I SA/Wa 17/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-03-30
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zasiłku rodzinnego, w której sąd oddalił skargę na decyzję odmawiającą świadczeń, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata osobie fizycznej o niskich dochodach?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, będącej osobą fizyczną o niskich dochodach, przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ponieważ jej sytuacja materialna uniemożliwia jej samodzielne poniesienie kosztów profesjonalnej reprezentacji bez uszczerbku dla utrzymania rodziny. Zwolnienie od kosztów sądowych następuje z mocy ustawy w sprawach z zakresu pomocy społecznej.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni M. T. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w związku z oddaleniem przez WSA skargi na decyzję odmawiającą świadczeń rodzinnych. Wnioskodawczyni wskazała na niskie dochody rodziny (sześć osób) oraz posiadanie mieszkania i samochodu. Sąd rozpoznał wniosek, oceniając sytuację materialną wnioskodawczyni.Rozstrzygnięcie
Przyznano M. T. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego postanawia przyznać M. T. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 17/11 oddalił skargę M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] listopada 2010 r., nr [...], którą organ utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] czerwca 2010 r., nr [...] o odmowie świadczeń rodzinnych na rzecz dzieci P. T., T. T., A. T., M. T. z powodu przekroczenia kryterium dochodowego.
W następstwie powyższego wnioskodawczyni skierowała do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu M. T. wyjaśniła, że domaga się przyznania adwokata w związku z niskimi dochodami i niechęcią wysłuchania jej i jej męża przez organy rozpatrujące sprawę zasiłku rodzinnego oraz w związku z twierdzeniem przez WSA, że dochód został utracony czasowo. Wnioskodawczyni ujawniła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem oraz czwórką dzieci. Wskazała, że posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni [...] m2, oraz samochód [...] M. T. ujawniła również, że źródłem dochodu jej rodziny jest wynagrodzenie uzyskiwane z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł (żona) oraz zasiłek w wysokości [...] zł (mąż).
Rozpoznając wniosek na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do treści art. 245 § 1 – 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (o co wnioskuje M. T.) obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Dokonując oceny sytuacji majątkowej wnioskodawczyni w świetle przedstawionych przez nią okoliczności stwierdzić należało, że istnieją podstawy do częściowego uwzględnienia jej wniosku to znaczy do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Skoro źródłem dochodu sześcioosobowej rodziny jest kwota około [...] zł (wnioskodawcy nie wykazali żadnych oszczędności jak również nie wykazali, że pozostają w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym) oznacza to, że na osobę jest to kwota [...] zł. W ocenie referendarza sądowego taki dochód na osobę – przy uwzględnieniu kosztów związanych z codziennym utrzymaniem i wyżywieniem przemawia za uwzględnieniem wniosku. W sposób oczywisty z takich dochodów rodzina nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego ponieść pełnych kosztów postępowania w tym przypadku kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Jednocześnie wskazać należy, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia M. T. od kosztów sądowych, bowiem wnioskodawczyni zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło