba rzeczywistego właściciela wywłaszczanego gruntu nie była ubiegającemu się o wywłaszczenie znana.
Nie można też zgodzić się ze skarżącymi, że w niniejszej sprawie nie odbyła się rozprawa. Faktem jest, że brak jest protokołu rozprawy, jednakże pośrednie dowody wskazują, że rozprawa ta miała miejsce w dniu 28 października 1975 r. o godz. 10.00 w Urzędzie Miejskim w Z.. O wyznaczeniu i przeprowadzeniu rozprawy świadczy treść zawiadomienia z dnia 4 października 1975 r. o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego i rozprawie wywłaszczeniowo – odszkodowawczej oraz treść uzasadnienia decyzji wywłaszczeniowej. Skarżący nie przedstawili żadnego dowodu na to, że taka rozprawa nie odbyła się.
Sąd nie podziela stanowiska skarżących, że w niniejszej sprawie wystąpiła podstawa do stwierdzenia nieważności wynikająca z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, z tego powodu, że prowadzono postępowanie z udziałem nieżyjącego W. P. i do tej osoby skierowano decyzję wywłaszczeniową. Faktem jest, że organ prowadził postępowanie wywłaszczeniowe w stosunku do W. P., co potwierdza treść zawiadomienia z dnia 4 października 1975 r. o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego i rozprawie wywłaszczeniowo – odszkodowawczej. Wadliwość ta dotyczy jednak wadliwego prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego, co nie mieści się w podstawach nieważności, o których mowa w art. 156 § 1 Kpa. Przesłanka nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa musi tkwić w samej decyzji administracyjnej, ponieważ przepis ten wyraźnie wskazuje, że organ stwierdza nieważność decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Analiza treści decyzji wywłaszczeniowej pozwala wysnuć wniosek, że na etapie wydawania decyzji organ wywłaszczeniowy posiadał już wiedzę o śmierci W. P., jednakże nie można zgodzić się ze skarżącymi, że organ orzekał o prawach W. P. i skierował do nieżyjącego decyzję wywłaszczeniową. Z pkt 1 osnowy decyzji oraz rozdzielnika egzemplarzy tej decyzji (pkt 6 rozdzielnika) wynika, że organ wymienił informacyjnie W. P. wskazując "nie żyje", a podmiotami którym odejmuje własność gruntu uczynił jego spadkobierców: M. P., M. R., A. R., Z. R., M. F., A. P. i do tych osób skierował decyzję. Sformułowanie pkt 6 rozdzielnika egzemplarzy pozwala stwierdzić, że adresatami decyzji wywłaszczeniowej byli spadkobiercy po W. P., ponieważ przy danych osobowych tych osób wymieniono adresy, gdzie miały być doręczone odpisy tej decyzji. Nie można podzielić stanowiska skarżących, że organ, naruszył przepis art. 29 ustawy w ten sposób, że skierował (doręczył) decyzję W. P., w sytuacji, gdy Naczelnik Miasta Z. wiedział, że osoba ta nie żyje. Skarżący nie dostrzegają, że w ppkt a) pkt 6 rozdzielnika egzemplarzy decyzji wywłaszczeniowej organ wskazał informacyjnie W. P., jednakże nie wskazał adresu na jaki ma być doręczona decyzja wywłaszczeniowa.
Za niezasadne Sąd uznał zarzuty wskazane w pkt IV skargi. Sąd zwraca uwagę, że Minister Infrastruktury w postępowaniu nadzorczym nie stosował wskazywanych w tym punkcie przepisów. Charakter postępowania nadzorczego sprowadzał się bowiem do oceny legalności kwestionowanej decyzji, według stanu faktycznego i prawnego, obowiązującego w dacie jej wydania. Przedmiotem oceny zgodności z prawem prowadzonej w postępowaniu nieważnościowym jest decyzja administracyjna, a zatem w tym postępowaniu nie ocenia się wad postępowania (do tego celu służy inne postępowanie nadzwyczajne – postępowanie o wznowienie postępowania, art. 145 Kpa i nast.). W postępowaniu wywołanym wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej organ bada – jeżeli chodzi o ocenę legalności z punktu widzenia art. 156 § 1 pkt 2 Kpa - przede wszystkim zachowanie materialnych przesłanek dopuszczalności wywłaszczenia oraz prawidłowość podstawy prawnej na jakiej organ oparł decyzję wywłaszczeniową.
Wobec tego Sąd uznał, że Minister infrastruktury w obu wydanych decyzjach błędnie uznał, że decyzja Naczelnika Miasta Z. z dnia [...] maja 1976 r., nr [...] nie jest obciążona żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 Kpa. Organ pomijając okoliczności prawne świadczące o wydaniu decyzji wywłaszczeniowej z wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 Kpa, działał z naruszeniem przepisu prawa materialnego, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej weźmie pod uwagę, że decyzja Naczelnika Miasta Z. z dnia [...] maja 1976 r., nr [...] obarczona jest wadą z art. 156 § 1 pkt 4 Kpa. Organ nadzoru uwzględni w sprawie o stwierdzenie nieważności treść przepisu art. 156 § 2 Kpa, a następnie wyda stosowne rozstrzygnięcie.
Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie należnych skarżącym kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło