I SA/Wa 17/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-03-21

Skład orzekający: Dariusz Chaciński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czynność polegająca na udostępnieniu akt administracyjnych Burmistrzowi Dzielnicy przez Ośrodek Pomocy Społecznej, w ramach kompetencji nadzorczo-kontrolnych, podlega kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.?
Ratio decidendi
Czynność polegająca na udostępnieniu akt administracyjnych Burmistrzowi Dzielnicy przez Ośrodek Pomocy Społecznej, w ramach jego kompetencji nadzorczo-kontrolnych, nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Tego typu sprawy nie mieszczą się w katalogu czynności podlegających kontroli sądowoadministracyjnej określonym w art. 3 § 2 P.p.s.a., a ponadto są wyłączone z tej kognicji na podstawie art. 5 pkt 1 P.p.s.a. jako wynikające z nadrzędności i podległości organizacyjnej między organami administracji publicznej.
Stan faktyczny
W. M. wniósł skargę na czynność Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] w W. polegającą na przekazaniu Burmistrzowi Dzielnicy akt administracyjnych jego sprawy. Skarżący zarzucił, że Ośrodek wypożyczył akta bez jego zgody i wiedzy. Organ wniósł o odrzucenie skargi, twierdząc, że działał na podstawie uchwały Rady W. i Burmistrz miał prawo do wglądu w dokumentację w trybie nadzoru. Pełnomocnik skarżącego zmodyfikował skargę, wskazując, że dotyczy ona czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną i przyznał ze środków budżetowych wynagrodzenie dla radcy prawnego skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. M. na czynność Prezydenta W. w przedmiocie przekazania akt administracyjnych postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M. W., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. W. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez podległy Prezydentowi W., Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] w W. W uzasadnieniu W. M. wskazał, że w dniu [...] listopada 2014 r. wystąpił do OPS [...] z pytaniem, czy Burmistrz Dzielnicy [...] zwrócił już wypożyczone akta jego sprawy. W dniu [...] grudnia 2014 r. otrzymał odpowiedź z dnia [...] listopada 2014 r., która jednak "omijała odpowiedź na jego pytanie". W tej sytuacji pismem z dnia [...] grudnia 2014 r., wystąpił do OPS ze skargą, w której wyraził niezadowolenie ze sposobu pracy OPS-u, w szczególności z tego, że bez jego zgody i wiedzy Ośrodek wypożycza Burmistrzowi akta administracyjne jego spraw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując że nie pozostaje w bezczynności albowiem pismami z dnia [...] września 2014 r. oraz z dnia [...] grudnia 2014 r., udzielił odpowiedzi wyczerpujących żądania strony. Pismem z dnia [...] października 2015 r., pełnomocnik z urzędu skarżącego radca prawny M. W. wskazał, że skarga W. M. dotyczy bezczynności Prezydenta W., w przedmiocie rozpoznania skargi strony z dnia [...] grudnia 2014 r., wniesionej na podstawie art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego. Kolejnym pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. pełnomocnik skarżącego dokonał modyfikacji skargi wskazując, że skarga W. M. dotyczy w istocie czynności z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Czynność ta miała polegać na przekazaniu przez Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] w W. akt administracyjnych skarżącego w sprawie udzielania świadczeń z pomocy społecznej osobie nieuprawnionej tj. Burmistrzowi Dzielnicy. W ocenie pełnomocnika skarżącego obowiązujące przepisy prawa, jak również akt na który powołuje się organ, czyli uchwała Rady W. z dnia [...] grudnia 2008 r., Nr [...], dotycząca przekazywania dzielnicom W. upoważnień do wykonywania niektórych kompetencji W., nie upoważniają Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej do przekazywania akt administracyjnych w sprawie udzielania świadczeń z pomocy społecznej Burmistrzowi Dzielnicy. W odpowiedzi na powyższe pismo, organ ponownie wniósł o odrzucenie skargi. Uzasadniając swoje stanowisko, organ wskazał, że udostępniając akta Burmistrzowi Dzielnicy działał na podstawie ww. uchwała Rady W. z dnia [...] grudnia 2008 r. Zgodnie z § 8 ust. 1 powołanej uchwały, Zarząd Dzielnicy [...] prowadzi i sprawuje nadzór nad jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej w Dzielnicy. W trybie nadzoru Burmistrz miał zatem prawo do wglądu w dokumentację prowadzonych postępowań z pomocy społecznej. Organ pomocowy nie miał zaś obowiązku informowania wnioskodawcy o przekazaniu akt. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej powoływanej jako P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W przedmiotowej sprawie zaskarżone zostało działanie Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] W., mające polegać na udostępnieniu Burmistrzowi Dzielnicy [...] akt spraw skarżącego, związanych prowadzonymi postępowaniami z pomocy społecznej. W ocenie Sądu niniejsza sprawa, nie mieści się we wskazanym wyżej katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego, o których mowa w art. 3 § 2 powołanej ustawy. Brak też jest przepisów szczególnych, które przewidywałyby w takiej sytuacji kontrolę sądowoadministracyjną. W szczególności czynności OPS-u polegającej na udostępnieniu akt sprawy Burmistrzowi Dzielnicy, nie można zaliczyć do aktów lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 powołanej ustawy. O akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 tej ustawy, na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administracyjnego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, a samo uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 564/08, publ. LEX nr 491259). Przede wszystkim jednak wskazania wymaga, że zgodnie z art. 5 pkt 1 P.p.s.a., sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach wynikających z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej. Tymczasem przedmiotem wniesionej skargi jest działanie Ośrodka Pomocy Społecznej, polegające na udostępnieniu Burmistrzowi Dzielnicy w ramach jego kompetencji nadzorczo-kontrolnych nad jednostkami pomocy społecznej, akt spraw prowadzonych przez tenże podmiot. Tego typu sprawy nie tylko nie należą do czynności, o których mowa art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a, przede wszystkim jednak nie mieszczą się w świetle art. 5 pkt 1 P.p.s.a w kognicji sądów administracyjnych, co oznacza, że nie mogą być przedmiotem oceny przez sąd administracyjny. Z powyższych względów, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. W przedmiocie wynagrodzenia dla radcy prawnego reprezentującego skarżącego, orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c i § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło