I SA/Wa 1705/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędzia WSA Maria Tarnowska Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi J.H. i M.a H. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji administracyjnej oddala skargę. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...] własności nieruchomości, położonej w Gminie W., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, powstałej z podziału działki nr [...], objętej księgą wieczystą nr [...] – uchylił w całości zaskarżoną decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późno zm.), decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...] działki gruntu nr [...] o powierzchni [...] ha, powstałej z podziału działki nr [...], objętej księgą wieczystą Nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w C. Wydział Ksiąg Wieczystych, stanowiącej w dniu 31 grudnia 1998 r. własność W.K. w ½ części i A.J. w ½ części. Wojewoda [...] w uzasadnieniu decyzji wskazał, że wnioskiem z dnia 22 lutego 2008 r. Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. wystąpił do Wojewody [...] o wydanie decyzji w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości. Organ I instancji podniósł, że działka nr [...] położona w Gminie W., obręb [...], w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła współwłasność W.K. oraz A.J. W wyniku umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego Rep. A Nr [...] w dniu 26 kwietnia 2004 r. obecnie w księdze wieczystej obejmującej wnioskowaną nieruchomość, jako jej właściciele wpisani są J. i M. H. na zasadach ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej. Wojewoda [...] wskazał, że zgodnie z projektem podziału nieruchomości, działka nr [...] o powierzchni [...] ha, uległa podziałowi na działkę nr [...] o powierzchni [...] ha i działkę nr [...] o powierzchni [...] ha. Podział ten miał na celu wydzielenie tej części nieruchomości, która w dniu 31 grudnia1998 r. faktycznie zajęta była pod drogę publiczną. Organ I instancji przeprowadził wizję w terenie i stwierdził, że przedmiotowa działka nie jest zajęta pod drogę, bowiem stanowi pas gruntu częściowo urządzony przez właściciela jako podjazd z kostki brukowej oraz częściowo grunt nieurządzony. Wojewoda [...] wziął pod uwagę oświadczenie M. H. złożone do protokołu rozprawy administracyjnej, w którym wyjaśnił, że przedmiotową nieruchomość nabył w 2004 r., a stan istniejący wtedy na gruncie był inny niż obecnie, gdyż w 2004 r. nie było istniejącego obecnie podjazdu, bowiem wykonał go na własny koszt po roku 2004. Oświadczył ponadto, że w chwili nabycia przedmiotowej nieruchomości, droga wojewódzka wyposażona była w wąski pas pobocza, a granica własności pokrywała się z faktyczną granicą drogi (wraz z ówcześnie istniejącym poboczem). Organ I instancji biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz wizję na gruncie stwierdził, że wnioskowana działka w dniu 31 grudnia 1998 r. nie wchodziła w skład pasa drogowego drogi wojewódzkiej Nr [...] relacji [...], a tym samym nie pozostawała we władaniu Skarbu Państwa. Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] odwołanie złożył Dyrektor Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy wskazał, ze przepis art. 73 ust. 1 ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r. Minister Infrastruktury podniósł, że nie jest wiadomym na jakiej podstawie organ wojewódzki dokonał ustaleń, iż przedmiotowa działka w dniu 31 grudnia 1998 r. nie była zajęta pod drogę publiczną i nie była we władaniu Skarbu Państwa. Minister Infrastruktury podkreślił, ze w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 73 decydujące znaczenie ma stan faktyczny ustalony na dzień 31 grudnia 1998 r. Organ odwoławczy wskazał, że z protokołu rozprawy administracyjnej z dnia 17 października 2008 r. z wizją na gruncie, przeprowadzonych przez organ wojewódzki, nie wynika, aby organ ustalił stan na dzień 31 grudnia 1998 r. bowiem dokonane ustalenia odnoszą się do stanu obecnego oraz do stanu z 2004 r. Minister Infrastruktury zwrócił uwagę, że zupełnie zostały pominięte informacje zawarte we wniosku z dnia 22 lutego 2008 r. Zarządu Dróg Wojewódzkich w K., z których wynika że przedmiotowa nieruchomość jest zajęta pod drogę publiczną oraz w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, a także informacje zawarte w piśmie z dnia 18 czerwca 2008 r., w którym wskazano, iż działka nr [...] wydzielona została zgodnie z faktycznym zajęciem pod pas drogowy drogi wojewódzkiej nr [...] na dzień 31 grudnia 1998 r. (skarpa rowu, pobocze jezdni). Minister Infrastruktury podkreślił, że kwestia ustalenia stanu faktycznego przedmiotowej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. wymaga wyjaśnienia. Organ odwoławczy podniósł, ze o przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r. bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym. Organ odwoławczy uznając, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części (art. 138 § 2 kpa), uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli J.H. i M.H. W skardze zarzucali naruszenie art. 10 kpa, gdyż po otrzymaniu kopii odwołania Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...]listopada 2008 r. nr [...] nie zostali poinformowani o możliwości składania wyjaśnień, co pozbawiło ich możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Wskazali, że tylko spisany protokół w dniu 31 grudnia 1998 r. oraz dokumentacja zdjęciowa wykonana w dniu 31 grudnia 1998 r. mogłyby określać prawo do dysponowania nieruchomością na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wnosił o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Należy mieć na względzie, że organ odwoławczy zgodnie z art. 138 § 2 kpa może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w części. Minister Infrastruktury uchylając decyzję Wojewody [...] miał na uwadze, iż organ I instancji nie wyjaśnił na jakiej podstawie dokonał ustaleń, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. nie była zajęta pod drogę publiczną i nie była we władaniu Skarbu Państwa. Jak podniósł organ odwoławczy, dokonane przez organ I instancji ustalenia odnoszą się do stanu obecnego oraz do stanu z 2004 r., co oznacza, że organ I instancji nie dokonał ustaleń wynikających z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. tj. na dzień 31 grudnia 1998 r. Ponadto jak słusznie podkreślił organ odwoławczy, Wojewoda [...] nie odniósł się do informacji zawartych we wniosku Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. z dnia 22 lutego 2008 r. oraz do informacji zawartych w piśmie z dnia 22 lutego 2008 r. Przewidziana w art. 138 § 2 kpa możliwość przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, dlatego decyzja kasacyjna musi być wnikliwie i szczegółowo uzasadniona. Organ w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej w sposób wnikliwy i przekonujący uzasadnił istnienie przesłanek wymienionych w art. 138 § 2 kpa. Minister Infrastruktury wykazał, że w sprawie niniejszej zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zgodnie z treścią powołanego przepisu art. 138 § 2 kpa, z uwagi na konieczność przeprowadzenia w całości postępowania wyjaśniającego odnośnie władania przedmiotową nieruchomością przez Skarb Państwa w dniu 31 grudnia 1998 r. W ocenie organu I instancji postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji było niewystarczające, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przedmiotowa sprawa została dokładnie i rzetelnie wyjaśniona. Podnoszony przez strony procesowy zarzut naruszenia art. 10 kpa nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późno zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.